De Velodromo Maspes-Vigorelli is een onoverdekte wielerbaan gelegen in het Italiaanse Milaan, dat geopend werd in 1935. De velodroom heeft door de jaren heen meerdere functies gehad, zo is deze gebruikt voor wielrennen en hedendaags het meest voor american football.
Geschiedenis De wielerbaan was af in oktober 1935 en werd gebouwd omdat het Velodromo Sempione in 1930 was afgebroken. De nieuwe baan werd ook gebruikt om een andere in de stad van druk te verminderen. De bouw was geopperd door voormalig baanwielrenner Giuseppe Vigorelli en de burgemeester Visconti di Modrone opende de baan, met sponsoring van Gazzetta dello Sport. In dezelfde week van de officiële opening vestigde Giuseppe Olmo er voor het eerst een werelduurrecord. Later scherpten zeven andere renners op deze baan het record aan, ook drie vrouwelijke rensters reden hier een nieuw wereldrecord. Alle drie de records van de vrouwen werden verreden na de Tweede Wereldoorlog, Fausto Coppi was de vijfde en laatste renner die er voor de Tweede Wereldoorlog een record reed. In 1939 was de baan het toneel van de WK baanwielrennen.
De baan is door bombardementen verwoest in 1943, tijdens de Tweede Wereldoorlog. Drie jaar later was de baan al herbouwd en heropend en werd tijdelijk vernoemd naar Romolo Buni, een Milanese wielrenner die vier jaar eerder overleed. Er vonden nog meerdere Wereldkampioenschappen baanwielrennen plaats en de baan was tussen 1953 en 1974 zesmaal finishplaats in een etappe in de Ronde van Italië. Tot de komst van het Velodromo Olimpico in Rome werd de baan gezien als de beste van het land.
In 1965 vond er voor het eerst een concert plaats in de arena, dit was op 24 juni en werd gegeven door The Beatles. In 1999 trad James Brown als laatste artiest hier op, in totaal hadden zestien bands en artiesten hier een concert gegeven. Een van de beruchte concerten was die van Led Zeppelin in 1971. Al vroeg tijdens het optreden kwamen publiek en politie met elkaar in aanraking, hierdoor moest de band vroegtijdig het optreden stoppen. Binnen een korte tijd werd het volledige podium gesloopt, net als de bandapparatuur. Vier jaar later, in 1975, was de baan tot en met 1984 officieel niet in gebruik. In 1985 werd de stad geteisterd door heftige sneeuwval en het dak van de arena stortte in. In de drie jaren die volgden werd de baan meerdere malen verbouwd en deels gebruikt, maar in 1988 vonden dan toch de laatste baanwedstrijden plaats. In 1997 kon de baan pas voor het eerst volledig open, mede doordat sponsoren financieel bijdroegen.
In het midden van de baan ligt een grasveld dat gebruikt wordt voor American football-wedstrijden. Verschillende Italiaanse clubs hebben hier gespeeld. Het eerste toernooi dat er plaatsvond was het Europees kampioenschap American football in 1985, dat werd gewonnen door Finland en de Italianen met 13-2 versloeg in de finale.
In 2000 kwam de voormalige wielrenner Antonio Maspes te overlijden. Het gemeentebestuur besloot zijn naam te verbinden aan de baan, die sindsdien Velodromo Maspes-Vigorelli heet. Officieus hield de baan in de week van de aanslagen op 11 september 2001 op te bestaan. In 2006 vonden er opnames plaats voor een miniserie over Gino Bartali, met Pierfrancesco Favino in de hoofdrol. Nadien was de arena enkel in gebruik door verschillende American football-verenigingen en finales van toernooien. In 2013 presenteerde de gemeente een verbouwingsplan, waarin stond om onder meer de oude houten balken te vervangen. De toezichthouder van cultureel erfgoed in Lombardije stak daar echter een stokje voor, zodoende is de baan nog altijd in oude staat. Desalniettemin vonden er toch enkele herstelwerkzaamheden plaats aan de baan, die in juli 2016 zijn afgerond. Dat jaar konden voor het eerst in vijftien jaar weer wedstrijden op de baan plaatsvinden.
Wielrennen Ronde van Italië miniatuur|Finish van de 21e etappe in de Giro van 1953, met in het midden winnaar Fiorenzo Magni, links Luciano Maggini en rechts Alfio Baronti De baan was tussen 1953 en 1974 zesmaal de finishplaats in de Ronde van Italië, driemaal zegevierde een Italiaan en daarnaast ook een Zwitser en een Spanjaard. Jaar Winnaar Leider 1953 21 Fiorenzo Magni Fausto Coppi 195521 Hugo Koblet Fiorenzo Magni 1959 21 Rolf Graf Charly Gaul 1960 21 Arrigo Padovan Jacques Anquetil 1961 21 Miguel Poblet Arnaldo Pambianco 1974 21 Marino Basso Eddy Merckx
Wereldkampioenschappen baan miniatuur|Jan Derksen (l) en Arie van Vliet (r) bij de WK van 1955 Vier jaar nadat de baan in gebruik werd genomen, vonden er voor het eerst de Wereldkampioenschappen baanwielrennen plaats. Van de twee onderdelen, kon er een niet plaatsvinden wegens het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Hierdoor was de Nederlander Jan Derksen de enige gouden medaillewinnaar. Tussen 1951 en 1962 vonden de WK nog driemaal plaats in Milaan, alle drie de keren wonnen de Italianen het meeste aantal medailles. Voorafgaand aan de editie van 1955 kwam de Tsjech Jiří Mašek tijdens een training ten val, hij overleed enkele weken later aan zijn verwondingen. Jaar Klassement 19392 19515 19555 19629
Werelduurrecords Sinds de bouw van de wielerbaan in 1935 zijn er veel verschillende pogingen gedaan om het werelduurrecord op de baan te verbreken. Uiteindelijk zijn tussen 1935 en 1958 acht renners daarin geslaagd, evenals drie vrouwen in 1957 en 1958 en een paracyclist. De Italiaan Fabrizio Macchi reed in deze discipline tweemaal een nieuw wereldrecord; in 1998 en 2001.
Mannen Renner Afstand Datum Giuseppe Olmo 45,090 km 31 oktober 1935 Maurice Richard 45,398 km 14 oktober 1936 Frans Slaats 45,535 km 29 september 1937 Maurice Archambaud 45,767 km 3 november 1937 Fausto Coppi 45,871 km 7 november 1942 Jacques Anquetil 46,159 km 29 juni 1956 Ercole Baldini 46,393 km 19 september 1956 Roger Rivière 46,923 km 18 augustus 1957 Roger Rivière 47,346 km 23 september 1958
Vrouwen Renster Afstand Jaar Renée Vissac 38,569 km 1957 Millie Robinson 39,718 km 1958 Elsy Jacobs 41,347 km 1958
Paracycling Renner Afstand Jaar Fabrizio Macchi 37,499 km 1998 Fabrizio Macchi 45,870 km 2001
Concerten Tussen 1965 en 1999 hebben zeventien verschillende bands en artiesten opgetreden in de velodroom. De eerste waren The Beatles en 34 jaar later volgde James Brown als laatste. Artiest/band Datum The Beatles 24 juni 1965 Led Zeppelin 5 juli 1971 Emerson, Lake & Palmer 4 mei 1973 Frank Zappa 9 september 1974 Carlos Santana 13 september 1977 Peter Tosh 14 juli 1979 Muddy Waters 20 juli 1980 Iron Maiden, Kiss 2 september 1980 Ramones 13 september 1981 The Clash 21 mei 1981 Dire Straits 29 juni 1981 Mike Oldfield 8 juli 1981 Toto 16 september 1982 Roxy Music 30 augustus 1983 King Crimson 30 augustus 1983 James Brown 13 juli 1999
Categorie:Wielerbaan in Italië Categorie:Sportaccommodatie in Milaan