miniatuur|Een fragment uit 寒食节 [hánshí jié] (het koud-eten-festival) verticaal geschreven, door schilder en dichter Su Shi (1037–1101). Diverse schriften gebruikt voor Oost-Aziatische en Zuidoost-Aziatische talen zijn bidirectioneel (ze hebben verschillende schrijfrichtingen), ze kunnen dus zowel horizontaal als verticaal worden geschreven. Het betreft vooral schriften die voornamelijk bestaan uit logografische en/of syllabische eenheden die meestal de ruimte van één vierkant blok innemen. Dit biedt flexibiliteit qua schrijfrichting. Meestal schrijft men dan in verticale kolommen van rechts naar links. Sinds de negentiende eeuw wordt in deze talen steeds vaker horizontaal geschreven, van links naar rechts, met opeenvolgende rijen van boven naar beneden. Dit gebeurde onder invloed van Europese talen zoals het Engels, Frans en Portugees. In Hongkong, Japan, Korea, Macau en Taiwan worden teksten echter nog steeds vaak verticaal geschreven. Uchiyama's Japan - De Japanse taal - Inleiding tot het Japanse schrift uchiyama.nl; geraadpleegd: 28-09-2025 R12a >> docs - An Introduction to Writing Systems & Unicode - Text direction r12a.github.io; geraadpleegd: 28-09-2025
Verticale teksten zijn ook vaak een stijlkeuze. Verticale teksten zorgen voor een esthetische presentatie die de gloed van plechtige, nostalgische, en oudere taal uitstraalt. Verticale teksten trekken de aandacht en dit is ook de reden dat ze vaak op reclame-uitingen en noren worden gebruikt.
Transliteratiesystemen Een heel praktische toepassing van verticaal schrift is rubykarakters. Furigana in het Japans en Zhuyin in het Mandarijn zijn hier voorbeelden van. Deze transliteraties informeren de lezer wat de uitspraak is van een karakter.
Furigana Zhuyin 漢 かん 字 じ of かん じ 漢 字 漢 ㄏㄢˋ 字 ㄗˋ of ㄏㄢˋ ㄗˋ 漢 字
Verticaal - Links ↔ Rechts Verticaal - Van links naar rechts Mongools schrift Phagspa-schrift
Verticaal - Van rechts naar links Chinees schrift Japans schrift Koreaans schrift Chữ Nôm - Klassiek Vietnamees schrift
Terminologie De verschillende schrijfrichtingen hebben hun eigen termen in hun respectievelijke talen. Taal Horizontaal Verticaal Term Transliteratie Term Transliteratie Chinees 橫排 héngpái 直排 zhípái 横写 héngxiě 竖写 shùxiě Japans 横書き yokogaki 縦書き tategaki Koreaans 가로쓰기 garosseugi 세로쓰기 serosseugi Vietnamees ngang - dọc - Mongools хэвтээ бичиг khevtee bichig босоо бичиг bosoo bichig
Zie ook Chinees schrift Lijst van Kangxi-radicalen Acht principes van yǒng Kanji Streepvolgorde Schrift furigana
Categorie:Chinees schrift Categorie:Japans schrift Categorie:Koreaans schrift Categorie:Vietnamees schrift Categorie:Taal in Mongolië