Emmanuel Wanyonyi (Kapretwa, Trans-Nzoia, 1 augustus 2004) is een Keniaanse middellangeafstandsloper, die is gespecialiseerd in de 800 m. Hij werd olympisch kampioen en wereldkampioen in deze discipline en is, samen met Wilson Kipketer, de op-één-na snelste atleet aller tijden op deze afstand (peildatum oktober 2025). Hij nam eenmaal deel aan de Olympische Spelen en was in 2024 gedurende een vijftal maanden wereldrecordhouder op de Engelse mijl op de weg. Sinds 10 juli 2026 is hij wereldrecordhouder op de weinig gelopen 1000 m.
Biografie Vroege en persoonlijke leven Emmanuel Wanyonyi werd geboren in een zeer grote familie. Als vijfde van twaalf kinderen - hij heeft vijf broers en zes zussen - was het moeilijk om financieel rond te komen. Dat was ook de reden dat hij op tienjarige leeftijd stopte met school en op de boerderij van zijn familie ging werken. Wanyonyi liep al sinds jonge leeftijd hard en was opvallend genoeg de enige van zijn familie die aan atletiek deed.
Op achttienjarige leeftijd verloor Wanyonyi zijn vader. Hierdoor was zijn moeder genoodzaakt te verhuizen. Wegens zijn goede loopresultaten werd Wanyonyi echter opgemerkt door een leraar, die hem terug naar school haalde. Daar werd hij opgemerkt door Janeth Jepkosgei, zelf gewezen wereldkampioene, die hem in contact bracht met Claudio Berardelli, die sindsdien zijn coach is.
Carrière 2021–2023 Rond 2021 vond Wanyonyi's internationale doorbraak plaats. Op de WK U20 van 2021 pakte Wanyonyi goud op de 800 m in een kampioenschapsrecord en op de WK van 2022 in Eugene voor senioren werd hij als achttienjarige vierde.De eerste internationale medaille bij de senioren volgde op de WK van 2023 in Boedapest, waar hij zilver pakte achter Marco Arop. Hij finishte in 1.44,53 en kwam negenentwintig honderdsten te kort voor de wereldtitel.
2024 2024 begon positief voor Wanyonyi met in april een wereldrecord op de Engelse Mijl op de weg van 3.54,56. Dit record liep hij tijdens het Adizero Road to Records-evenement in Herzogenaurach, Duitsland. Voormalig wereldrecordhouder Hobbs Kessler werd er tweede achter Wanyonyi in 3.56,18, vijf honderdsten boven zijn oude wereldrecord. Enkele maanden later (september) werd Wanyonyi's record wel verbeterd, door de Brit Elliot Giles, naar 3.51,3.
In juni won Wanyonyi de 800 m op de Athletics Kenya Olympic Trials in een tijd van 1.41,70, goed voor de derde snelste tijd ooit na de 1.41,11 van Wilson Kipketer en het wereldrecord van David Rudisha (1.40,91). Hiermee was hij op dat moment de op twee na snelste atleet ooit op dit onderdeel, achter Kipketer met 1.41,11 en Rudisha met het wereldrecord van 1.40,91.Op 7 juli, tijdens de Meeting de Paris, verbeterde Wanyonyi zijn PR nogmaals. Opvallend genoeg werd hij nog wel geklopt door de Algerijn Djamel Sedjati. De 1.41,56 van Sedjati was nu de derde snelste tijd ooit, de 1.41,58 van Wanyonyi de vierde snelste tijd.
Enkele maanden later, tijdens de Olympische Spelen in Parijs, verpulverde hij zijn PR. In de finale liet hij 1,41,19 noteren, goed voor de gouden medaille. Het werd wel nog heel spannend, want Marco Arop naderde nog tot op één honderdste seconde, waarmee deze een record vestigde voor het Amerikaanse Continent. Kort na de WK verbeterde Wanyonyi zijn PR alweer tijdens de Diamond League-meeting van Lausanne. Met zijn 1.41,11 evenaarde hij de tweede beste tijd ooit van Wilson Kipketer.
2025 Tijdens het Grand Slam Track evenement van Kingston won Wanyonyi de 1500 m voor alle olympische medaillisten op dit onderdeel. De dag erna werd hij tweede op de 800 m na Marco Arop. Hiermee won hij het korte afstand onderdeel van het evenement. Op 26 april verdedigde Wanyonyi zijn titel op de wegmijl tijdens het Adizero Road to Records-evenement en vestigde daarbij een persoonlijk record van 3.52,45, wat de derde snelste prestatie in de geschiedenis is.
Op de WK in Tokio won hij de gouden medaille op de 800 m na een spannende eindsprint tegen Sedjati en Arop; hij finishte in een tijd van 1.41,86, goed voor een kampioenschapsrecord.
Titels Olympisch kampioen 800 m - 2024 Wereldkampioen 800 m - 2025 Wereldkampioen veldlopen gem. estafette - 2023 Wereldkampioen U20 800 m - 2021
Persoonlijke records OnderdeelPrestatieDatumPlaats800 m1.41,1122 augustus 2024Parijs1000 m2.11,83 (WR)10 juli 2026Monaco1500 m3.35,18 4 april 2025Kingston1 Eng. mijl (weg)3.52,45 (NR) 26 april 2025Herzogenaurach
Palmares 800 m 2021: WK U20 in Nairobi – 1.43,76 2022: 4e WK – 1.44,54 2023: WK – 1.44,53 2024: OS – 1.41,19 2025: WK – 1.41,86
Diamond League-overwinningen 2022: Meeting International Mohammed VI d'Athlétisme de Rabat – 1.45,47 2023: Meeting International Mohammed VI d'Athlétisme de Rabat – 1.44,36 2023: Meeting de Paris – 1.43,27 2023: Diamond League Xiamen – 1.43,20 2023: Prefontaine Classic – 1.42,80 2023: 20px Diamond League 2024: Meeting International Mohammed VI d'Athlétisme de Rabat – 1.43,84 2024: Athletissima – 1.41,11 2024: Memorial Van Damme – 1.42,70 2024: 20px Diamond League 2025: Bislett Games – 1.42,78 2025: Stockholm Bauhaus Athletics – 1.41,95 2025: London Grand Prix – 1.42,00 2025: Weltklasse Zürich – 1.42,37 2025: 20px Diamond League
1000 m Diamond League-overwinningen 2026: Herculis - 2.11,83 (WR)
1 Eng. mijl (weg) 2025: Road to Records in Herzogenaurach - 3.52,45 (WR)
veldlopen 2023: WK Gem. estafette – 23.14
Categorie:Keniaans olympisch kampioen Categorie:Keniaans sprinter (atletiek) Categorie:Keniaans middellangeafstandsloper