De Onderlinge van 1719 U.A., opgericht als de Begrafenisbos De Vrijwillige Liefdebeurs was een Nederlandse verzekeringsmaatschappij die uitvaartverzekeringen aanbood. De maatschappij was gevestigd aan de Korte Begijnestraat 14 in Haarlem. Het betrof de oudste verzekeraar van Nederland. Op 1 oktober 2025 werden de activiteiten gestaakt en zijn de verzekeringen overgegaan naar ASR Nederland, waarna De Onderlinge zich na 306 jaar ophief.
Geschiedenis Bij de oprichting begin 18e eeuw was het vanzelfsprekend om verzekerd te zijn via het gilde waarin men werkzaam was. Nadien de burgemeester van Haarlem een aantal invloedrijke Haarlemmers had gevraagd een verzekering op te richten, waarbij iedereen zich kon aansluiten, ontstond De Onderlinge. Daarmee was het Nederlands eerste algemene verzekeringsmaatschappij waarbij iedereen zich kon aansluiten.
Ook het aantal verzekerden per maatschappij was anders dan hedendaags. Lang werd er een maximum van 600 à 750 verzekerden per maatschappij aangehouden. In contrast met hedendaagse maatschappijen die zoveel mogelijk verzekerden onder zich proberen te krijgen. Dit heeft te maken dat de plaatselijke burgemeester voorheen de toezichthouder was van deze lokale verzekeringsmaatschappijen tegenwoordig wordt deze taak uitgevoerd door De Nederlandsche Bank.
Pand De Onderlinge is gevestigd in een door hen in 1870 gebouwd pand, dat naar ontwerp is van A. van der Steur in eclectische trant. Dit pand betreft sinds 23 november 1999 een rijksmonument.
Daarvoor zaten ze bijna een eeuw in het gebouw ernaast: Vanaf 1778. Dat pand werd later verhuurd als woonhuis.
Naamgeving Veel oude verzekeraars hebben het woord bos in hun naam, zo ook De Onderlinge, die werd opgericht als de Begrafenisbos De Vrijwillige Liefdesbeurs. Bos is een verbastering van bus, wat verwijst naar het principe van een gezamenlijke geldpot. Iedere verzekerde legde er periodiek: jaarlijks, maandelijks of wekelijks een bedrag in. Als iemand iets nodig had, werd uit deze bos geput.
Varia Op 1 oktober 2025, de eerste dag dat de verzekeraar in liquidatie is, geeft algemeen directeur José Groot, documentaire maker Maurice Blaauw van Haarlem105 nog een laatste rondleiding door het pand.
Externe links
Nieuwsitem van Haarlem105 — Binnen kijken bij een verzekeraar van ruim 300 jaar oud: Historie die verwijnt
Categorie:Rijksmonument in Haarlem Categorie:Haarlem-Centrum Categorie:Economie in Haarlem Categorie:Voormalige Nederlandse verzekeringsmaatschappij Categorie:Geschiedenis van Haarlem