Loránd Gáspár (Târgu Mureș (Oost-Transsylvanië), 28 februari 1925 - Parijs, 9 oktober 2019) was een Frans dichter, arts, historicus, fotograaf en vertaler van Hongaarse afkomst.
Biografie Gáspár werd tijdens de Tweede Wereldoorlog gedeporteerd en vluchtte naar Frankrijk, waar hij geneeskunde studeerde. Van 1954 tot 1970 werkte hij als chirurg in het Franse ziekenhuis in Jeruzalem. Daarna was hij van 1970 tot 1995 verbonden aan het Universitair Ziekenhuis Charles-Nicolle in Tunis.
Geneeskunde en literatuur waren onlosmakelijk met elkaar verbonden in het leven en werk van Gáspár. Veel van zijn creaties weerspiegelen de onzichtbare, maar onverbrekelijke band tussen de arts en de dichter.
Zijn debuutbundel, Le Quatrième État de la matière, verscheen in 1966 bij Flammarion en ontving in 1967 de Guillaume-Apollinaire-prijs. Later werd zijn oeuvre bekroond met talrijke prijzen, waaronder de Goncourt-prijs voor poëzie.
Samen met Jacqueline Daoud (geboren als Jacqueline Gutmann, de zus van Jean Babilée; zij werd later de tweede echtgenote van Loránd Gáspár) en Salah Garmadi richtte hij het Tunesische tijdschrift Alif op, uitgegeven door uitgeverij Cérés.. Tussen 1970 en 1982 verschenen twaalf nummers van dit tijdschrift.
Gáspár interesseerde zich ook voor de neurowetenschappen. In 2008 publiceerde hij samen met anderen het boek L'intelligence du stress. Van 2002 tot 2008 werkte hij mee aan hersenonderzoek bij het Institute of Environmental Medicine (IME), samen met Jacques Fradin, Camille Lefrançois en Frédéric Le Moullec. Hij schreef hij talrijke artikelen over de neurocognitieve visie.
Familie Gáspár was getrouwd met Francine Gaspar (kunstschilderes) en had drie kinderen: François Gaspar (1951-2011, regisseur bekend als François Abou Salem), Patricia Gaspar (neurobiologe) en Stéphane Gaspar (tandarts).
Citaten "De geneeskunde neemt steeds meer plaats in in mijn dagelijks leven, ze dringt zelfs door in mijn slaap. Met spoed val niet te onderhandelen. Maar hoe meer je wordt opgeschrikt, hoe dringender het is om stil te staan, te kijken, op adem te komen. De tijd om een idee, een verwondering op te schrijven. Deze bladzijden zijn voor mij een manier om adem te halen." (Feuilles d’observation) "En als woorden soms tekortschieten om een moment van 'echt leven' over te brengen, om te delen wat ons is verschenen als een levendige kennis, mogen ze dan ten minste getuigen van een immense honger naar deelbare lichtheid." (Feuilles d’observation) "De mens is een wonder waarvan het leven op aarde misschien nooit zal genezen." (Approche de la parole)
Publicaties
Vertalingen Gáspár vertaalde onder anderen D.H. Lawrence, Rainer Maria Rilke, George Seferis en verschillende Hongaarse dichters, waaronder János Pilinszky.
Rainer Maria Rilke, Les élégies de Duino, gevolgd door The Sonnets to Orpheus, vertaald door Loránd Gáspár, in RM Rilke, Works, vol. 2, Seuil, Parijs, 1972. D.H. Lawrence, Sous l’étoile du chien, Loránd Gáspár (vert.) met Sarah Clair, Parijs, Orphée/La Différence, 1989. János Pilinszky, Poèmes choisis, Loránd Gáspár (vert.) met Sarah Clair, Parijs, Gallimard, "Du monde entier", 1982. János Pilinszky, KZ-Oratorio et autres pièces, Loránd Gáspár (vert.) met Sarah Clair, Parijs, Obsidiane, "theâtre", 1983. János Pilinszky, Trente poèmes, Loránd Gáspár (vert.) en Sarah Clair, éditions de Vallongues, 1990. János Pilinszky, Entretiens avec Sheryl Sutton, Loránd Gáspár (vert.) en Sarah Clair, éditions de Vallongues, 1994. Sandor Weores, Dix-neuf poèmes, Loránd Gáspár, Bernard Noël en Ibolya Virag (vert.), L'Alphée, 1984. János Pilinszky, Loránd Gáspár (vert.) en Sarah Clair, Trois autels et autres récits, edities van Vallongues, 1998. Otto Tolnai (hu), L'ombre de Miquel Barcelo, Loránd Gáspár (vert.) met Sarah Clair, L'Entretemps, 2006 ().
Bibliografie Loránd Gáspár, cahier n° 16, éd. Le Temps qu'il fait, Cognac, 2004. Jean-Yves Debreuille, Loránd Gáspár, Seghers, Poètes d'aujourd'hui, 2007 Nunc nr. 17 – Speciaal nummer over Loránd Gáspár, 112 p., 2008 Maha Ben Abdeladhim, Loránd Gáspár, en question de l'errance, L'Harmattan, 2010 Maxime Del Fiol, Loránd Gáspár. Approches de l'immanence, Parijs, Hermann, Vertige de la langue, 2013, Marie-Antoinette Bissay en Anis Nouaïri, Lorand Gaspar. La matière-monde, Parijs, L'Harmattan, 2015 Arnaud Bernadet, Philippe Payen de la Garanderie, Traduire-écrire, cultures, poétiques, anthropologie, ENS éditions, 2014. Gérard Danou, "Loránd Gáspár, un poète de la lumière", Médecine, vol. 2 (nr. 8): p. 382, 2006 Laurence Bougault en Judith Wulf (red.), Lorand Gaspar et la langue, suivi d'entretiens inédits avec Claude Debon, Éditions Styl-m, Association internationale de stylistique, 2011, Patrick Née, Lorand Gaspar, une poétique du vivant, Parijs, Hermann, 2020, Víctor Bermúdez, Ciencia y modulación del pensamiento poético: percepción, emoción y metáfora en la escritura de Lorand Gaspar, Salamanca, Ediciones Universidad de Salamanca, 2017,
Externe links Korte voorstelling en boeken van Loránd Gáspár in het tijdschrift Dédale Gesprek met Laurent Margantin op Remue.net "Rainer Maria Rilke, Loránd Gáspár et 'l’autre rapport", Laurent Margantin, in Revue des ressources Genetische studie in Carnets de Patmos
Referenties
Categorie:Frans schrijver Categorie:Frans dichter Categorie:Roemeens Franstalig schrijver Categorie:Frans historicus Categorie:Frans vertaler Categorie:Frans fotograaf