Neulichterfelde is een gepland en zeer controversieel woongebied in het Berlijnse district Steglitz-Zehlendorf, gelegen op een voormalig Amerikaans militair oefenterrein (Parks Range) in West-Berlijn.https://www.berlin.de/stadtentwicklung/wohnen/neulichterfelde/
Achtergrond De geschiedenis van Neulichterfelde wordt gekenmerkt door een gevarieerd gebruik van het terrein waar de nieuwe stadswijk moet worden ontwikkeld. Oorspronkelijk bestond het gebied uit landbouwgrond die in 1928 werd aangekocht door de Duitse Reichsbahn om een spoorwegreparatiefaciliteit te bouwen – een project dat nooit werd gerealiseerd.https://neulichterfelde.de/das-quartier/geschichte Tijdens de Tweede Wereldoorlog bevond zich op het terrein zowel een Reichsbahn-werkkamp als een krijgsgevangenenkamp dat deel uitmaakte van het Stalag III D-complex.https://aktionsbuendnis-lichterfelde-sued.de/ort/ Na de oorlog bleef het gebied lange tijd ongebruikt totdat het in de jaren 2010 in beeld kwam voor stedelijke ontwikkeling. Als onderdeel van een masterplanproces dat in 2013 begon, werd het terrein geïdentificeerd als een potentiële locatie voor een duurzame woonwijk.https://www.berlin.de/ba-steglitz-zehlendorf/politik-und-verwaltung/aemter/stadtentwicklungsamt/stadtplanung-und-denkmalschutz/stadtplanung/staedtebauliche-planung/konzepte/planungsgeschichte-lichterfelde-sued-81926.php De historische belasting van het terrein vanwege het naziverleden leidde tot hevige discussies over hoe herinneringscultuur in de nieuwe ontwikkeling geïntegreerd kan worden.
Stand van planning De planning voor de stadswijk Neulichterfelde begon al in 2012 en mondde, na twaalf jaar intensieve coördinatie, workshops en publieke participatie, uit in de vaststelling van het bestemmingsplan door de districtsraad van Steglitz-Zehlendorf in maart 2024.https://entwicklungsstadt.de/nach-12-jahren-planung-letzte-huerde-fuer-wohnprojekt-neulichterfelde/https://cksa.de/zustimmung-zum-bebauungsplan-neulichterfelde/ Daarmee wordt de weg vrijgemaakt voor de uitvoering van een van de grootste woningbouwprojecten in Berlijn. Er zijn ongeveer 2.500 wooneenheden gepland op circa 39 hectare van het in totaal 96 hectare grote voormalige militaire oefenterrein "Parks Range". Daarvan zullen circa 1.900 appartementen zijn en ongeveer 600 rijtjeshuizen en twee-onder-een-kapwoningen.https://neulichterfelde.de/das-quartier/masterplan Ongeveer 540 eenheden zijn bestemd als sociale woningbouw.https://www.grothgruppe.de/Projekte/Neulichterfelde/ De wijk zal ook een basisschool, meerdere kinderdagverblijven, een jeugdcentrum, een sportveld met sporthal en lokale winkels omvatten. De economische omvang van het project is aanzienlijk: het investeringsvolume bedraagt enkele honderden miljoenen euro’s, hoewel exacte cijfers nog niet openbaar zijn gemaakt. Critici stellen dat de financiering deels afhankelijk is van externe middelen waarvan de stabiliteit niet gegarandeerd kan worden. Er is ook voortdurende discussie over de vraag of luxe appartementen succesvol kunnen worden verkocht in de nabijheid van sociaal achtergestelde gebieden.https://neulichterfelde.de/aktueller-stand-im-verfahren-fuer-unser-projekt De Groth Gruppe, als projectontwikkelaar, werkt samen met partners op het gebied van energie, mobiliteit en onderwijs om een duurzame en verbonden wijk te creëren. De bouw zal naar verwachting in de komende maanden beginnen, te starten met terreinvoorbereiding en infrastructuurontwikkeling. Het bouwproces zal in meerdere fasen plaatsvinden. De huidige stand van zaken in Neulichterfelde laat zien dat het project zich nu in de fase van terreinvoorbereiding en infrastructuurontwikkeling bevindt. Sinds oktober 2024 zijn voorbereidende maatregelen zoals het kappen van bomen en het inrichten van de bouwplaats aan de gang.https://neulichterfelde.de/https://www.grothgruppe.de/Wohnen/Unternehmens-News/Neulichterfelde-Es-geht-los-mit-der-Baufeldfreimachung-und-Erschliessu/ Deze werkzaamheden zullen naar verwachting ongeveer 1,5 jaar duren en omvatten de aanleg van water-, elektriciteits- en telecommunicatielijnen evenals de bouw van wegen en paden.https://stadtrand-nachrichten.de/bauarbeiten-fuer-neu-lichterfelde-starten/ Er zijn echter vertragingen opgetreden: in september 2025 werd op bouwlocatie II een mierennest ontdekt dat vanwege regelgeving inzake soortbescherming dit jaar niet verplaatst mag worden. Daardoor wordt de ontruiming van dit gedeelte en de start van bovengrondse bouwwerkzaamheden uitgesteld.https://www.bz-berlin.de/berlin/steglitz-zehlendorf/ameisen-nest-blockiert-2500-wohnungenhttps://entwicklungsstadt.de/neulichterfelde-warum-ein-ameisennest-den-bau-von-2500-wohnungen-verzoegern-koennte/ Visueel wordt het gebied momenteel gekenmerkt door bouwlogistiek, de ontmanteling van oude structuren en eerste grondwerken. De huurappartementen in de eerste bouwfase zullen worden gebouwd nabij het S-Bahnstation Lichterfelde Süd, gevolgd door het dorpsplein met woon- en commerciële gebouwen. De bovengrondse bouw zal naar verwachting medio 2026 beginnen.
Kritiek Critici uit de politiek, het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld hebben zich tegen het project uitgesproken, sommigen betwijfelen zelfs de fundamentele haalbaarheid ervan. Naast fundamentele sociaal-politieke bezwaren, bijvoorbeeld geuit door Die Linke, hebben economisch georiënteerde waarnemers vooral kritiek geuit op de onzekere financiering.https://bbu.de/pressemeldungen/2024/bbu-im-spiegel-ueber-aktuelle-belastungen-fuer-die-soziale-wohnungswirtschaft-berlin De financiële ramingen voor het project worden als aanzienlijk onderschat beschouwd; het project zou alleen realiseerbaar zijn met externe middelen, waarvan de stabiliteit onzeker is gezien de volatiele markten.https://baukunst.art/wenn-foerdergelder-zur-fallgrube-werden-der-berliner-journalisten-skandal-um-soziale-mieten/ Bovendien wordt het als onwaarschijnlijk beschouwd dat voldoende particuliere kopers zullen kiezen voor luxe appartementen in de directe nabijheid van een sociaal probleemgebied.https://www.berlin.de/politische-bildung/politikportal/blog/artikel.1376543.php Daardoor wordt verwacht dat de ontwikkeling vooral investeringsobjecten zal aantrekken, wat op lange termijn tot verdere sociale segregatie zou kunnen leiden. Financiële betrokkenheid van de deelstaat Berlijn wordt daarom niet alleen als sociaal discutabel, maar ook als economisch risicovol beschouwd.
Categorie:Berlijn