Karol Olejnik (Pabianice, 29 april 1938) is een Poolse historicus, gespecialiseerd in militaire geschiedenis, universitair docent en hoogleraar in de geesteswetenschappen, sinds 1965 verbonden aan het Instituut voor Geschiedenis van de Adam Mickiewicz Universiteit in Poznań. In de jaren 1984–1985 en 1990–1996 was hij decaan van de Faculteit der Geschiedenis van de UAM. Vanaf 1993 was hij ook gewoon hoogleraar aan de Universiteit van Szczecin. In de periode 2008–2012 bekleedde hij de functie van rector van de Hogeschool voor Geesteswetenschappen en Journalistiek in Poznań. Hij is emeritus-hoogleraar aan de Adam Mickiewicz Universiteit.
Levensloop Hij werd geboren in het gezin van Józef en Anna, geboren Banat. Hij heeft twee zussen – Teresa en Maria. In 1956 behaalde hij zijn eindexamen aan het Koningin Jadwiga Lyceum nr. II in Pabianice. In 1965 voltooide hij zijn studie geschiedenis aan de Adam Mickiewicz Universiteit in Poznań en begon daar onmiddellijk te werken aan de Afdeling Geschiedenis van het Feodale Polen tot de 18e eeuw en later aan de Afdeling Militaire Geschiedenis.
In 1969 verdedigde hij zijn proefschrift getiteld Obrona polskiej granicy zachodniej w okresie rozbicia dzielnicowego i monarchii stanowej (De verdediging van de Poolse westgrens tijdens de periode van territoriale verdeeldheid en de standenmonarchie) onder leiding van docent dr hab. Benon Miśkiewicz.
In 1975 verkreeg hij de habilitatie op basis van het werk Rozwój polskiej myśli wojskowej od końca XV do końca XVIII wieku (De ontwikkeling van de Poolse militaire gedachte van het einde van de 15e tot het einde van de 18e eeuw).
In 1988 ontving hij de titel van hoogleraar.
Hij gaf colleges over internationale betrekkingen, militaire geschiedenis, methodologie van onderzoek, inleiding tot historisch onderzoek en de verdediging van de staat van de 10e tot de 20e eeuw. Sinds 1975 leidde hij promoties en begeleidde hij 28 doctorandi in de geesteswetenschappen (geschiedenis en internationale betrekkingen) aan de UAM en de Universiteit van Szczecin.
Van 1975 tot 1978 was hij plaatsvervangend directeur van het Instituut voor Geschiedenis van de UAM voor onderwijszaken. Drie keer bekleedde hij de functie van decaan en was hij tevens prodecaan. In oktober 1985 werd hij samen met het faculteitsbestuur afgezet, maar in 1990 opnieuw gekozen en bleef decaan tot 1996. Van 1996 tot 2002 was hij lid van de Senaat van de UAM.
Hij was tevens docent aan de Hogere Officiersschool van de Pantsertroepen in Poznań (1975–1980), lid van de Wetenschappelijke Raad van het Militair Historisch Instituut in Warschau (1986–1990), lid van de ministeriële commissie voor de Kodeks Honorowy Oficera Wojska Polskiego (Erecode van de Officier van het Poolse Leger, 1990–1992), en voorzitter van de Commissie voor Militaire Geschiedenis van de Poolse Academie van Wetenschappen (1995–2014).
Daarnaast was hij lid van de Wetenschappelijke Raad van het Legermuseum in Warschau en van het Legermuseum in Białystok.
In 2008–2012 was hij rector van de Hogeschool voor Geesteswetenschappen en Journalistiek in Poznań.
Hij was recensent van meer dan 40 proefschriften en habilitaties, en beoordelaar van 16 aanvragen voor de titel van hoogleraar.
Wetenschappelijke activiteit Zijn onderzoek concentreerde zich op de militaire geschiedenis van Polen, met bijzondere aandacht voor biografische studies. Hij publiceerde drie grote monografieën:
Działalność wojskowa Polski za Kazimierza Wielkiego (De militaire activiteiten van Polen ten tijde van Kazimierz de Grote, Poznań 1966), Władysław III Warneńczyk (1424–1444) (Kraków 2007), Stefan Batory (Warszawa 1988, 2013).
Daarnaast schreef hij werken over de verdediging van de Poolse westgrens (Obrona polskiej granicy zachodniej, De verdediging van de Poolse westgrens, 1970 en 1985) en talrijke studies over de militaire tradities van West-Polen, Pommeren en Silezië.
Zijn boek Rozwój polskiej myśli wojskowej do końca XVII wieku (De ontwikkeling van de Poolse militaire gedachte tot het einde van de 17e eeuw, Poznań 1976) geldt als een standaardwerk.
Hij schreef ook synthetische overzichten zoals Dzieje oręża polskiego (De geschiedenis van het Poolse leger, Poznań 2000) en Historia oręża polskiego (De geschiedenis van het Poolse wapen, Toruń 2004).
Hij was auteur van academische handboeken en monografieën van steden en regio’s, waaronder Z wojskowej przeszłości Poznania (Uit het militaire verleden van Poznań, 1982), Dzieje Czarnkowa (De geschiedenis van Czarnków, 1994), Dzieje Sulmierzyc (De geschiedenis van Sulmierzyce, 2001) en Grodziska i zamki w Wielkopolsce (Burchten en kastelen in Groot-Polen, 1993).
Hij publiceerde meer dan 80 wetenschappelijke artikelen en 8 zelfstandige monografieën en nam actief deel aan nationale en internationale wetenschappelijke conferenties.
In 2019 werd in de Lubrański-zaal van de UAM de 50ste verjaardag van zijn promotie gevierd met de plechtige hernieuwing van zijn doctoraat.
Maatschappelijke activiteit In de jaren 1970–1988 was hij lid van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij. Vanaf 1965 was hij actief in de Poolse Lerarenvakbond (waar hij van 1972 tot 1975 penningmeester was). In 1980 werd hij lid van de vakbond Solidarność aan de UAM. Sinds 1965 is hij lid van de Poolse Historische Vereniging, vanaf 1969 ook van de Vereniging van Liefhebbers van Oude Wapens en Uniformen, en sinds 2012 van de Vereniging van Militaire Historici.
Privéleven In 1963 trad hij in het huwelijk met Jadwiga, geboren Włodarczewska. Ze hebben twee zonen – Marcin (geb. 1965) en Łukasz Karol (geb. 1975) – en vier kleinkinderen: Jeremi, Tymoteusz, Gabriela en Maja. Hij houdt van bergwandelingen, vooral in de Poolse Tatra’s.
Publicaties Boeken (selectie) Działalność wojskowa Polski za Kazimierza Wielkiego (De militaire activiteiten van Polen ten tijde van Kazimierz de Grote), Poznań 1966 Obrona polskiej granicy zachodniej – okres rozbicia dzielnicowego i monarchii stanowej (1138–1385) (De verdediging van de Poolse westgrens – de periode van territoriale verdeeldheid en de standenmonarchie), Poznań 1970 Kazimierz Wielki (1310–1370) (Kazimierz de Grote), Warszawa 1975 Z wojennej przeszłości Poznania (Uit het militaire verleden van Poznań), Poznań 1982, . Obrona polskiej granicy zachodniej od końca XIV do końca XVIII wieku (De verdediging van de Poolse westgrens van het einde van de 14e tot het einde van de 18e eeuw), Poznań 1985 Stefan Batory (1533–1586), Warszawa 1988; 2e druk 2013, . Dzieje oręża polskiego (De geschiedenis van het Poolse leger), Poznań 2000, . Historia oręża polskiego (De geschiedenis van het Poolse wapen), Toruń 2004, . Władysław III Warneńczyk (1424–1444), Kraków 2007, . Polska w okresie międzywojennym (1918–1939) (Polen in het interbellum), Poznań 2019, .
Artikelen (selectie) Stan i perspektywy rozwoju badań nad historią wojskowości w Poznaniu (De stand en perspectieven van militair-historisch onderzoek in Poznań) [In:] Stan i perspektywy rozwoju historii wojskowej w Polsce. III Ogólnopolskie Forum Historyków Wojskowych, Toruń 5-6 grudnia 1996, s. 157–161. Toruń: Uniw. M. Kopernika, 1997 Jan Tarnowski – hetman wielki koronny (Jan Tarnowski – grootkroonhetman) [In:] Jan Tarnowski hetman wielki koronny, Tarnów: Fundacja im. Hetmana Jana Tarnowskiego; Wydawnictwo S-CAN, 1999, s. 19–45, Problemy polityczne i militarne Pomorza Zachodniego do XIII wieku (Politieke en militaire problemen van West-Pommeren tot de 13e eeuw) [In:] Pomorze Zachodnie w tysiącleciu, pod red. Pawła Bartnika, Kazimierza Kozłowskiego. Szczecin: Wydawnictwo Archiwum Państwowego „Dokument”, 2000, . Wyprawy krzyżowe w polskim piśmiennictwie średniowiecznym (De kruistochten in middeleeuwse Poolse bronnen) [In:] Rycerstwo Europy Środkowo-Wschodniej wobec idei krucjat, Zielona Góra: Wydaw. UZ, 2002, s. 7–27, .
Onderscheidingen en medailles Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (Bronzen Medaille “Voor Verdiensten voor de Landsverdediging”, 1970) Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (Zilveren Medaille “Voor Verdiensten voor de Landsverdediging”, 1976) Srebrny Krzyż Zasługi (Zilveren Kruis van Verdienste, 1975) Złoty Krzyż Zasługi (Gouden Kruis van Verdienste, 1986) Medal Labor Omnia Vincit Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu (Medaille Labor Omnia Vincit van de Hipolit Cegielski-Vereniging in Poznań, 2011)
Literatuur Kronika Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza 1972–1975 (Kroniek van de Adam Mickiewicz-Universiteit 1972–1975), Poznań 1976 Z. Pilarczyk, Karol Olejnik – badacz dziejów wojskowych Rzeczypospolitej Obojga Narodów (Onderzoeker van de militaire geschiedenis van het Pools-Litouwse Gemenebest), 2013 Od najazdów pogańskich po współczesność... Studia ofiarowane prof. Karolowi Olejnikowi z okazji siedemdziesiątej rocznicy urodzin (Van de heidense invallen tot heden… Studies aangeboden aan prof. Karol Olejnik ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag), red. Z. Pilarczyk en M. Franz, Toruń 2008
Externe links Polish Science database Gepensioneerde medewerkers van de faculteit Geschiedenis van de Adam Mickiewicz Universiteit in Poznań (in het Pools) National Library of Poland. Karol Olejnik's publications
Categorie:Historicus naar nationaliteit Hist Categorie:Pools historicus