thumb|Inkomend minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen en uitgaand minister David van Weel tekenen de overdrachtsdocumenten aan het einde van de formatie op 23 februari 2026 Een kabinetsformatie vond plaats in Nederland na de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025. Het resulteerde op 23 februari 2026 in het kabinet-Jetten, een minderheidskabinet bestaande uit de Democraten 66 (D66), de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) en het Christen-Democratisch Appèl (CDA).

Op 4 november werd Wouter Koolmees aangewezen als verkenner, nadat hij was voorgedragen door de grootste partij, D66. Er leek niet direct een bepaalde coalitie voor de hand te liggen, omdat de VVD een coalitie met GroenLinks-PvdA (GL-PvdA) uitsloot en D66 niet wilde regeren met JA21 en VVD tegelijk.

Op advies van Koolmees startten D66 en het CDA op 13 november 2025 met inhoudelijke onderhandelingen. Zij werden begeleid door informateur Sybrand Buma (CDA), nadat Hans Wijers (D66) op de tweede dag was afgetreden vanwege twijfels over zijn neutraliteit. Het door D66 en CDA opgestelde document leidde niet tot een doorbraak in de blokkades, waarna Buma aanraadde de onderhandelingen voort te zetten met de VVD erbij.

Vanaf 10 december 2025 vonden de gesprekken plaats onder leiding van Rianne Letschert (D66). D66, VVD en CDA besloten een minderheidskabinet te vormen en presenteerden op 30 januari 2026 een coalitieakkoord. Vanaf 3 februari 2026 werden onder leiding van formateur Rob Jetten de ministers en staatssecretarissen aangezocht. De 28 bewindspersonen werden op 23 februari 2026 beëdigd.

Achtergrond

De vervroegde Tweede Kamerverkiezingen van 2025 volgden op de val van het kabinet-Schoof, gevormd op 2 juli 2024 door de Partij voor de Vrijheid (PVV), Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD), het Nieuw Sociaal Contract (NSC) en de BoerBurgerBeweging (BBB). Nadat de coalitiepartijen het tienpuntenplan over migratie van de PVV niet overnamen, trok PVV-leider Geert Wilders op 3 juni 2025 zijn bewindspersonen terug. Premier Dick Schoof bood daarop het ontslag van zijn kabinet aan bij de koning, waarna er vervroegde verkiezingen werden uitgeschreven. In augustus stapten ook de NSC-bewindspersonen op na een conflict over het Israël-beleid.

Verkiezingen Tijdens de campagne werden mogelijke coalities besproken. GL-PvdA, D66, CDA en kleinere partijen bleven de PVV uitsluiten. De VVD sloot samenwerken met de PVV uit, zoals ook tussen 2012 en 2023 het geval was. De VVD benadrukte herhaaldelijk ook niet in een coalitie met GL-PvdA te willen stappen.

Zetelverdeling

D66 en PVV behaalden beide 26 zetels, waarbij D66 meer stemmen kreeg. D66 had daarmee het laagste aantal zetels ooit behaald als grootste partij. Een minderheidskabinet van D66, VVD en CDA zou 66 zetels hebben in de Tweede Kamer. Een centrum-kabinet, met de drie partijen en GL-PvdA zou een meerderheid van 86 zetels hebben. Een centrumrechts kabinet, waarbij de drie partijen aangevuld werden met JA21, zou 75 zetels hebben en een vijfde partij nodig hebben voor een meerderheid.

Verkenner Koolmees miniatuur|Wouter Koolmees (D66), 2017 Vanwege onzekerheid over welke partij als grootste uit de bus zou komen, werd de aanwijzing van een verkenner uitgesteld tot 4 november. President-directeur van de Nederlandse Spoorwegen en voormalig minister Wouter Koolmees werd aangewezen als verkenner, voorgedragen door zijn partij D66. Koolmees sprak op 5 en 6 november met de partijleiders.

D66-partijleider Rob Jetten gaf de voorkeur aan een centrumcoalitie. Hij stond open voor onderhandelingen met JA21, maar niet samen met de VVD. GL-PvdA-fractievoorzitter Jesse Klaver, die na het vertrek van lijsttrekker Frans Timmermans na het verkiezingsverlies was aangetreden, was zowel bereid om te regeren als in de oppositie te blijven. PVV-leider Geert Wilders wilde graag deelnemen aan een coalitie en sloot gedogen uit. VVD-leider Dilan Yeşilgöz herhaalde dat de VVD niet wilde regeren met GL-PvdA, en gaf de voorkeur aan een centrumrechtse coalitie met JA21. CDA-leider Henri Bontenbal weigerde een voorkeur uit te spreken. JA21-leider Joost Eerdmans prefereerde een rechts coalitie met een meerderheid en zei dat een coalitie met GL-PvdA uitgesloten was.

BBB-leider Caroline van der Plas zei geen deel te willen uitmaken van een kabinet, maar was "niet afkeurend" van een coalitie van D66, VVD, CDA en JA21. SP-leider Jimmy Dijk en CU-leider Mirjam Bikker zagen geen rol voor hun partijen in een kabinet en voorspelden dat een centrumcoalitie de meest logische optie was. SGP-leider Chris Stoffer pleitte voor de vorming van een rechtse coalitie, mogelijk met de PVV, en sloot zowel deelname aan als steun voor een kabinet met D66 uit.

Op 7 november sprak Koolmees met Jetten en Eerdmans, en met Yeşilgöz en Klaver. Geen van beide gesprekken leidde tot een verandering in de standpunten van VVD of D66 ten aanzien van GL-PvdA en JA21. Bij het afronden van zijn opdracht op 11 november adviseerde Koolmees dat D66 en CDA drie weken met elkaar moesten onderhandelen. Hun onderhandelingen moesten zich richten op woningbouw, stikstof, economie, internationale veiligheid en migratie.

Informateurs Wijers en Buma miniatuur|Informateur Hans Wijers (D66), 2010 Op 13 november werden de burgemeester van Leeuwarden en voormalig CDA-leider Sybrand Buma en voormalig D66-minister Hans Wijers benoemd tot informateurs, met de opdracht zoals voorgesteld door Koolmees. Op dezelfde dag berichtten NRC en De Telegraaf dat Wijers op verkiezingsavond een voorkeur voor een centrumkabinet had uitgesproken en Yeşilgöz een leugenaar had genoemd. Tijdens een persconferentie op 13 november trok hij zijn uitspraken in en bood zijn excuses aan. Op 14 november confronteerde NRC Wijers met een ouder privébericht waarin hij Yeşilgöz een "feeks" noemde, waarna hij aftrad. Twee weken later rectificeerde NRC haar eerste berichtgeving, nadat journalist Eric Smit had gezegd dat hijzelf het was, en niet Wijers, die Yeşilgöz een leugenaar had genoemd.

miniatuur|links|Informateur Sybrand Buma (CDA), 2018 Jetten, Bontenbal en Buma nodigden deskundigen en belangengroepen uit om hen bij te praten over de vijf thema's, bijgestaan door medeonderhandelaars Jan Paternotte (D66) en Bart van den Brink (CDA). Parallel aan de gesprekken stelden zij een gezamenlijk document op, bedoeld als uitnodiging aan andere partijen. Dit document werd op 2 december samen met Buma's tussentijdse verslag gepresenteerd. Het document bevatte onder meer een streng asielbeleid, behoud van de Spreidingswet, en afbouw van de hypotheekrenteaftrek.

Buma legde het document in de daaropvolgende twee dagen aan de andere partijleiders voor. Hoewel de meeste partijen aanknopingspunten zagen, bleven de blokkades bestaan. Op 5 december sprak Buma gezamenlijk met de leiders van D66, VVD, GL-PvdA, CDA en JA21. Zijn voorstel voor een vijfpartijencoalitie werd niet enthousiast ontvangen en werd door de VVD geblokkeerd. GL-PvdA sloot ook gedogen van een minderheidskabinet uit.

In het weekend werd besloten dat D66, VVD en CDA de onderhandelingen zouden voortzetten over een "basisregeerakkoord", terwijl de optie voor een meerderheidscoalitie open bleef. Op 8 december presenteerde Buma zijn aanbeveling om met deze drie partijen verder te onderhandelen.

Informateur Letschert miniatuur|Rianne Letschert (D66), 2015 Tijdens het Kamerdebat op 10 december 2025 stemde de Tweede Kamer in met het voorstel van Jetten om Rianne Letschert als informateur te benoemen. Onder haar leiding onderhandelden D66, VVD en CDA verder over het tot stand brengen van een kabinet, eventueel aangevuld met een andere partij, waarbij JA21 nog steeds de voorkeur had van VVD-leider Yeşilgöz, maar niet van D66.

Op 14 en 15 december vonden onderhandelingen plaats tussen D66, CDA en VVD op landgoed De Zwaluwenberg. De onderhandelaars namen van 24 december tot en met 5 januari pauze vanwege de feestdagen. Op 8 en 9 januari onderhandelden ze opnieuw op De Zwaluwenberg. In de ochtend van 9 januari dwong Letschert de partijleiders een keuze te maken voor de coalitievorm, anders zou ze aftreden als informateur. Daarop besloten ze een minderheidskabinet van de drie partijen te vormen. Nadat Yeşilgöz haar fractie om goedkeuring had gevraagd, werd het besluit 's middags bekendgemaakt.

Op 27 januari 2026 maakten de drie partijleiders bekend dat ze het eens waren geworden op hoofdlijnen. Op 30 januari overhandigde de informateur haar eindverslag aan de Kamervoorzitter.

Coalitieakkoord Op 30 januari 2026 werd het coalitieakkoord getiteld Aan de slag. Bouwen aan een beter Nederland gepresenteerd door D66, CDA en VVD. Daarin staat onder andere dat er miljarden euro's worden geïnvesteerd in defensie, Lelystad Airport opengaat voor burger- en vrachtvluchten en de bezuinigingen voor onderwijs worden teruggedraaid. Het verplichte eigen risico in de zorg wordt verhoogd van 385 naar 460 euro per jaar, en de hypotheekrenteaftrek wordt ongewijzigd behouden. Ook wil de coalitie een vrijheidsbijdrage invoeren om de voorgenomen extra defensieuitgaven te financieren.

Formateur Jetten Op 3 februari 2026, aan het einde van het debat over het eindverslag van informateur Letschert, nam de Tweede Kamer een motie aan waarin Jetten werd aangewezen als formateur. Het werd zijn taak om binnen drie weken een kabinet te vormen bestaande uit D66, VVD en CDA.

Op 5 februari werden de posten verdeeld voor het kabinet-Jetten. De partijen kwamen tot achttien ministersposten en tien staatssecretarissen, waarbij D66 zeven ministers leverde, de VVD zes en het CDA vijf. Elke partij leverde drie staatssecretarissen die worden aangevuld met de onafhankelijke Sandra Palmen voor Herstel en Toeslagen, die aanbleef vanuit het vorige kabinet.

Dagblad de Volkskrant onthulde op 16 februari dat Tweede Kamerlid Nathalie van Berkel, kandidaat-staatssecretaris van Financiën namens D66, jarenlang onjuiste informatie over haar opleidingen in haar curriculum vitae (cv) had geplaatst. Pas nadat de krant Van Berkel daarop attendeerde, paste ze haar cv aan. Zij trok zich vervolgens terug als beoogd staatssecretaris en als lid van de Tweede Kamer. In haar plaats werd de Utrechtse wethouder Eelco Eerenberg voorgedragen als staatssecretaris.

Bronvermelding

2025 Categorie:Nederlandse politiek in 2025 Categorie:Nederlandse politiek in 2026