De NSB-marsmedaille werd in 1933 door de Algemeen Leider Anton Mussert ingesteld.
Geschiedenis Het langeafstandsmarcheren was in Nederland een populaire sport. De NSB speelde hier handig op in door jaarlijks marsen van verschillende typen te organiseren. De marsen dienden een dubbel doel: het genereren van publiciteit voor de beweging en het fit houden van de leden. Een mars werd elk jaar op kerstdag gehouden.
In 1933 werd de eerste Kerstmarsch georganiseerd, doorlopend tot 1936. Ook in 1937 en 1938 werden marsen gehouden. Vanwege de onrustige politieke situatie in 1939 ging de mars dat jaar niet door. In 1940 werd de mars opnieuw georganiseerd, maar toen in januari gehouden omdat men het ongepast vond een politieke bijeenkomst op een religieuze feestdag te organiseren. De NSB profileerde zich graag als een christelijke organisatie.
Versierselen
Op de voorzijde van de medaille staat de afbeelding van de Algemeen Leider Anton Mussert. Het versiersel had een diameter van 40 mm (Littlejohn vermeldt 39 mm) en was gemaakt van oorlogsmetaal. Littlejohn noemt donker brons voor de eerste medaille, verguld koper voor de medailles tot 1940, en zink voor de medailles van 1941 en later. Het ontwerp was van de Utrechtse kunstenaar en medailleur Eduard Hüttl.Mr. F.J. Haffmans Kunst en Antiekhandel: NSB, 'Kerstmarsch Medaille', 1941. Geraadpleegd op 17 november 2025. Gearchiveerd op 16 oktober 2019.
Het lint van de medaille was zwart (rechts) en rood (links), in een breedte variërend van 10 tot 25 mm.Littlejohn 1973, p.122. Op het lint kon een gesp worden bevestigd met een cijfer dat het aantal herhalingen van de toekenning aangaf.
Op de achterzijde van de medaille staat het opschrift: KERSTMARSCH (JAARTAL) / N.S.B. MARCHEERT (later veranderd in W.A. MARCHEERT) / HOU EN ZEE.
Bijzondere varianten
1934 – 2de Jaarlijkse N.S.B. Marsch
Deze medaille was driehoekig van vorm, gemaakt van geel koper en mat 24 bij 26 mm. Ze toonde het NSB-logo in zwart en rood met daarboven een wapen in de kleuren van de Prinsenvlag (oranje-blanje-bleu), met een gouden klimmende leeuw die een zwaard en pijlenbundel vasthoudt.
1937
De medaille van 1937 was geen ronde medaille maar een Maltezer kruis.
1938
De medaille van 1938 was rond en toont twee rijen marcherende personen aan weerszijden van een landweg. Zij had een diameter van 35 mm en was van brons gemaakt, met het opschrift “Mid-Winter Marsch 1938”.
Bloembollenmarsen
De medailles voor de Bloembollenmarsen hadden de vorm van een achtpuntige ster, met op de punten de letters N.S.B. en W.A. In het midden stond een wapen van onbekende herkomst met een rood geëmailleerde achtergrond en daarboven een kroon. De medaille hing aan een moiré-zijden ordelint. Bij herhaalde deelname (viermaal) werd een zilverkleurige medaille uitgereikt.
(On)volledig overzicht van marsmedailles N.S.B. Jaarlijkse Marsch Medaille “1e Kerstmarsch 1933” 2de Jaarlijkse N.S.B. Marsch 1934 Medaille “Kerstmarsch 1934” Medaille “Kerstmarsch 1935” Medaille “Kerstmarsch 1936” Kruis “Kerstmarsch W.A.G. 1937” Medaille “Midwintermarsch 1938” Medaille “Kerstmarsch 1940” Medaille “Kerstmarsch 1941” Medaille “Kerstmarsch 1942”BHZ Militaria: NSB Medal WA Marcheert – Christmas March 1942. Geraadpleegd op 9 november 2025. Gearchiveerd op 11 april 2026. Mussertmedaille voor de Zevende Kerstmarsch der W.A., Utrecht januari 1943 Voorjaarsmarsch Heerban 5 W.A. Marsch ’t Zuiden-Holland-Utrecht W.A. Marsch Overijssel-Gelderland W.A. Marsch ’t Noorden 1942Bezetting 40-45: Archief, N.S.B. WA Medaille Marsch 't Noorden 1942. Geraadpleegd op 17 november 2025. Bloembollenmarsch 14 april 1941 3 mei 1942 1943
Kwalificatie voor toekenning De medaille werd uitgereikt aan deelnemers die de verschillende marsen van 30 tot 40 kilometer van de NSB hadden volbracht.
Externe links Militaria Plaza: afbeelding van de NSB 'Kerstmarsch 1942' Medal Mr. F.J. Haffmans Kunst en Antiekhandel: afbeelding van de NSB, 'Kerstmarsch Medaille', 1941 Mr. F.J. Haffmans Kunst en Antiekhandel: afbeelding van de NSB, 'Kerstmarsch Medaille', 1940 ratisbon's: afbeelding van de Netherlands - N.S.B. Route March Medal 1935 Mr. F.J. Haffmans Kunst en Antiekhandel: afbeelding van de NSB, 'Kerstmarsch Medaille', 1934 TRACESOFWAR: afbeelding van de NSB, Kerstmarsch Medaille TRACESOFWAR: afbeelding van de NSB, Bloembollen Marsch
Categorie:Nationaal-Socialistische Beweging Categorie:Onderscheiding in Nederland