Sei mir gegrüsst is een lied gecomponeerd door Franz Schubert (1797-1827) naar een gedicht van Friedrich Rückert (1788-1866).
Geschiedenis alt=Friedrich Rückert|miniatuur|229x229px|Friedrich Rückert alt=Östliche Rosen|miniatuur|316x316px|Östliche Rosen Het lied voor zangstem en piano werd gecomponeerd in 1822, als eerste van de vijf liederen naar gedichten van Rückert, en in 1823 als Opus 20 nr. 1 uitgegeven bij Sauer&Leiersdorf in Wenen. Schubert koos de eerste regel van het gedicht als titel. In het jaar 1821 was Schubert intensief liederen aan het componeren. Zijn belangstelling voor verzen van Rückert vond zijn grond in diens lyrische toon en de mengeling van emotionaliteit en mystiek. Het gedicht, nummer 90, stamt uit de bundel Östliche Rosen, een verzameling van 356 verzen geïnspireerd door de Perzische dichter Hafez (1315-1390). De filoloog Rückert studeerde Arabisch en Perzisch om diens ghazals in het origineel te kunnen lezen en vertalen.
Gedicht Sei mir gegrusst is een uitgesproken voorbeeld van romantische Sehnsucht, het verlangen dat geen vervulling kent. Het komt neer op een klaagzang over de geliefde, op grote afstand of misschien zelfs overleden, waarin de herhaalde begroeting symbolisch opgevat kan worden om die afstand te overbruggen. Rückert, de dichter van de Kindertotenlieder, stelde ooit dat “ nur mein sehnsüchtiger Gruß” de verloren geliefde die hem “entrissen” was kan bereiken. Ook de zinsnede “tilget Raum und Zeiten” kan suggereren dat het om een overleden geliefde gaat.
Het gedicht telt vijf strofen met elk een refrein, het laatste als beproefd stijlmiddel van herhaling dat de lezer en vooral de luisteraar door herkenning sneller vertrouwd maakt met het vers. Het metrum is jambisch, dat wil zeggen dat repetitief een onbeklemtoonde lettergreep gevolg wordt door een beklemtoonde, wat een goed in het gehoor liggende cadans oplevert.
Lied Schubert droeg het lied op aan de moeder van zijn vriend Franz von Bruchmann. Het lied heeft een doorgecomponeerde structuur, wat betekent dat niet iedere strofe een eigen melodische lijn kent. De toonsoort is Bes-majeur. De tempo aanduiding in het manuscript is “Langsam” en de maat is overwegend 6/8. De pianobegeleiding met arpeggio’s is begeleidend en tevens ondersteunend om de emotionele expressie te beklemtonen. In elke strofe wordt het refrein herhaald met lichte variatie in ritme, harmonie en expressie.
Tekst O du Entriss'ne mir und meinem Kusse!Sey mir gegrüßt!Sey mir geküßt!Erreichbar nur meinem Sehnsuchtsgruße!Sey mir gegrüßt!Sey mir geküßt!Du von der Hand der Liebe diesem HerzenGegeb'ne! duVon dieser BrustGenomm'ne mir! mit diesem ThränengusseSey mir gegrüßt!Sey mir geküßt! Zum Trotz der Ferne, die sich, feindlich trennend,Hat zwischen michUnd dich gestellt;Dem Neid der Schicksalsmächte zum VerdrusseSey mir gegrüßt!Sey mir geküßt!Wie du mir je im schönsten Lenz der LiebeMit Gruß und KußEntgegen kamst,Mit meiner Seele glühendstem ErgusseSey mir gegrüßt!Sey mir geküßt!Ein Hauch der Liebe tilget Räum' und Zeiten,Ich bin bei dir,Du bist bei mir,Ich halte dich in dieses Arms Umschlusse,Sey mir gegrüßt!Sey mir geküßt!
Bronnen
https://www.hyperion-records.co.uk/dw.asp?dc=W1855_GBAJY9602808&utm_source=chatg pt.com Anders Tobiason, Non-Assimilation in Schubert Song, hoofdstuk 5: “Energetic Connectivy- “Sei mir gegrüsst””, D. 741 (1821). University of Wisconsin (USA) mtosmt.org+1 "Sei mir gegrüsst” Schubertartsongs.wordpress.com
Externe links
Het lied is meermaals bewerkt onder andere door Franz Liszt, imslp.org On line publicatie van de partituur imslp.org
Categorie:Compositie van Franz Schubert Categorie:Lied (klassieke muziek)