De Universiteit Palermo, in het Italiaans Università degli Studi di Palermo, is een universiteit met zetel in de Siciliaanse hoofdstad Palermo. Met haar 40.000 studenten en 2.000 medewerkers (situatie 2019) behoort zij tot de grote universiteiten van Italië.
Campussen buiten Palermo, genaamd Polo didattico, bevinden zich in Agrigento, Caltanissetta en Trapani.
De universiteit is eigendom van de Italiaanse Republiek, ministerie van Onderwijs. De structuur van staatsuniversiteit gaat terug tot het jaar 1806.
Geschiedenis Koninkrijk Sicilië In de middeleeuwen had Palermo een college geleid door de orde der franciscanen. Er werd theologie, bijbel, canoniek recht en filosofie onderwezen. Een tweede college in de stad was in lekenhanden; het was een algemene hogeschool. Beide colleges reikten academische graden uit zodat afgestudeerden toegang kregen tot universiteiten.
Van 1550 tot hun verdrijving uit het koninkrijk Sicilië in 1767 beheersten jezuïeten de universitaire studies in Palermo. Ze boden academische graden in filosofie en theologie aan.
In het jaar 1779 bekrachtigde koning Ferdinand III van Bourbon-Sicilië de oprichting van de Koninklijke Academie voor hogere studies, in het Italiaans Reale accademia degli studi. De academie nam haar intrek in de leegstaande gebouwen van de jezuïetenuniversiteit. Er waren vier faculteiten: rechtsgeleerdheid, theologie, filosofie en geneeskunde, en twintig leerstoelen. In 1804 keerden de jezuïeten terug. De academie verhuisde naar het leegstaande convent der Theatijnen in de Via Maqueda. Ferdinand III verleende de academie in 1805 de titel van universiteit.
De staatsuniversiteit ging van start in het jaar 1806. Het Bourbonregime had in de eerste jaren moeite om de leerstoelen te bemannen, niet in het minst door de Napoleontische oorlogen op het Europees vasteland.
Koninkrijk der Beide Siciliën Het huis Bourbon behield in het koninkrijk der Beide Siciliën een invloed in de benoeming van professoren. Met de tijdelijke afscheuring van het koninkrijk Sicilië (1848-1849) van de Beide Siciliën werd de universiteit gesloten.
Koninkrijk Italië In 1860, wanneer Garibaldi en zijn Roodhemden het Bourbonregime verjoegen, liet hij de faculteit theologie sluiten. In de plaats kwam er een faculteit voor ingenieurs en architecten. Het koninkrijk Italië liet de universiteit laïciseren: er was geen plaats meer voor priester-professoren.
Rond het jaar 1900 kenden de studies van Romeins recht een vlucht.
In de jaren 1930 werd de universiteit van Palermo, zoals elders in het koninkrijk Italië, hervormd op fascistische leest. De cursussen filosofie, geschiedenis en letteren werden grondig herwerkt. Er kwamen nieuwe faculteiten: in 1937 de faculteit economie en handel, in 1939 de faculteit politieke wetenschappen en in 1941 de faculteit landbouwwetenschappen. Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog bereikte het aantal studenten de 10.000 ingeschrevenen.
Republiek Italië Sinds de jaren 1950 is het rectoraat gevestigd in het Palazzo Chiaramonte-Steri, kortweg het Steri genoemd. Het staat aan de Piazza Marina. Dit paleis was in de middeleeuwen nog een van de residenties van de koningen van Aragon en nadien, van de Inquisitie.
Na de Tweede Wereldoorlog steeg het aantal studenten, voornamelijk in de jaren 1960. In 1965 waren er 19.000 studenten en in 1969 meer dan 30.000. Een uitbreiding van de gebouwen in de binnenstad drong zich op. Een deel van het park van het Palazzo d'Orléans werd ingericht als campus. In de jaren 1990 werden er campussen opgericht buiten Palermo, in andere steden op Sicilië. Zij kregen de term ‘polo didattico’.
Departementen In 2008 werden de faculteiten aan de Italiaanse universiteiten afgeschaft. Deze hervorming is bekend als de ‘Riforma Gelmini’ genoemd naar minister Mariastella Gelmini. In de plaats van faculteiten kwamen er departementen. Aan de universiteit Palermo zijn er de volgende departementen: Architectuur Biomedische wetenschappen, Neurowetenschappen en Hoogtechnologische diagnostiek Cultuur en Samenleving Chirurgische, Oncologische en Stomatologische disciplines Fysica en Chemie Rechtsgeleerdheid Ingenieurswetenschappen Wiskunde en Informatica Maatschappelijke gezondheidszorg, Moeder-Kind gezondheid, Inwendige Geneeskunde en expertise-specialisaties Landbouwwetenschappen, Voedingswetenschappen en Bosbouw Aard- en Zeewetenschappen Biologische, Chemische en Farmaceutische Wetenschappen en Technologieën Economische, Handels- en Statistische Wetenschappen Politieke Wetenschappen en Internationale Relaties Psychologie, Pedagogie en Sportopvoeding Humane Wetenschappen. Toegevoegd aan deze departementen kwam er de Medische en Chirurgische School bij, in samenwerking met het universitaire ziekenhuis.
Enkele hoogleraren en docenten miniatuur|Universitair Sportcentrum miniatuur|Universitair Museum van Motoren en Mechanica miniatuur|Universitair Museum Gemmellaro voor Paleontologie Cesare Arzelà (19e eeuw), wiskundige Stanislao Cannizzaro (19e eeuw), scheikundige, rector Nicolò Di Carlo (19e eeuw), latinist, priester Simone Cuccia (19e eeuw), jurist Alfonso Giordano (19e eeuw), arbeidsarts Gaetano Giorgio Gemmellaro (19e eeuw), medicus, paleontoloog, rector Giovanni Gentile (20e eeuw), filosoof, fascist Giovanni Gorgone (19e eeuw), medicus-anatoom Sergio Mattarella (20e eeuw), jurist, president van de republiek Giusto Monaco (20e eeuw), klassiek filoloog Augusto Righi (19e eeuw), fysicus Bruno Rossi (20e eeuw), fysicus-astronoom Gioacchino Scaduto (20e eeuw), jurist, burgemeester van Palermo, rector Matteo Sciambra (20e eeuw), albanoloog, priester Emilio Segrè (20e eeuw), fysicus, winnaar Nobelprijs Natuurkunde 1959 Emanuele Soler (20e eeuw), wiskundige Giuseppe Trautteur (20e eeuw), informaticus Pietro Virga (20e eeuw), jurist grondwettelijk recht
Enkele alumni Giulia Bongiorno, (20e eeuw), advocate, minister Giuseppe Bartolozzi (20e eeuw), wiskundige Luigi Greco Cassia (19e eeuw), jurist, politicus Guido Chiarelli (20e eeuw), ingenieur Gabriele Colonna di Cesarò (19e eeuw), jurist, politicus, schrijver Orso Mario Corbino (20e eeuw), fysicus Simone Cuccia (19e eeuw), advocaat, hoogleraar in Palermo Girolamo Di Martino (20e eeuw), advocaat, burgemeester van Palermo Giovanni Falcone (20e eeuw), jurist, anti-maffia magistraat Angelo Ficarra (20e eeuw), classicus, aartsbisschop Luca Guadagnino (20e eeuw), filoloog, filmregisseur Wilhelm Körner (19e eeuw), scheikundige Vincenzo Linares (19e eeuw), jurist, notaris, journalist Rosario Livatino (20e eeuw), jurist, anti-maffia magistraat, heilige Domenico Lo Vasco (20e eeuw), advocaat, burgemeester van Palermo Ippolito Onorio De Luca (19e eeuw), advocaat, politicus Vincenzo Macaluso (19e eeuw), advocaat, politicus, journalist Oreste Maggio (20e eeuw), medicus Giuseppe Natoli (19e eeuw), jurist, minister Michele Navarra (20e eeuw), medicus, maffiabaas Filippo Parlatore (19e eeuw), medicus Gino Priolo (20e eeuw), jurist, gevechtspiloot Giovanni Raffaèle (19e eeuw), medicus, burgemeester van Palermo Calogero Angelo Sacheli (20e eeuw), filoloog, pedagoog Gioacchino Scaduto (20e eeuw), jurist, burgemeester en hoogleraar in Palermo Matteo Sciambra (20e eeuw), albanoloog, priester en docent in Palermo Vincent Scramuzza (20e eeuw), oudhistoricus Ignazio Di Sortino Specchi Gaetani (19e eeuw), advocaat, politicus Calogero Vinti (20e eeuw), wiskundige Pietro Virga (20e eeuw), jurist, hoogleraar in Palermo
Categorie:Palermo Palermo