miniatuur|De Torre dei Conti in 2024. De Torre dei Conti is een 29 meter hoge middeleeuwse toren in het centrum van Rome, gelegen op de hoek van de Largo Corrado Ricci en de Via Tor de' Conti.
Woontorens De Torre dei Conti is een van de ongeveer 50 middeleeuwse woontorens die nog overeind staan in het centrum van Rome. Geschat wordt dat er in de middeleeuwen misschien wel 200 of 300 dergelijke torens waren in de stad. Vooral tussen de jaren 900 en 1300 stelden adellijke of vermogende families met dergelijke bouwwerken hun aanzien en militaire macht duidelijk voor ogen ten aanzien van rivaliserende families. Daarom hebben deze torens stevige muren met weinig vensters. In de regel zijn de kamers alle boven elkaar gelegen en onderling verbonden met trappen, zodat ze een grote hoogte realiseren op een kleine bouwoppervlakte.
Geschiedenis miniatuur|De Torre dei Conti en omgeving, 1625. Al in de 9de eeuw zou op de plaats van de Torre dei Conti een eerste middeleeuwse versterking opgetrokken zijn. De huidige toren werd tussen 1203 en 1216 opgericht door paus Innocentius III voor zijn familie Conti di Segni (genaamd naar Segni, een stadje op zo’n 50 kilometer ten zuidoosten van Rome). Met zijn hoogte van 50 of 60 meter, zijn kloeke onderbouw en iets smallere bovendelen was hij bijzonder indrukwekkend. De bekende dichter Francesco Petrarca had hem nog gezien in zijn oorspronkelijke hoogte en omschreef hem als Turris illa toto orbe unica, “die toren, iets unieks in de hele wereld”.
In de loop der eeuwen heeft deze toren echter meermaals schade opgelopen: In 1349 werd Rome getroffen door een zeer zware aardbeving die onder andere de toenmalige klokkentorens van de basilieken Santa Maria Maggiore en San Paolo fuori le Mura vernielde. De Torre delle Milizie en de Torre dei Conti verloren toen hun bovenste deel. Sindsdien was die laatste onbewoonbaar. In 1561 werd de travertijnen bekleding van de Torre dei Conti eraf gehaald en verwerkt in de Porta Pia, de poort die paus Pius IV liet bouwen op het einde van de huidige Via XX Settembre. Pas in 1620 werd de toren gerestaureerd, maar amper twee decennia nadien volgden er nieuwe aardbevingen die het (toen nog) hoogste deel zozeer beschadigde dat het moest worden afgebroken. Het resterende gedeelte – nog steeds 29 meter hoog! – werd op het einde van die 17de eeuw gestut met twee stevige steunberen, en in 1930 werden er daar nog aan toegevoegd.
Na de aardbevingen van de 17de eeuw werd de toren niet meer bewoond. Hij deed onder andere dienst als opslagplaats van houtskool en van hooi voor de lastdieren die karren met wijn en andere landbouwproducten vanuit de Castelli Romani naar de stad brachten. Tijdens de periode van het fascisme en tot 1943 was hij toegekend aan de Federazione nazionale Arditi d’Italia, een partijgetrouwe vereniging van elitesoldaten. En na de Tweede Wereldoorlog werden er stadsdiensten in ondergebracht, tot in 2006. Daarna stond de toren leeg en werd hij verwaarloosd.
Instorting op 3 november 2025 miniatuur|Torre dei Conti daags na de instorting. Sinds 2024 waren er werken aan de gang om de toren te verstevigen en te restaureren; bovendien was het de bedoeling dat hij zou worden opengesteld voor bezoek en onderdak zou bieden aan een museum gewijd aan de post-antieke fase van de Keizerfora. Deze werken hoopte men te realiseren tegen het voorjaar 2026.
Op 3 november 2025 omstreeks het middaguur deden zich echter twee opeenvolgende instortingen voor waarbij de buitenmuren althans gedeeltelijk bleven staan, terwijl de vloeren tussen de verschillende verdiepingen naar beneden stortten en daarbij een grote bres sloegen in de buitenmuur.
Dit gebeurde terwijl arbeiders in de toren aan het werk waren in dienst van een firma die is gespecialiseerd in de restauratie van antieke gebouwen. De brandweer slaagde er met veel moeite in om drie slachtoffers levend uit de toren te ontzetten. Pas kort na middernacht kon het vierde slachtoffer, een 66-jarige arbeider, worden bevrijd. Hij werd nog overgebracht naar het ziekenhuis maar is daar aan zijn verwondingen overleden.
Vermoed wordt dat de instabiliteit van het gebouw te wijten is aan de vochtinsijpeling en spontane vegetatie die het gevolg zijn van jarenlange verwaarlozing.
Externe links Verslag van de Italiaanse zender RAI; verslag van de krant Corriere della Sera.
Categorie:Bouwwerk in Rome Categorie:Toren in Italië