De Spanjaardslaan is een straat in de stad Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.
De Spanjaardslaan begint bij de Noorderbrug en loopt westwaarts. Aan de noorzijde ligt de Rengerslaan en het Rengerspark. Aan de noordzijde van het Spanjaardsplein (minirotonde) ligt de toegang tot de Oude Stadsbegraafplaats (Algemene begraafplaats). De Spanjaardslaan gaat in zuidelijke richting verder. De laatste 200 meter van de een kilometer lange Spanjaardslaan verbindt de Mr. P.J. Troelstraweg met de rotonde bij de Harlingerstraatweg en de Harlingersingel. De Spanjaardslaan loopt aan de noord- en westzijde van de Transvaalwijk. De Noordersingel ligt aan de zuidzijde van de wijk en begint en eindigt bij de Spanjaardslaan.
Geschiedenis De Spanjaardslaan had de namen: Weg nae ’t Lazarushuys (1585), Spaense wech (1604), Spaensche dijck (1610), Spanjaertsdijck (1676), Spanjers dijkje (1739), Weg naar de Begraafplaats (1839), Spanjaardsweg (1845), straatweg naar de Begraafplaats, Leprozenweg (1847), Spanjaardsdijk en in 1877 Spanjaardslaan.W. Dolk, Leeuwarder straatnamen (1997). Oudere straatnamen buiten de grachten (pdf) via Historisch Centrum Leeuwarden. De naam zou ontleend zijn aan het feit dat op 19 mei 1568 de Spanjaarden die ontscheept waren in Harlingen via Leeuwarden en Bergum naar Groningen gingen om aan de strijd tegen het leger van Nassau, de Slag bij Heiligerlee op 23 mei, deel te nemen. De route van de Spanjaarden mocht niet door de stad Leeuwarden, maar werd noordwestwaarts via de Leprozenweg daaromheen geleid.
In 2006 vond er een verkeersongeval plaats op de kruising van de Spanjaardslaan en de Rengerslaan. Hierop volgde in 2009 het Arrest Spanjaardslaan.
Monumenten De straat telt twaalf bouwwerken die zijn aangewezen als rijksmonument (RM). Daarnaast telt de straat tien gemeentelijke monumenten (GM). Rond 1870 verschenen de eerste woningen aan het meest oostelijke deel van de Spanjaardslaan. Adres Beschrijving Monument Afbeelding Spanjaardslaan 1 Vrijstaand woonhuis, is wellicht het oudste nog bestaande pand en werd in 1872 gebouwd. Het woonhuis bestaat uit een 'voorhuis' en een ermee verbonden, hoger opgaand 'achterhuis'. GM 0080/322 100px Spanjaardslaan 7 t/m 11, De Wetstraat 1a Onder- en bovenwoningen (1901) GM 0080/323 100px Spanjaardslaan 12A Kantoor met bovenwoning in eclectische stijl (ca. 1890-1895), architect misschien W.C. de Groot 100px Spanjaardslaan bij 12A Paardenstal (ca. 1890-1895), architect misschien W.C. de Groot Spanjaardslaan bij 12A Rijtuigenloods (ca. 1890-1895), architect misschien W.C. de Groot Spanjaardslaan 12b t/m d Drie woningen-onder-1-kap. Het rijtje heeft de stilistische kenmerken van de Hollandse neorenaissance. De huizen zijn opgeleverd in 1898. GM 0080/327 100px Spanjaardslaan 67-69 Dubbel herenhuis (1908) GM 0080/324 100px Spanjaardslaan 71-73 Dubbel herenhuis GM 0080/325 Spanjaardslaan 74 Oude Stadsbegraafplaats (Algemene begraafplaats), lijken- en schijndodenhuis (1874), architect Th. Romein 100px Spanjaardslaan 76 Oude Stadsbegraafplaats Leeuwarden (Algemene begraafplaats, vanaf 1830), tuinarchitect L.P. Roodbaard 100px Spanjaardslaan bij 76 Toegangbrug en toegangshek Algemene begraafplaats (1832), architect J. van der Wielen 100px Spanjaardslaan bij 76 Dienstwoning Algemene begraafplaats (1832), architect Isaäc Warnsinck Spanjaardslaan bij 76 Joodse begraafplaats (vanaf 1830), tuinarchitect L.P. Roodbaard 100px Spanjaardslaan bij 76 Toegangsbrug Joodse begraafplaats (1920-1930) 100px Spanjaardslaan bij 76 Dienstgebouw Joodse begraafplaats (1875-1910) 100px Spanjaardslaan 78 Dienstgebouw (personeelswoning) met zuilenportico, gerealiseerd in 1832 naar ontwerp van architect Isaäc Warnsinck en oorspronkelijk bestemd tot woning voor de doodgraver annex bergplaats voor baren en gereedschappen Spanjaardslaan 106 Vrijstaand woonhuis GM 0080/328 100px Spanjaardslaan 124 Vrijstaand woonhuis GM 0080/329 100px Spanjaardslaan 126 Herenhuis GM 0080/125 100px Spanjaardslaan 141 t/m 145 Drie woningen-onder-1-kap GM 0080/326 Spanjaardslaan 168Drie herenhuizen in Interbellumstijl (1938-'39), architecten Kalma en Witteveen 100px Spanjaardslaan, oostkant bij Noordersingel Restant Lijkvaart. In 1830 werd parallel aan de Spanjaardsdijk een lijkvaart gegraven voor het vervoer van stoffelijke overschotten per platbodem vanuit de stad naar de in 1833 in gebruik genomen Algemene Begraafplaats. GM 0080/31
Categorie:Straat in Leeuwarden (stad)