Halime Gülsu (ca. 1984 – 28 april 2018) was een Turkse lerares Engels die onder controversiële omstandigheden in de gevangenis overleed. Ze werd tijdens de zuiveringen na de coup van 2016 gearresteerd vanwege vermeende banden met de Gülen-beweging. Volgens berichten stierf Gülsu doordat zij geen toegang kreeg tot essentiële medicijnen voor haar chronische auto-immuunziekte, systemische lupus erythematodes (SLE). Haar dood wordt door mensenrechtenorganisaties aangehaald als een voorbeeld van vermeende systematische verwaarlozing en mishandeling in Turkse detentiecentra.
Achtergrond Halime Gülsu was een lerares Engels uit Mersin, Turkije. Ze werd omschreven als vroom en actief binnen haar gemeenschap, en zou volgens berichten steun hebben geboden aan families die getroffen waren door de massale arrestaties na de mislukte coup van 2016 in Turkije. Gülsu werd op 20 februari 2018 gearresteerd en beschuldigd van “lidmaatschap van een terroristische organisatie” vanwege vermeende banden met de Gülen-beweging.
Gevangenisstraf en dood Op het moment van haar arrestatie leed Gülsu naar verluidt aan SLE, een ernstige chronische auto-immuunziekte waarvoor regelmatige behandeling en medicatie nodig zijn. Volgens verschillende rapporten en getuigenissen werd haar tijdens haar detentie de toegang tot essentiële medicijnen ontzegd. Voormalige celgenoten verklaren dat zij 15 dagen zonder behandeling werd gelaten en dat haar gezondheid verslechterde, met onder meer herhaalde episodes van braken en pijn. Gülsu overleed na 67 dagen detentie op 28 april 2018 in de gevangenis van Tarsus, Mersin. Haar dood leidde tot aanzienlijke reacties op sociale media en van maatschappelijke figuren, vooral van degenen die kritisch waren over de gevangenisomstandigheden in Turkije tijdens de noodtoestand na de coup.
Nasleep en reactie De dood van Gülsu leidde tot publieke verontwaardiging en veroordelingen door mensenrechtenorganisaties en parlementsleden, waarbij kritiek werd geuit op het gezondheidssysteem in Turkse gevangenissen. Advocates of Silenced Turkey en Broken Chalk hebben haar zaak aangehaald als een symbool van medische verwaarlozing in detentie. Haar broer, Irfan Gülsu, die nu in Canada woont, heeft internationaal voor haar gepleit en opgeroepen tot verantwoording.
In 2022 werd het boek Halime Gülsu: Nasıl Öldürüldüm? ("Halime Gülsu: Hoe ik werd gedood") gepubliceerd door Zeynep Kayadelen in samenwerking met Advocates of Silenced Turkey. Het werk bevat brieven en getuigenissen die wijzen op systematische nalatigheid en details over haar laatste weken in de gevangenis.
Controverses Hoewel veel mensenrechtenorganisaties beweren dat Gülsu is overleden door opzettelijke medische verwaarlozing, hebben de Turkse autoriteiten deze claims betwist.
Het Hoofdofficier van Justitie in Mersin verklaarde dat de medicijnen waren verstrekt en dat er geen sprake was van nalatigheid.
Desondanks beweren mediaorganisaties zoals Bold Medya dat haar medische rapporten verloren zijn gegaan of verborgen werden gehouden en dat haar behandeling werd belemmerd. In documenten van de aanklager zelf zou zij bovendien zijn aangeduid als "maktül" (slachtoffer van een levensdelict), wat de zorgen over een mogelijke doofpot verder heeft aangewakkerd.
Na de dood van Halime Gülsu in de gevangenis verklaarde haar broer, İrfan Gülsu, dat zij leed aan een chronische ziekte en dat haar de medicijnen die zij regelmatig nodig had, naar verluidt waren onthouden. Hij stelde dat, ondanks herhaalde meldingen van de familie aan de autoriteiten, er geen adequate medische zorg werd geboden en dat deze nalatigheid aan haar dood heeft bijgedragen. İrfan Gülsu omschreef de situatie als een ernstige schending van de mensenrechten.
Nalatenschap Halime Gülsu is een symbool geworden in het mensenrechtendiscours in Turkije. Haar verhaal wordt gebruikt om bredere problemen te belichten, zoals medische verwaarlozing, politieke gevangenschap en de uitholling van wettelijke beschermingen tijdens de noodtoestand na de coup. Mensenrechtenorganisaties, onafhankelijke media en diasporagemeenschappen houden haar herinnering levend en roepen op tot verder onderzoek naar haar dood.
Referenties
Categorie:Turks persoon Categorie:Schending van de mensenrechten Categorie:Mens en maatschappij in Turkije