Robbert-Jan Henkes, (Eindhoven, 1962) is een Nederlands schrijver en vertaler van vooral Engels-, Duits- en Russischtalige literatuur. Hij vertaalde veel werk samen met Erik Bindervoet.
Polemiek, vertalingen en eigen werk Henkes studeerde geschiedenis in Amsterdam. Vanaf 1982 publiceerde hij samen met Erik Bindervoet in het polemische blad Platforum. K.L. Poll liet hem samen met Bindervoet in 1986 debuteren in Hollands Maandblad. In hun bijdragen moesten onder andere de universitaire cultuur in die tijd en onderwijsminister Jos van Kemenade het ontgelden. Hun vrolijk-venijnige pen kon snel op bijval rekenen: in de Volkskrant werd het duo al in 1987 ‘een aanwinst voor de Nederlandse literatuur’ genoemd.de Volkskrant, 1 sept. 1987 In de jaren 80 schreven de twee rustig door, onder meer over Schopenhauer en Joyce in NRC-Handelsblad en publiceerden ze diverse artikelen in Filosofie Magazine.
In 1991 debuteerden Bindervoet en Henkes samen met het boek Autobiografie van een polemist. De eerste vertaling door Henkes in boekvorm verscheen eveneens in 1991: Hoffmanniana van Andrej Tarkovski. Vanaf dat jaar verscheen een onafzienbare reeks vertalingen, vaak samen met Bindervoet, van auteurs als James Joyce (vrijwel alle werken), Nabokov, Shakespeare, Karl Kraus, Thomas De Quincey, Ambrose Bierce en Woody Allen.
Ook samen met Bindervoet vertaalde Henkes het hele werk van The Beatles en Bob Dylan, en verder liedjes van The Beach Boys ('Luchtvibraties'), Kate Bush ('Stormenderland'), Prince ('Niets dat het haalt bij jou'), Sam Cooke ('Er komt verandering aan') en van vele andere artiesten.
Henkes vertaalde door de jaren heen ook vele boeken alleen: werk van Daniil Charms, Sergej Dovlatov, Bret Easton Ellis, Heinrich Hoffmann, Mike McCormack, Samuel Pepys en Amanda Ros. Een groot succes was zijn vertaling van Russisch kinderliedjes in de bundels Tijger op straat en Bij mij op de maan. Ook vertaalde hij 51 liedjes van de Russische bard Vladimir Vysotski.Michel Krielaars: ‘zowel speels als knap vertaalde keuze uit de zeshonderd liedjes die de Russische Jacques Brel heeft nagelaten’ (NRC, 20 nov. 2025) Samen met zijn vrouw Elena Pereverzeva vertaalde Henkes auteurs als Sergej Jesenin en Anatoli Mariënhof. Bij diverse andere vertalingen was zij een inspiratiebron.
Ook voor de theorie van het vertalen heeft Henkes interesse. In 2025 publiceerde hij Vertalen wat er niet staat – met daarin vele voorbeelden uit de eigen vertaalpraktijk. In hetzelfde jaar verscheen het boekje Nachttrottoir, met daarin 77 vertalingen van één gedicht van Aleksandr Blok in de stijl van andere auteurs, van Annie M.G. Schmidt tot Babs Gons.
Eerbewijzen Henkes won in 2017 de Filter-vertaalprijs voor zijn vertaling van Russische kindergedichten (Bij ons op de maan). In 2018 ontving hij voor dezelfde bundel de Aleida Schotprijs.
Publicaties (selectie) Origineel werk Robbert-Jan Henkes: Vertalen wat er niet staat. Amsterdam, De Arbeiderspers, 2025 Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes: De intocht van Christus in Amsterdam. Amsterdam, Rothschild & Bach, 1991 Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes: Autobiografie van een polemist. Amsterdam, Rothschild & Bach, 1991
Vertalingen David Foster Wallace: Eindeloos vertier Vert. door Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Koppernik, 2026. [Aleksander Blok &] Robbert-Jan Henkes: Nachttrottoir. Amsterdam, Koppernik, 2025 Heinrich Hoffmann: Ragbolrinus. Vertaling & nawoord: Robbert-Jan Henkes. Doetinchem, M10Boeken, 2024 Amanda McKittrick Ross: Irene Iddesleigh. Vert. door Robbert-Jan Henkes. Bleiswijk, Uitgeverij Vleugels, 2023 Bret Easton Ellis: Scherven. Vert.door Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Ambo|Anthos, 2022 Sergej Dovlatov: Domein. Bleiswijk, Uitgeverij Vleugels, 2020 Ambrose Bierce: Des duivels woordenboek. Vert. door Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Van Oorschot, 2019 Mike McCormack: Dag der zielen. Vert. door Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Lebowski, 2017 Bij ons op de maan. Een keuze uit de Russische kindergedichten vanaf de zeventiende eeuw. Vertaald en toegelicht door Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Van Oorschot, 2016 James Joyce: Ulixes. Vert. door Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2012 Samuel Pepys: Geheim dagboek. Vert. door Robbert-Jan Henkes. Hoorn, Hoogland & Van Klaveren, 2009 Daniil Charms et al.: Tijger op straat. Russische gedichten voor kinderen 1932-1941. Vert. door Robbert-Jan Henkes. Hoorn, Hoogland & Van Klaveren, 2009 Karl Kraus: De laatste dagen der mensheid. Vert. Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes, Amsterdam, De Harmonie, 2008 Peter Ackroyd: Shakespeare. De biografie. Vert. Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Meulenhoff, 2006 Vladimir Nabokov: De kunst van het vertalen & De kunst van het niet-vertalen. Vert. door Robbert-Jan Henkes & Erik Bindervoet. Hoorn, Hoogland & Van Klaveren, 2005. William Shakespeare: De tragedie van Hamlet, prins van Denemarken. Vert. Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, De Harmonie, 2000 Thomas De Quincey: Bekentenissen van een Engelse opiumeter. Vert. dooor Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Candide, 1998 Anatoli Mariëngof: Echt, gevolgd door De zonnenbanketbakkerij. Gedichten uit de jaren 1917-1919. Vert. door Robbert-Jan Henkes en Elena Pereverzeva. Amsterdam, Platforum, 1995 Sergej Jesenin, Anatoli Mariëngof, Vadim Sjersjenevitsh en anderen: Het beeld, alleen het beeld, en niets dan het beeld! 8 imaginistische pamfletten (1919-1924) / Sergej Jesenin, Anatoli Mariëngof, Vadim Sjersjenevitsh. Vert. door Robbert-Jan Henkes en Elena Pereverzeva. 2e, geheel herz. druk. Amsterdam, Platforum, 1995 Andrej Tarkovski: Hoffmanniana. Vert. door Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Rothschild & Bach, 1991
Vertalingen (muziek) Vladimir Vysotski: Instructies voorafgaand aan een buitenlandse reis. Een halfhonderd en een chansons. Vert. Robbert-Jan Henkes. Antwerpen, Benerus, 2025 The Beatles: Alle 214 goed. The Beatles in hun liedjes: achtergronden en vertalingen. Vertaling door Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes. 3e druk. Amsterdam, Uitgeverij Rainbow, 2018. (1e en 2e druk, resp. 2003 en 2006 bij Nijgh & Van Ditmar o.d.t. Help! The Beatles in het Nederlands) Bob Dylan: Liedteksten 3. 2002-2012. Moderne tijden herleven. Vert. door Bindervoet & Henkes. Amsterdam, Nijgh & Van Ditmar, 2016 Bob Dylan: Liedteksten 2. 1974-2001. Voor altijd jong. Vert. door Bindervoet & Henkes. Amsterdam, Nijgh & Van Ditmar, 2016 Bob Dylan: Liedteksten 1. 1962-1973. Snelweg 61 herbezocht. Vert. door Bindervoet & Henkes. Amsterdam, Nijgh & Van Ditmar, 2006
Externe links Profiel bij Uitgeverij De Harmonie Profiel bij de dbnl
Categorie:Nederlands schrijver Categorie:Nederlands vertaler Categorie:Vertaler naar het Nederlands Categorie:Vertaler vanuit het Russisch Categorie:Vertaler vanuit het Engels Categorie:Vertaler vanuit het Duits Categorie:Vertaler vanuit het Frans