Medaille zur Erinnerung an die Heimkehr des Memellandes (Nederlands: Medaille ter Herinnering aan de Thuiskomst van het Memelland) werd op 1 mei 1939 door de Duitse Führer Adolf Hitler ingesteld.
Het was een onderscheiding van Nazi-Duitsland tijdens de interbellum periode. Geschiedenis Op 22 maart 1939 annexeerde nazi-Duitsland de stad Klaipėda van Litouwen, na het ultimatum van 20 maart 1939. De Duitse troepen bezette de stad en het district op 23 maart 1939. Dit gebied van Oost-Pruisen, met 160.000 inwoners, was na de Eerste Wereldoorlog aan Litouwen overgedragen.Angolia 1976, p.64.
Het versiersel De medaille is geslagen uit brons, en toont op de voorzijde twee mannelijke figuren met de vlag van het Derde Rijk en het nationaal embleem. Op de achterzijde van de medaille draagt de inscriptie: Zur Erinnerung an die Heimkehr des Memellandes 22. März 1939 (Ter herinnering aan de Thuiskomst van het Memelland, 22 maart 1939). De inscriptie was omringd door een krans van eikenbladeren. Opmerkelijk is dat de twee naakte mannelijke figuren de terugkeer van het Memelland symboliseren. Daarbij stelt de achterste persoon op het voetstuk het Groot-Duitse Rijk voor, dat de tweede persoon (het Memelland), terwijl hij een arm om diens schouder legt, op het voetstuk omhoog helpt. Het versiersel had een diameter van 32 mm.
Het ontwerp was van de Münchense professor Richard Klein.Lexikon der Wehrmacht: Medaillen, Medaille zur Erinnerung an die Heimkehr des Memellandes. Geraadpleegd op 30 november 2025.
De gedecoreerde ontving bij de uitreiking van de medaille een toekenningsbewijs (Besitzzeugnis), dat was afgegeven door de minister van staat en stafchef Otto Meißner. De medaille zelf bleef na het overlijden van de drager als aandenken bij zijn nabestaanden.Wikimedia Commons: Reichsgesetzblatt. Nr. 84 vom 4. Mai 1939, Art. 4 und 5. p.863. Geraadpleegd op 28 november 2025.
Kwalificatie voor toekenning De medaille kon worden toegekend aan personen die zich bijzondere verdiensten hadden verworven voor de hereniging van het Memelland met het Duitse Rijk.Wikimedia Commons: Reichsgesetzblatt. Nr. 84 vom 4. Mai 1939, Art. 1. p.863. Geraadpleegd op 28 november 2025.
Het recht van toekenning De voordracht voor de toekenning van de medaille werden opgesteld door de Rijksminister van Binnenlandse Zaken (Wilhelm Frick), voor leden van de Wehrmacht door het hoofd van het opperbevel van de Wehrmacht (Wilhelm Keitel), en ter goedkeuring aan Hitler voorgelegd door de staatsminister en chef van de Presidiale Kanselarij (Otto Meißner).Wikimedia Commons: Reichsgesetzblatt. Nr. 84 vom 4. Mai 1939, Art. 3. p.863. Geraadpleegd op 28 november 2025.
Draagwijze rechts|thumb|Hitler bedankt de leider van de Memellanders, Dr. Ernst Neumann. Voor zijn volledige medewerking en ondersteuning, 1939. De medaille werd gedragen aan een groen-wit-rood lint (de kleuren van het Memelland) op de linkerborstzijde.Wikimedia Commons: Reichsgesetzblatt. Nr. 84 vom 4. Mai 1939, Art. 2, Abs. 2. p.863. Geraadpleegd op 28 november 2025. De militaire regimenten mochten de kleuren van het lint als vaandeldecoratie aan hun regimentsvaandel dragen.
Na de Tweede Wereldoorlog Na de capitulatie van Duitsland verboden de geallieerde mogendheden het dragen van Duitse onderscheidingen, waaronder die van vóór 1918. In de DDR bleef dit verbod onverkort van kracht.
Op 26 juli 1957 vaardigde de Bondsrepubliek Duitsland een wet uit die het dragen van onderscheidingen met hakenkruizen of SS-runen verbood. Het dragen, verzamelen, tentoonstellen en afbeelden van dergelijke insignes werd sindsdien wettelijk gereguleerd. Een aantal onderscheidingen werd daarna in een “gedenazificeerde” uitvoering opnieuw toegestaan, waarbij het hakenkruis en soms ook de adelaar werden verwijderd.Ordensjournal. In de gedenazificeerde uitvoering mogen het ereteken wel worden gedragen. Ook in een gedenazificeerde uitvoering mag deze onderscheiding in Duitsland niet worden gedragen.
Externe links TRACESOFWAR: databank van gedecoreerden met de Medaille zur Erinnerung an die Heimkehr des Memellandes Wehrmacht awards: Occupation Medals
Zie ook Ridderorden en onderscheidingen van nazi-Duitsland
Categorie:Onderscheiding in nazi-Duitsland