Hélène Glykatzi-Ahrweiler (IPA: ; Grieks: ) (Athene, 29 augustus 1926 – aldaar, 16 februari 2026) was een Grieks-Franse byzantologe. Ze was ook UNICEF Goodwill Ambassadeur voor Griekenland.
Biografie Eleni Glykatzi werd in 1926 in Athene geboren in een familie van vluchtelingen uit Constantinopel. Ze studeerde af aan de middelbare school in Athene en studeerde geschiedenis en archeologie aan de faculteit Wijsbegeerte van de Universiteit van Athene. Na gewerkt te hebben in het Centrum voor Klein-Azië Studies verhuisde ze in 1953 naar Parijs om haar studie voort te zetten aan de École pratique des hautes études (EPHE), waar ze haar doctoraat in geschiedenis en klassieke talen behaalde.
In 1955 begon ze te werken als onderzoeker bij het Franse Nationale Centrum voor Wetenschappelijk Onderzoek (Centre national de la recherche scientifique, CNRS) en op 7 november 1958 trouwde ze met de Franse legerofficier Jacques Ahrweiler (1918-2010). In 1960 voltooide ze haar doctoraat in de geschiedenis aan de Universiteit van Parijs (Sorbonne). In 1964 werd ze directeur van het CNRS en twee jaar later, in 1966, behaalde ze haar tweede doctoraat in de filologie. In 1967 werd ze hoogleraar aan de Sorbonne.
Door van 1970 tot 1973 vice-rector te worden en vervolgens van 1976 tot 1981 rectrix magnifica van de Universiteit van Parijs 1 Panthéon-Sorbonne, werd Glykatzi-Ahrweiler niet alleen de eerste vrouw die deze functie bekleedde in de 700-jarige geschiedenis van de Sorbonne, maar ook de eerste vrouw ter wereld die aan het hoofd stond van een wereldberoemde universiteit.
In 1982 benoemde de Franse president François Mitterrand haar tot rector van de Academie van Parijs en kanselier van de Universiteiten van Parijs, een functie die ze tot 1989 bekleedde. Van februari 1989 tot augustus 1991 was ze voorzitter van het Centre Georges Pompidou. Ze was ook rector van de Universiteit van Europa in Parijs, voorzitter van de Ethische Commissie van het Nationaal Centrum voor Wetenschappelijk Onderzoek in Frankrijk, voorzitter van het Europees Cultureel Centrum van Delphi in Griekenland en erevoorzitter van het Internationaal Comité voor Byzantijnse Studies.
De Franse president Jacques Chirac kende haar de medaille van bataljonscommandant van het Legioen van Eer toe (een van de hoogste onderscheidingen van de Franse Republiek), waarmee hij haar wetenschappelijk werk en haar directeurschap aan verschillende Franse universiteiten en aan het Centre Georges Pompidou in Parijs eerde. In 2007 ontving ze de titel van eredoctor van de afdeling Mediastudies van de Aristoteles-universiteit van Thessaloniki.
Ahrweiler overleed in Athene op 16 februari 2026. Ze werd 99 jaar.
Publicaties Byzance et la mer, 1966 Études sur les structures administratives et sociales de Byzance, 1971 L'Idéologie politique de l'empire byzantin, 1975 Byzance : les pays et les territoires, 1976 The Making of Europe, 1999 Les Européens, 2000 Le Roman d'Athènes, 2004
Categorie:Frans hoogleraar Categorie:Grieks hoogleraar Categorie:Mediëvist