Rechten van geadopteerden verwijzen naar de juridische, sociale en menselijke rechten van personen die geadopteerd zijn. Dit omvat onder andere juridische status, toegang tot informatie over geboorte en afkomst, het recht op identiteit en bescherming tegen onrechtmatige adopties. Nederland en België hebben elk hun eigen wet- en regelgeving, maar kennen ook overlappende internationale verplichtingen zoals het Haags Adoptieverdrag en het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind.

Juridische status van geadopteerden

Nederland In Nederland betekent adoptie dat de adoptieouders de wettelijke ouders worden met alle bijbehorende rechten en plichten. De juridische band met de oorspronkelijke ouders wordt verbroken bij een volle adoptie. Geadopteerden krijgen rechten die gelijk zijn aan die van een biologisch kind, zoals erfrecht en onderhoudsplicht van ouders. Interlandelijke adopties worden via het Haags Adoptieverdrag geregeld om kinderhandel en misstanden te voorkomen. Toch hebben adopyiemisstanden uit het verleden gezorgd voor het stopzetten van interlandelijke adopties en de oprichting van Inea als ondersteuningscentrum.

België In België heeft adoptie een vergelijkbaar juridisch effect: geadopteerden worden wettelijk gelijkgesteld aan biologische kinderen, en adoptieouders krijgen de ouderlijke rechten. België werkte jarenlang met buitenlandse adopties en binnelandse adopties, maar recente officiële erkenning toont aan dat er historische juridische tekortkomingen waren. De laatste jaren zijn er veel misstanden in de media gekomen over adoptiemisstanden in Belgie zoals in de VTM documentaire De nonnen in 2025 en de podcast van Het Laatste Nieuws Kinderen van de kerk in 2023.

Recht op informatie, identiteit en herkomst

Algemeen Het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind erkent het recht van elk kind om kennis te hebben van en verzorgd te worden door zijn of haar ouders voor zover mogelijk.

Nederland Geadopteerden kunnen via procedures toegang aanvragen tot informatie over hun afstamming. Europees recht en Nederlandse jurisprudentie benadrukken het recht op identiteit en het belang van herkomstinformatie

België Geadopteerden hebben het recht op inzage van adoptiedossiers en informatie over hun afstamming. Bij buitenlandse adopties kan vanaf circa 12 jaar toegang verkregen worden

Misstanden in adoptiepraktijken

Gedwongen adopties en kerkelijke betrokkenheid in België Tussen ongeveer 1945 en de jaren 1980 werden in België duizenden kinderen ter adoptie gebracht zonder geldige toestemming van hun biologische ouders, vaak via katholieke instellingen gerund door nonnen. Moeders werden soms gedwongen documenten te ondertekenen of tegen de wil van de moeder weggehaald en kinderen werden vaak direct gescheiden van hun moeders. Een bekend voorbeeld hiervan is het voormalig moederhuis Tamar uit Lommel gerund door de Zusters Kindsheid Jesu. Uit dit moederhuis komen verhalen van gedwongen adopties, ongewilde sterilisaties van jonge meisjes en ernstige vormen van misbruik van ongehuwde, zwangere meisjes.Aan haar moeder lieten ze een dode baby zien, terwijl Lieve werd verkocht voor één miljoen frank, Nieuwsblad, 16 september 2025.

Illegale internationale adopties Er zijn ook gevallen van illegale buitenlandse adopties, bijvoorbeeld uit Zuid-Korea, waarbij documentvervalsing en kinderontvoering werden gemeld.

Mogelijke misstanden in Nederland De laatste jaren zijn er veel voorbeelden aan het licht gekomen over adoptiemisstanden in Nederland. Een voorbeeld hiervan is Moederheil in Breda. In 2022 bracht Omroep Brabant de documentaire 'Het geheim van Moederheil' uit. Deze documentaire won de Gouden Regiohelden Award van 2022.

Organisaties en slachtoffersvertegenwoordiging In Nederland: Verleden in zicht, Stichting DNA en Stichting Aran. In België: Binnenlandsgeadopteerd.be en Mater Matuta vzw

Internationale en Europese context Nederland en België zijn partij bij internationale verdragen die adoptieprocedures reguleren, waaronder het Haags Adoptieverdrag en het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind.

Zie ook Haags Adoptieverdrag adoptiemisstanden

Categorie:Adoptie