Charlie Chan is een personage dat bedacht werd door de Amerikaanse auteur Earl Derr Biggers voor een serie misdaadromans. Het personage debuteerde in de roman The House Without a Key uit 1925 en verscheen vervolgens als centrale held in talrijke films, radiospelen en stripverhalen.
Beschrijving van het personage thumb|links|rechtop|Chang Apana in 1931 Charlie Chan is een fictieve Chinees-Amerikaanse rechercheur die bij de politie van Honolulu werkt en bekend staat om zijn intelligentie, morele integriteit en vermogen om complexe zaken op te lossen met observatie en logisch redeneren. Het personage werd oorspronkelijk geïnspireerd door de echte Hawaiiaanse politieagent Chang Apana en was bedoeld om een positief contrast te bieden met de negatieve Aziatische stereotypen die destijds in populaire verhalen voorkwamen. In veel verhalen verlaat Chan zijn thuisbasis Hawaï en reist hij de wereld rond terwijl hij mysteries onderzoekt en misdaden oplost.
In de Hollywood-films, waarin hij vaak wordt vergezeld door een van zijn vele kinderen, werd Chan echter meestal gespeeld door niet-Aziatische acteurs, wat later controverse opriep over de representatie van Aziatische personages in de media. Ondanks zijn populariteit heeft het personage daardoor een dubbelzinnige culturele nalatenschap gekregen, waarin hij enerzijds een pionier was als Aziatisch-Amerikaanse held en anderzijds bekritiseerd werd vanwege stereotiepe elementen in zijn portrettering.
Romans Het personage Charlie Chan werd gecreëerd door Earl Derr Biggers. De "minzame Chinees" maakte zijn eerste verschijning in The House Without a Key (1925). Het personage stond niet centraal in de roman en werd zelfs niet bij naam genoemd op de omslag van de eerste editie. Biggers beeldde het personage af als niet-bedreigend, het tegenovergestelde van kwaadaardige Chinese personages zoals Fu Manchu, terwijl hij tegelijkertijd vermeende Chinese eigenschappen zoals onbewogenheid en stoïcisme benadrukte.
Biggers schreef zes romans waarin Charlie Chan voorkomt: The House Without a Key (1925) The Chinese Parrot (1926) Behind That Curtain (1928) The Black Camel (1929) Charlie Chan Carries On (1930) Keeper of the Keys (1932)
Films De eerste film met Charlie Chan als bijpersonage was The House Without a Key (1926), een tiendelige serial film geproduceerd door Pathé Studios, met de Japanse acteur George Kuwa in de rol van Chan. (1989), p. xii. Een jaar later bracht Universal Pictures The Chinese Parrot uit, met de Japanse acteur Kamiyama Sojin als Chan, wederom in een bijrol. Beide producties kregen destijds slechte recensies. (2004), p. 71.
thumb|Sidney Toler als Charlie Chan in Dangerous Money (1946) De eerste film die zich voornamelijk rond het personage Chan afspeelde, was Charlie Chan Carries On uit 1931 van Fox Film Corporation met de blanke acteur Warner Oland in de hoofdrol. Deze film werd een groot succes. Bij zijn overlijden in 1938 had Oland zestien keer het personage Chan gespeeld. Deze films behoorden tot de meest succesvolle in de reeks. Oland werd opgevolgd door acteur Sidney Toler, die de hoofdrol zou spelen in nog elf Chan-films van 20th Century Fox.
In 1942 hield 20th Century Fox ermee op, maar Toler speelde het Chan-personage nog in een hele reeks films van Monogram Pictures. Na Tolers dood in februari 1947 werd hij opgevolgd door karakteracteur Roland Winters voor nog zes Monogram-films. In 1949 viel met Sky Dragon het doek over de Charlie Chan-filmreeks.
In 1981 keerde Charlie Chan terug naar het witte doek in Charlie Chan and the Curse of the Dragon Queen met Peter Ustinov in de hoofdrol, maar deze film wordt beschouwd als een "rampzalige mislukking".
Jaar Titel Charlie Chan Productiebedrijf 1926 The House Without a Key George Kuwa Pathé Exchange 1927 The Chinese Parrot Kamiyama Sojin Universal 1929 Behind That Curtain E.L. Park Fox Film Corporation 1931 Charlie Chan Carries On Warner Oland 1931 The Black Camel 1932 Charlie Chan's Chance 1933 Charlie Chan's Greatest Case 1934 Charlie Chan's Courage 1934 Charlie Chan in London 1935 Charlie Chan in Paris 1935 Charlie Chan in Egypt 20th Century Fox 1935 Charlie Chan in Shanghai 1936 Charlie Chan's Secret 1936 Charlie Chan at the Circus 1936 Charlie Chan at the Race Track 1936 Charlie Chan at the Opera 1937 Charlie Chan at the Olympics 1937 Charlie Chan on Broadway 1937 Charlie Chan at Monte Carlo 1939 Charlie Chan in Honolulu Sidney Toler 1939 Charlie Chan in Reno 1939 Charlie Chan at Treasure Island 1939 City in Darkness 1940 Charlie Chan in Panama 1940 Charlie Chan's Murder Cruise 1940 Charlie Chan at the Wax Museum 1040 Murder Over New York 1941 Dead Men Tell 1941 Charlie Chan in Rio 1942 Castle in the Desert 1944 Charlie Chan in the Secret Service Monogram Pictures 1944 The Chinese Cat 1944 Black Magic 1945 The Jade Mask 1945 The Scarlet Clue 1945 The Shanghai Cobra 1946 The Red Dragon 1946 Dark Alibi 1946 Shadows Over Chinatown 1946 Dangerous Money 1946 The Trap 1947 The Chinese Ring Roland Winters 1948 Docks of New Orleans 1948 Shanghai Chest 1948 The Golden Eye 1948 The Feathered Serpent 1949 Sky Dragon 1981 Charlie Chan and the Curse of the Dragon Queen Peter Ustinov American Cinema Productions
Andere bewerkingen Televisie In 1956-1957 werd in het Verenigd Koninkrijk de 39-delige televisieserie The New Adventures of Charlie Chan geproduceerd, met J. Carrol Naish in de hoofdrol. In de serie woont Chan in Londen en niet in de Verenigde Staten. Wegens slechte kijkcijfers werd de serie al na een seizoen afgevoerd.
In de jaren zeventig produceerde Hanna-Barbera de animatieserie The Amazing Chan and the Chan Clan. Keye Luke, die Chans zoon Lee in veel Chan-films uit de jaren dertig en eind jaren veertig had gespeeld, leende zijn stem aan Charlie en werd daarmee de eerste daadwerkelijke Chinees die Chan op het scherm vertolkte. De serie concentreerde zich op Chans kinderen. Een van de kindstemmen werd ingesproken door Jodie Foster.
In 1973 werd de televisiefilm The Return of Charlie Chan met in de hoofdrol Ross Martin uitgezonden op ABC.
Theater In 1933 werd een toneeladaptatie van de roman Keeper of the Keys gemaakt. De productie werd 23 keer opgevoerd op Broadway.
Radio Tussen 1932 en 1948 werden er op de radio diverse series luisterspelen uitgezonden met Charlie Chan in de hoofdrol.
Stripverhalen In 1938 werd een krantenstrip uitgebracht rond het personage Charlie Chan. De krantenstip werd in 1942 stopgezet na de aanval op Pearl Harbor. In de daaropvolgende decennia werden diverse Charlie Chan-stripverhalen gepubliceerd.
Categorie:Personage uit boek Categorie:Personage uit detectiveverhaal Categorie:Personage uit film Categorie:Personage uit televisieserie Categorie:Personage uit stripverhaal