thumb|Ingang van de gevangenis in Oslo. thumb|Strafgevangenis, hoofdingang en muur gezien vanaf Grønlandsleiret/Grønlands park. Botsfengselet, oorspronkelijk bekend als Bodsfængslet en in de volksmond Bodsen genoemd, is een voormalige nationale gevangenis voor langdurige gedetineerden, gelegen in Grønland, Oslo, aan Grønlandsleiret 41. De gevangenis werd gebouwd tussen 1844 en 1851 naar ontwerp van architect Heinrich Ernst Schirmer. In 1887 werd de gevangeniskapel, ontworpen door architect Jacob Wilhelm Nordan, in gebruik genomen.
De naam van de gevangenis laat zich eenvoudig vertalen als 'boetgevangenis' of 'strafgevangenis'.
Botsfengselet was de eerste Noorse gevangenis die werd gebouwd volgens het Philadelphia-systeem, waarbij gevangenen strikt geïsoleerd werden om hun misdaden te overdenken en berouw te tonen, zonder negatieve invloed van andere gedetineerden. De cellenvleugels werden panoptisch ontworpen, zodat toezicht efficiënt kon worden uitgevoerd. De gevangenis werd gebouwd naar aanleiding van de strafwetcommissie, die ook verantwoordelijk was voor de herziening van Christiaan V's Noorse Wet en de totstandkoming van de strafwet van 1842. Hoewel er zeven soortgelijke gevangenissen werden voorgesteld, is alleen Botsfengselet daadwerkelijk gerealiseerd.
De strenge isolatie werd als bijzonder belastend ervaren. Gedetineerden konden hun straf met een derde verminderen als compensatie voor de moeilijke omstandigheden. Op het hoogtepunt bood de gevangenis onderdak aan maximaal 223 gevangenen.
In 1970 nam de Ullersmo-gevangenis (Noors: 'Ullersmo fengsel') de functie van nationale gevangenis voor langdurige gedetineerden over. Vanaf 1975 werd Botsfengselet gerenoveerd en geïntegreerd als onderdeel van de Oslo Kretsfengsel, de districtsgevangenis van Oslo. De gebouwen zijn beschermd als rijksmonument.
Het archief van Botsfengselet bevindt zich in het Riksarkivet en beslaat 266 meter. Het bevat voornamelijk vonnisakten, gevangenisprotocollen, administratieve stukken en een fotoverzameling van 9.000 tot 10.000 portretten van gevangenen uit de periode 1866-1947.
Categorie:Gevangenis in Noorwegen