Johanna Cornelia Maria (Joke) KniesmeijerHaar achternaam werd in de media ook wel gespeld als Kniesmeyer. (Amsterdam, 19 oktober 1948 – aldaar, 17 december 2008) was een Nederlandse schrijfster, historica, politica en activiste, bekend om haar werk op het gebied van antisemitisme, racisme en de nalatenschap van Anne Frank. Ze werd lange tijd gezien als het gezicht van de Anne Frank Stichting, en later als voorzitter van het Mozeshuis.
Biografie Kniesmeijer groeide op in een katholiek gezin in Nieuwendam. Haar middelbareschooltijd bracht ze door op het Waterland College in Amsterdam-Noord. Op haar achttiende verliet ze deze omgeving en trok ze in een kraakpand in Amsterdam, waarna ze werkte bij de rooms-katholieke openbare leeszaal en bibliotheek aan de Herengracht. Later werkte ze bij de academische boekhandel Vermeulen in Amsterdam, waar ze ervoer dat haar mogelijkheden beperkt werden vanwege haar geslacht, waarna ze besloot ontslag te nemen.
Anne Frank Stichting Kniesmeijer begon in 1976 haar carrière bij de Anne Frank Stichting als hoofd van de receptie. Kniesmeijer richtte een documentatiecentrum op dat zich bezighield met opkomend antisemitisme en rechts-extremisme. Tegelijkertijd studeerde ze geschiedenis om haar werkzaamheden te versterken. Ze gaf regelmatig lezingen en nam deel aan diverse forums, waardoor ze uitgroeide tot de woordvoerder en het gezicht van de Anne Frank Stichting. Haar zichtbaarheid en invloed leidden tot spanningen binnen de organisatie; in 1992 werd ze ontslagen. Er werd haar door de rechter een hoge vergoeding voor immateriële schade toegekend.
Pfeffer-Kaletta collectie Tijdens haar werk bij de stichting op 17 oktober 1987 ontdekte Kniesmeijer op het Waterlooplein de zogenaamde Pfeffer-Kaletta collectie, bestaande uit brieven, foto’s en persoonlijke voorwerpen die de relatie tussen Fritz Pfeffer, een van de onderduikers in Het Achterhuis en kamergenoot van Anne Frank, en zijn verloofde Charlotte Kaletta documenteerden. De objecten waren afkomstig van Charlotte Kaletta en waren na haar overlijden bij een handelaar terechtgekomen. De vondst leidde tot een nieuw beeld van Pfeffer, die door Frank in haar dagboek als een irritante man was omschreven. Nanda van der Zee publiceerde in 1990 het boek De kamergenoot van Anne Frank met deze nieuwe kijk op Pfeffer.
Als auteur publiceerde Kniesmeijer meerdere boeken en artikelen over antisemitisme en de impact van Anne Franks leven en nalatenschap.
Kniesmeijer was tot 2006 voorzitter van het bestuur van het Mozeshuis.
Overlijden Kniesmeijer overleed in december 2008. Na een viering in de Mozes en Aäronkerk aan het Waterlooplein, werd ze begraven op Zorgvlied.
Categorie:Nederlands historicus Categorie:Nederlands persoon in de 20e eeuw Categorie:Anne Frank Categorie:Nederlands activist