Basanitisch foïdiet is een fijnkorrelig stollingsgesteente dat rijk is in veldspaatvervangers en plagioklaas. De naam is uitsluitend in gebruik voor op grond van modale mineralen geclassificeerd gesteente. De IUGS raadt aan de naam basanitisch foïdiet net als "gewoon" foïdiet alleen te gebruiken als verdere indeling op grond van de dominante veldspaatvervanger onmogelijk is.
Voor gesteente waarin een bepaalde veldspaatvervanger domineert raadt de IUGS aan niet de naam foïdiet te gebruiken, maar te vernoemen naar de veldspaatvervanger in kwestie. Basanitisch foïdiet waarin nefelien overheerst heet bijvoorbeeld "basanitisch nefeliniet"; basanitisch foïdiet waarin leuciet overheerst heet "basanitisch leucitiet"; enzovoorts.
Volgens de IUGS-classificatie van stollingsgesteente bestaat het volume van basanitisch foïdiet voor 60-90% uit veldspaatvervanger en meer dan 10% olivijn. Bovendien is het volume-aandeel van plagioklaas groter dan dat van kaliveldspaat.Le Maitre et al. (2002) Daarmee valt basanitisch foidiet uiterst rechts onderin een QAPF-diagram. Gesteente met nog meer veldspaatvervanger is 'gewoon' foïdiet. Gesteente met minder veldspaatvervanger is basaniet of fonolitisch basaniet. Gesteente met minder dan 10% olivijn maar verder dezelfde samenstelling is tefritisch foïdiet. Gesteente met meer kaliveldspaat dan plagioklaas is fonolitisch foïdiet. Gesteente met dezelfde samenstelling maar grote (faneritische) kristallen is foïdoliet.
Categorie:Stollingsgesteente