De Leeuwarder Debatingclub is opgericht in 1863 en daarmee een van de oudste debatingclubs van Nederland. Tijdens bijeenkomsten van de club verdedigt een van de leden, de ‘defendens’, ten minste drie stellingen.
Geschiedenis Oprichting De Leeuwarder Debatingclub is in 1863 opgericht op initiatief van Petrus Hermannus Hugenholtz jr. (1834-1911), een 28-jarige moderne predikant die ook buiten de kerk actief was. De club bestond aanvankelijk uit negen vooraanstaande Friese intellectuele liberalen. Die kwamen bij elkaar in een benedenzaaltje van Van der Wielen (nu Zalen Schaaf) aan de Breedstraat: ‘Mannen van allerlei gehalte en studie’, zoals de initiatiefnemer hen noemde. Zeven van hen waren jonger dan dertig jaar, zes hadden in Leiden gestudeerd. Doelstelling was ‘onderwerpen van algemeen belang op wetenschappelijke gebied te bespreken’. Initiatiefnemer Hugenholtz kon zijn vooruitstrevende ideeën spiegelen in de groep gelijkgestemden en het debat in Leeuwarden werd tot ontwikkeling gebracht ‘op basis van gelijkwaardige vorming, welbespraaktheid en flexibiliteit van geest’.
Andere debatingclubs Leeuwarden was niet de eerste stad in Nederland met een Debatingclub. Al eerder waren door het hele land clubs opgericht waarin door gegoede liberale heren werd gediscussieerd over actuele zaken. Het idee voor de debating-clubs was overgewaaid uit Groot-Brittannië. Leiden had al sinds 1846 zijn Zaterdagsch Gezelschap waar over politieke en dagelijkse problemen werd gesproken. Kort daarna werd de Vrijdagsche Vereeniging in Amsterdam opgericht, in feite de eerste Nederlandse debatingclub. Deelnemers kwamen uit kringen van het tijdschrift De Gids. Spoedig volgden elders tal van andere verenigingen die het voeren van ‘rationele en beschaafde’ debatten wilden bevorderen, bijvoorbeeld in 1853 de Vereeniging Debating Society in Haarlem, met als een van de leden de predikant Ph. R. Hugenholtz, de zeven jaar oudere broer van de latere initiatiefnemer in Leeuwarden. Na Leeuwarden volgden nog een groot aantal andere steden, bijvoorbeeld Delft (1865), Utrecht, Gouda en Rotterdam (beide opgericht in 1866). Inmiddels zijn de meeste van deze clubs opgeheven: de Vrijdagse Vereeniging in Amsterdam al in 1879 en in Haarlem was de laatste bijeenkomst van de debatingclub in 1899.
Veranderingen Ook aan het voortbestaan van de Debatingclub Leeuwarden is geregeld getwijfeld wegens een tekort aan belangstelling, maar het lukte bij alle crises toch altijd weer nieuwe leden te enthousiasmeren en de club in stand te houden. Meer dan honderd jaar was de Debatingclub een gesloten mannenbolwerk. Pas in het laatste kwart van de twintigste eeuw werden ook vrouwen toegelaten: in januari 1975 werd de eerste defensie door een vrouw gehouden. Tegenwoordig is lidmaatschap van de club allang niet meer voorbehouden aan ‘gegoede liberale burgers’, leden worden ook uit andere lagen van de bevolking gerekruteerd.
Huidige bijeenkomsten Planning De debatingclub komt nog steeds maandelijks bij elkaar. De stellingen moeten ten minste een week voor de bijeenkomst bij de secretaris zijn ingebracht, waarna ze naar de leden worden verstuurd. Aanvankelijk vergaderde men op vrijdagavond, van oktober tot en met april. Nu zijn de vergaderingen al jarenlang op maandagavond. Het seizoen wordt sinds jaar en dag afgesloten met een vriendschappelijke bijeenkomst, in de eerste decennia studentikoos het ‘nabroodje’ genoemd. Tot ver in de vorige eeuw ging dat vergezeld van een kievitsei en zo heette deze nazit de eerste eeuw ook: het ‘kievitsei’.
Onderwerpen Op de bijeenkomsten kwamen en komen nog steeds onderwerpen aan bod van politiek-bestuurlijke aard, maar ook is er geregeld gedebatteerd over onderwijsvraagstukken of over juridische, medisch-psychologische of culturele kwesties.
Zo is er gedebatteerd over de afsluiting van de Zuiderzee, de noodzaak van legerhervorming, bestraffing van landloperij, het belang van Christelijke Zending in de koloniën, de verlaging van de erfpachtkanon, de Oranjeverering, de baldadigheid der jeugd, seks en de kerk, de wenselijkheid van lekenrechtspraak, de klimaatcrisis, Zwarte Piet heeft zijn tijd gehad en het vraagstuk van de ontlezing.
Categorie:Debatvereniging Categorie:Cultuur in Leeuwarden (stad)