miniatuur|Hôtel de Charost te Parijs, salle à manger, met gouden tafelstukken
Onder een tafelstuk verstaat men een decoratief en vaak ook functioneel object of een verzameling van objecten die in het midden van een tafel staat.
Tafelstukken ontwikkelden zich vanaf de vroegmoderne tijd. Deze kostbare voorwerpen werden vaak vervaardigd uit zilver, soms verguld of versierd met email, waarbij ook zeldzame en als exotisch beschouwde materialen zoals ivoor, nautilusschelpen, kokosnoten of versteende haaientanden werden verwerkt. Populaire vormen waren fonteinen, forten, fantastische of tropische dieren en schepen. Die schepen staan bekend onder de naam nef.
Tafelstukken waren pronkstukken, maar konden ook drank, zout, specerijen of etenswaren bevatten. Het samengestelde tafelstuk, dat uit meerdere bij elkaar behorende stukken bestaat, was een Franse uitvinding uit de jaren 1690 die zich al snel verspreide John Fleming and Hugh Honour, The Penquin Dictionary of Decoratie Arts. Penquin Books 1979, p. 777. In de 18e en 19e eeuw werden ook porselein Harriet Bridgeman en Elizabeth Drury (ed.), The Encyclopedia of Victoriana. London 1975, p. 148-149, 199 en gegalvaniseerd metaal Barbara Mundt, Historismus. Kunstgewerbe zwischen Biedermeier und Jugendstil. München 1981, p. 294-296 gebruikt. In deze laatste eeuw konden tafelstukken een aanzienlijke omvang bereiken en monumentale, torenhoge constructies vormen. Ze waren populair voor de presentatie van fruit en bloemen.
Tafelstukken hadden vaak een representatief karakter en werden niet zelden voor een specifieke gelegenheid gemaakt of gebruikt. Pas rond 1900 werd het monumentale tafelstuk vervangen door de jardinière, een langwerpige of ovale bak die alleen nog maar verse bloemen en groen bevat en bijzonder goed aansloot bij de voorliefde voor bloemmotieven in die jaren.
Afbeeldingen
Tafelstuk van de burggraven van São João da Pesqueira, in O Occidente van 20 april 1904|alt=
Referenties
Categorie:Decoratie Categorie:Serviesgoed