Dijkhuizen 111 is een monumentale dwarshuisboerderij in het Drentse dorp Ruinerwold (gemeente De Wolden). Het pand, gebouwd in 1911 in opdracht van de landbouwer Cornelis Derks, is een karakteristiek voorbeeld van een boerderijcomplex in overgangsarchitectuur. Sinds de jaren tachtig staat het pand geregistreerd als provinciaal monument. Geschiedenis
De bouw van de boerderij werd op 19 mei 1911 aanbesteed. Het ontwerp was in handen van het architectenbureau J. Smallenbroek en zoon uit Assen. Op 11 juli 1911 werd de eerste steen gelegd door Geesje Derks, de dochter van de opdrachtgever, hetgeen wordt gememoreerd door een fundatiesteen bij de hoofdentree.
De boerderij verving een ouder pand en weerspiegelt de welvaart van het gemengde boerenbedrijf in Drenthe rond het begin van de 20e eeuw. Architectuur en exterieur
Het gebouw is een zogenaamde dwarshuisboerderij, een type dat veelvuldig voorkomt in het cultuurhistorisch waardevolle agrarische gebied rond Ruinerwold. Kenmerkend voor dit specifieke ontwerp is dat het dwarsgeplaatste voorhuis de overgang markeert van een traditionele boerderij naar een meerzijdig georiënteerde villa. Voorhuis
Het voorhuis bestaat uit één bouwlaag op een samengestelde plattegrond, opgetrokken in rood/bruine baksteen. Het wordt gedekt door een afgeplat schilddak met gesmoorde Bouletpannen. Opvallende elementen aan de voorgevel zijn:
Risaliet: Een twee bouwlagen hoog middenrisaliet met een balkon.
Dakkapel: Een gemetselde dakkapel met porte-brisée (dubbele balkondeuren) onder een overkragend lessenaarsdak.
Entree: Een houten paneeldeur met getoogd 6-ruits venster van facetgeslepen glas, ondersteund door een achtkantige houten pilaar voor het balkon.
Serre: Aan de westelijke zijgevel bevindt zich een vijfzijdige houten serre op een bakstenen onderbouw.
Schuur en aanbouwen
De achtergelegen schuur is opgetrokken in dezelfde baksteen en heeft een afgewolfd zadeldak, grotendeels gedekt met riet. De achtergevel is voorzien van een baander (inrijdeur) onder drie oranje segmentbogen. Langs de oostelijke zijgevel bevindt zich een gemetselde 'uitkubbing' met ijzeren vensters. Erf en tuin
De boerderij vormt een beeldbepalend onderdeel van het lintvormige bebouwingspatroon van Ruinerwold. Het erf is deels bestraat met oude waaltjes. Langs de weg en de oprit bevindt zich een origineel smeedijzeren hekwerk. De ondiepe voortuin is sober ingericht en op het erf staan enkele monumentale oude bomen. Monumentale waarde
De provincie Drenthe heeft het pand aangewezen als provinciaal monument vanwege: Cultuurhistorische waarde: Als uitdrukking van de ontwikkeling van het Drentse boerenbedrijf omstreeks 1910.
Architectuurhistorische waarde: Vanwege de esthetische kwaliteit, het materiaalgebruik en de gedetailleerde uitwerking van de overgangsarchitectuur.
Stedenbouwkundige waarde: De beeldbepalende ligging in het waardevolle agrarische landschap.
Gaafheid: De hoge mate van architectonische integriteit van zowel het hoofdgebouw als de bijgebouwen en de directe omgeving. Zie ook Lijst van provinciale monumenten in Drenthe
Categorie:Bouwwerk van Jan Smallenbroek Categorie:Bouwwerk in De Wolden Categorie:Boerderij in Drenthe Categorie:Provinciaal monument in Drenthe Categorie:Bouwwerk van Albert Smallenbroek