De dokterswoning aan de Deventerstraat 524 is een gemeentelijk monument in de Nederlandse stad Apeldoorn. Het pand werd in 1925-1926 gebouwd als onderdeel van de St.-Josephstichting, een katholieke psychiatrische inrichting. Het gebouw is ontworpen in een zakelijke stijl met duidelijke invloeden van de Amsterdamse School. Geschiedenis
De woning is gelegen aan de oostzijde van de Deventerstraat, de historische verbindingsweg tussen Apeldoorn en Deventer. Het terrein maakte oorspronkelijk deel uit van het landgoed Hohenheim, dat in 1925 werd aangekocht door de Broeders Penitenten van Boekel voor de stichting van een inrichting voor geesteszieken.
Het pand werd ontworpen door architect J.G.A. van Dongen jr., in samenwerking met zijn oom J.A. van Dongen en M. v/d Laarschot. Het behoort tot het vroege oeuvre van Van Dongen jr, voor dat hij overging tot de Delftse School. Het contrast is dan ook groot met de naastgelegen dokterswoning die eveneens door het trio werd ontworpen, maar, ná de overgang van van Dongen jr. tot de Delftse School. In 1971 kreeg de woning de functie van contactcentrum voor verplegend personeel. Tegenwoordig is het in gebruik voor begeleid wonen door de instelling die sinds 1987 bekendstaat als De Wellen (onderdeel van GGNet).
Architectuur
Het gebouw is een fors, landhuisachtig pand met een samengestelde plattegrond en verspringende bouwdelen. Het is opgetrokken uit baksteen in kettingverband met betonnen constructie-elementen.
Exterieur De architectuur kenmerkt zich door een combinatie van nieuwe zakelijkheid en Amsterdamse School-elementen. Het pand heeft steile zadel- en schilddaken, gedekt met leien en voorzien van breed overstekende houten bakgoten. De hoofdingang bevindt zich in een naar voren springend bouwdeel en is voorzien van een karakteristiek halfrond, gemetseld portiek met een houten luifel. De gevels bevatten siermetselwerk en ramen met een horizontale roedenverdeling. Aan de rechterzijde bevindt zich een inpandige veranda met gemetselde hoekpijlers.
Interieur Het interieur heeft de oorspronkelijke indeling en veel authentieke details behouden. Waardevolle elementen zijn onder meer de centrale hal met een houten trappenhuis en een venster met decoratief glas-in-lood. Ook de tegellambrizeringen in de vestibule en de marmeren schoorsteenmantels in de woonvertrekken zijn nog aanwezig.
Tuin en omgeving
De woning staat op een ruim perceel met een historische siertuin. De tuin bevat diverse markante bomen, waaronder een groep van drie beuken, oude eiken en een Japanse kers. Aan de voorzijde wordt het terrein begrensd door een sloot met gemetselde duikers bij de toegang. Samen met de nabijgelegen dokterswoning op nummer 512 en de tegenovergelegen hoofdgebouwen van de voormalige stichting vormt het pand een historisch waardevol geheel. Monumentale waarde
Het object is aangewezen als gemeentelijk monument vanwege de architectonische kwaliteit als zeldzaam voorbeeld van een zakelijk ontworpen landhuis met Amsterdamse School-invloeden. Daarnaast heeft het een hoge cultuurhistorische waarde als onderdeel van de geschiedenis van de psychiatrische zorg in Apeldoorn. Zie ook Lijst van gemeentelijke monumenten in Apeldoorn
Categorie:Bouwwerk van Jan van Dongen jr. Categorie:Gemeentelijk monument in Apeldoorn