De voormalige Vrijzinnig Hervormde kerk aan de Kornputsingel 42, in de volksmond bekend als Het Gebouw, is een monumentaal pand in Steenwijk, in de Kop van Overijssel. Het gebouw is ontworpen in de stijl van de Hollandse neorenaissance en is sinds 1990 in gebruik als uitvaartcentrum. Het pand geniet bescherming als rijksmonument vanwege de architectuurhistorische en cultuurhistorische waarde.
Geschiedenis Het besluit tot de bouw van het pand werd genomen tijdens een vergadering van de plaatselijke Protestantenbond op 10 november 1897. Het ontwerp werd toevertrouwd aan Bato Rouwkema, die destijds werkzaam was als gemeente-architect van Steenwijk.
De bouw verliep voorspoedig en de inwijding vond plaats op 25 september 1898. De plechtigheid werd geleid door dominee A. van Dam uit Enschede. Het gebouw deed ruim 90 jaar dienst als kerk voor de Vereniging van Vrijzinnig Hervormden. In december 1989 werd de laatste dienst gehouden, waarna het pand in 1990 werd gerestaureerd en herbestemd tot uitvaartcentrum.
Locatie Het pand bevindt zich aan de even zijde van de Kornputsingel, een straat die in de jaren zeventig van de 19e eeuw werd aangelegd op de voormalige, geslechte stadswallen van Steenwijk. Het behoort tot de jongste panden in deze vrijwel gesloten 19e-eeuwse straatwand. De achterzijde van het perceel grenst aan de stadsgracht en het landgoed van de nabijgelegen villa Rams Woerthe.
Architectuur Het gebouw is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond onder een zadeldak met gegolfde Friese pannen.
Exterieur De voorgevel heeft het karakter van een woonhuis en is uitgevoerd in de trant van Lieven de Key c.s. Kenmerkend zijn: Trapgevel: Een symmetrische gevel van rode verblendsteen met een gepleisterde plint. De trappen zijn voorzien van deklijsten en bekroond met voluten, een tenant en een bol. Entree: Een dubbele deur met bovenlicht, omlijst met rijke renaissance-motieven en een kroonlijst. Vensters: De begane grond bevat vensters met baksteenmozaïek in de boogtrommels. Op de verdieping bevinden zich drie kruisvensters onder strekken met schelpmotieven. Achtergevel: Een gepleisterde tuitgevel met twee grote gietijzeren rondboogvensters en een achtdelig stenen roosvenster. Dit roosvenster bevat gebrandschilderd glas in lood in art decostijl, vervaardigd door Willem Bogtman.
Interieur Het interieur is strikt symmetrisch ingedeeld. De gebedsruimte is bekleed met staande planken en beschikt over een houten schouderboogplafond met een bollend daklicht van gekleurd glas.
Gaanderij: Een driezijdige gaanderij met panelen en gecanneleerde balusters. Het gedeelte met het orgel rust op twee ijzeren kolommen. Kansel: Achter in de ruimte staat een eenvoudige kansel op een podium.
Orgel Het aanwezige kerkorgel is ouder dan het gebouw zelf en dateert van 1879. Het instrument, waarvan de lang maker onbekend is geweest, maar waarvan in 1999 werd ontdekt dat het van de hand van Roelf Meijer was, werd in 1898 geplaatst door orgelreparateur W. Beukema uit Groningen, die het voorzag van een nieuwe neogotische houten kas. In de kas staat het jaartal 1875 genoteerd. In 1957 werd het orgel gerestaureerd door de firma Bakker & Timmenga uit Leeuwarden.
Monumentale waarde Het pand wordt gewaardeerd als een zeer belangrijk onderdeel van het stedenbouwkundige geheel op de voormalige stadswallen. De combinatie van de bijzondere voorgevel, het grotendeels intacte interieur en de oorspronkelijke functie geeft het pand een hoge cultuurhistorische waarde.
Categorie:Kerkgebouw in Steenwijkerland Categorie:Bouwwerk in Steenwijkerland Categorie:Rijksmonument in Steenwijkerland