De Hervormde pastorie van Wapserveen is een monumentaal woonhuis aan het Oosteinde 58 in het Drentse dorp Wapserveen. Het gebouw is in 1890-1891 opgetrokken in een ambachtelijk-traditionele bouwtrant en dient als dienstwoning voor de tegenovergelegen Hervormde kerk. Het pand is een provinciaal monument. Geschiedenis

De aanbesteding van de pastorie vond plaats op 22 augustus 1890. Het ontwerp en de bouw stonden onder leiding van de bouwkundige G.J. Boswinkel. Hij was destijds werkzaam als opzichter van de Maatschappij van Weldadigheid in het nabijgelegen Frederiksoord.

Hoewel het hoofdgebouw grotendeels in originele staat is gebleven, zijn er in de loop der jaren wijzigingen aangebracht. Zo werd in 1950 aan de achterzijde een gemetselde aanbouw geplaatst en zijn er later dakkapellen toegevoegd. Deze latere toevoegingen vallen, evenals het naastgelegen gebouw aan de westzijde, buiten de provinciale bescherming. Architectuur

De pastorie is ontworpen als een vrijstaand dwarshuis op een rechthoekige plattegrond. Het pand bestaat uit één bouwlaag en is gedeeltelijk onderkelderd. Exterieur

De gevels zijn opgetrokken in bruinrode baksteen boven een grijs gepleisterde plint. Het geheel wordt gedekt door een afgeknot schilddak voorzien van gesmoorde Tuiles du Nord-pannen. Langs de kap loopt een geprofileerde daklijst en een kroonlijst met bakgoot.

De symmetrische voorgevel wordt gekenmerkt door:

Een verhoogd middenrisaliet met een openslaand vierruits venster onder een hanenkam.

Vier zesruits schuifvensters, eveneens voorzien van hanenkammen en houten onderdorpels.

Een centraal geplaatste entree in een ondiepe segmentboogportiek. De dubbele vleugeldeur is aan de binnenzijde gedecoreerd met smeedijzeren sierroosters en heeft een getoogd bovenlicht.

De overige gevels bevatten diverse venstertypen, waaronder een T-venster aan de westzijde en keldervensters in de oostelijke plint. Tuin en perceel

De pastorie staat op een ruim perceel met een diepe voor- en achtertuin. Het terrein is ingericht met een gazon en wordt gesierd door enkele oude bomen, wat bijdraagt aan de uitstraling van het geheel en de relatie met de openbare weg. Monumentale waarde

De pastorie is van algemeen provinciaal belang op grond van de volgende criteria:

Cultuurhistorische waarde: Als bijzondere uitdrukking van een kerkelijke dienstwoning op het Drentse platteland in de tweede helft van de negentiende eeuw.

Architectuurhistorische waarde: Vanwege het ontwerp als dwarshuis in ambachtelijk-traditionele bouwtrant, het kenmerkende materiaalgebruik en de zorgvuldige detaillering.

Ensemblewaarde: Vanwege de beeldbepalende ligging aan het Oosteinde en de samenhang met de rijksmonumentale Nederlands Hervormde kerk aan de overzijde van de weg.

Gaafheid: Vanwege de redelijke mate van uiterlijke gaafheid en de waarde in relatie tot de stedenbouwkundige structuur van de omgeving. Zie ook Lijst van provinciale monumenten in Drenthe

Categorie:Bouwwerk in Westerveld Categorie:Provinciaal monument in Drenthe