miniatuur|De reuzen van Ronse: MAX de Zot van Ronse, Ephrem de Beiaardier, Staf de Wever, Manse de Spinster en Angeleki de Naaister De reuzen van Ronse zijn de reuzenfiguren die deel uitmaken van de folkloristische traditie in de Oost-Vlaamse gemeente Ronse. De reuzenfamilie bestaat anno 2026 uit vijf reuzen en is onderdeel van de Reuzen in Vlaanderen vzw, die de reuzencultuur in stand houdt in Vlaanderen. De reuzenbeheerder 'Reuzendragers Ronse' en hun reuzen zijn sinds 2016 opgenomen in en dus erkend via de Inventaris Vlaanderen Immaterieel Cultureel Erfgoed. Zij zijn lokaal verankerd en kiezen voor dorpsfiguren als thema voor hun reus. De stad Ronse werd erkend als 'Reusvriendelijke stad' door de federatie 'Reuzen in Vlaanderen'.

De reuzen gaan uit tijdens plaatselijke evenementen, zoals tijdens de Bommelsstoet, deel van de drie dagen durende Bommelsfeesten, die jaarlijks plaatsvinden rond het weekend van Driekoningen.

Geschiedenis In januari 1950 organiseerde VVV Ronse voor het eerst de Bommelsstoet op Zotte Maandag. Aangezien Ephrem Delmotte (1905-1997), naast secretaris van de VVV, ook lid was van de stedelijke museumcommissie en erg begaan was met het Ronsisch erfgoed stelde hij de vraag of Ronse geen reuzen kon aanschaffen. Twee jaar later kon de VVV al twee stadsreuzen voorstellen, Staf de Wever en Manse de Spinster, die voor het eerst werden meegedragen tijdens de jaarlijkse Bommelsfeesten. Op 7 december 1955 werden de Reuzen plechtig gehuwd tijdens een feestelijk huwelijksplechtigheid op de Grote Markt te Ronse. Een jaar later kreeg het getrouwde reuzenpaar een reuzenkind Angeleki de Naaister. Samen worden deze reuzen ook wel de textielreuzen van de stad genoemd, gezien de rijke textielgeschiedenis in Ronse.

Het “Huldecomité Prof. Ephrem Delmotte” besliste in 1992 om een reus te maken ter blijvende aandenken aan Delmotte. Op 4 juli 1992 werd de 'reus Ephrem' geboren en gedoopt te Ronse in de aanwezigheid van de toen 87-jarige Delmotte. In 2000 kwam Xavier Roos op het idee om een nieuwe reus te maken dat Ronse en de Bommelsfeesten zou promoten. Als ontwerp voor deze nieuwe reus werd het bommelsstandbeeld 'Den Bonmo' dat zich bevindt voor het station van Ronse genomen. Op 23 april 2005 werd Max de Zot van Ronse als vijfde reus van Ronse geboren en gedoopt te Ronse.

In 2012 vierde de vereniging Reuzendragers van Ronse zijn 20-jarig jubileum. Tevens bestonden Staf en Manse toen 60 jaar. Naar aanleiding van het jubileum werd er een pin uitgegeven met daarop drie reuzen afgebeeld. Ook van Max is er een pin uitgegeven.

Samenstelling De reuzendragers van Ronse ontfermen zich over de reuzenfamilie van de stad. Die telt vijf reuzen, namelijk de textielreuzen Staf de Wever, Manse de Spinster, Angeleki de Naaister en de moderne reuzen Ephrem de Beiaardier en MAX de Zot van Ronse.

Staf de Wever (1952, 3,7 meter en 51 kg): Ronse was vroeger de tweede textielstad van België, na Gent. De reus Staf, samen met Manse de Spinster en Angeleki de Naaister verwijzen naar het textielverleden van de stad. Staf werd gemodelleerd naar een echte persoon die werd geboren op 10 januari 1928. De reus is ingeschreven in het geboorteregister. Manse de Spinster (1952, 3,4 meter en 49 kg): De reus werd gerestaureerd in 1977,1990 en 2012. De VVV liet nieuwe kleren maken voor de textielreuzen in 1977. De toestand van de reuzen verslechterde echter aanzienlijk en wanneer de manden in 1986 waren aangetast, betekende dat een voorlopig einde voor de textielreuzen. In 1990 kregen ze dan een volledig nieuw onderstel, en werden alleen de hoofden behouden. De reus werd in 2012 volledig vernieuwd, zowel de manden, het hoofd als de kledij. Het hoofd uit papier-maché is gemaakt door Michel Provost. De romp is gemaakt door Lieve Lieckens. Zij gebruikte wilg voor de romp, alsook voor de gevlochten armen. Angeleki de Naaister (1956, 3,3 meter en 40 kg) is de dochter van de textielreuzen Staf De Wever en Manse De Spinster, ze deed haar eerste danspasjes op de Zotte Maandag van 1956. Op 27 december 1956 wordt het Koninklijke Hof der Bonmos ontvangen te Brussel en de reuzen gingen mee waardoor Angeleki gedoopt werd te Brussel. Ter gelegenheid hiervan schonken de Ronsenaars een wever kostuum aan Manneken Pis. De reus is ingeschreven in het geboorteregister.

Ephrem de Beiaardier (1992, 3,7 meter en 55 kg) is gemaakt naar het evenbeeld van professor Delmotte. De reus draagt een zwart hemd, zwarte strik en een mantel en rok in Prince de Galles met gele ruit. De reus heeft een muziekpartituur vast van ‘Het lied der Bonmoss van Ronse’ , door Delmotte zelf gecomponeerd. De reus werd gerestaureerd in 2018 en toen volledig vernieuwd, zowel de manden, het hoofd als de kledij.

MAX de Zot van Ronse (2005, 4,35 meter en 100 kg) ontstond uit een idee van de jongste reuzendrager van de gilde, Xavier Roos. Hij overleed op 15-jarige leeftijd waardoor hij de geboorte van de reus niet meer meegemaakt. Hij blijft de geestelijke vader van de reus. Voor het ontwerp van de reus viel het oog op het standbeeld voor het station “Den Bonmo” dat een nar symboliseert. Het beeld wordt ook "Den Bommel" of "Ronsiese Zot" genoemd en is een werk van Florent Devos (Ronse, 1922-1997). De nar is het kenteken van de Bommelsfeesten. Aan zijn muts, kraag en heupgordel zijn belletjes in reuzenformaat gehangen. Hij draagt ook een gordel en geldbeugel.

Evenementen De reuzen nemen jaarlijks aan tal van activiteiten deel, en dit voornamelijk in de stad Ronse, bijvoorbeeld de Bommelsfeesten, textielfestival, septemberfeesten, …

Bommelsstoet Op zaterdagavond trekt de Bommelsstoet met reuzen, Bommelsgroepen, carnavalorkesten, fanfares, majorettes, praalwagens en duizenden bommels door de centrumstraten.

Andere evenementen De reuzen worden soms uitgenodigd voor buitenlandse evenementen, maar daar kan begin anno 2026 om financiële redenen niet op worden ingegaan. De reus Ephrem de Beiaardier is soms aanwezig op reuzenstoeten in onder andere Nieuwpoort, Brussel, Vloesbergen, Halle en Moeskroen. De reuzen zijn ook van de partij tijdens de jaarlijkse voorstelling van de reuzenkalender in La Maison des Géants in Ath. In de zomer 2019 stond de reus ‘Ephrem de Beiaardier’ tentoon in de traphal voor de seizoen-expo van het museum ‘Maison des Géants’.

De Reuzendragers organiseerden begin september 2021 tijdens het cultuurweekend een kleine tentoonstelling over de reuzen van Ronse. De reuzen “MAX de Zot van Ronse” en “Ephrem de Beiaardier” waren opgesteld in het ereportaal van het stadhuis en de textielreuzen waren te bezichtigen op de Grote Markt. Er was ook een infostand over de Reuzen en de Reuzendragers. In maart 2022 had de Expo 70 jaar reuzen in Ronse plaats. Tijdens de expositie werd de rijke geschiedenis van de Reuzen van Ronse toegelicht aan de hand van divers archiefmateriaal. Tevens werd de bouw van de vernieuwde reuzen visueel toegelicht. De vijf reuzen van Ronse waren van de partij en uitzonderlijk werden enkele gastreuzen geëxposeerd uit steden zoals Brussel, Vloesberg, Elzelle. Voor de jeugd was een oefenmand voorzien.

Reuzenliederen De reuzenfamilie van Ronse heeft vier liedjes:

Staf en Manse: In maart 1955 componeerde Delmotte een lied voor de textielreuzen Staf en Manse op eigen tekst. Angeleki!: Na de geboorte van Angeleki in 1956 kreeg ook zij haar lofzang, eveneens op tekst en muziek van Delmotte. De vier reuzen van Ronse: Op de achterzijde van de prentkaart "De vier reuzen van Ronse = Les quatre géants de Renaix" staat de tekst van dit reuzenlied. De tweetalige tekst werd geschreven door Lisette Bollaert in het Nederlands en door Georges Depester voor het Frans. De muziek voor orgel en beiaard is van Delmotte en ontstond in 1992. MAX de ruis van de zoot: Dit lied werd gemaakt ter gelegenheid van de geboorte van de nieuwste reus MAX in 2005. Het is gecomponeerd door Hans Vandewalle en de tekst is van Johan Vanderaspoilden. In 2006 wordt dit lied op cd gezet en uitgegeven door de reuzendragers.

Literatuur

Externe links Reuzen op Histories.be Reuzen op Photofinish.be Reuzen op Reuzendragers Ronse Reuzen op Ontdek Ronse

Categorie:Ronse Categorie:Cultuur in Oost-Vlaanderen Categorie:Stadsreuzen uit België