De Burchtpoort was een van de middeleeuwse stenen stadspoorten in Nijmegen. De poort stond aan het eind van de Lange Burchtstraat en vormde de rechtstreekse verbinding tussen het eigenlijke stadscentrum en het terrein van de Valkhofburcht.

De Burchtpoort was de meest oostelijke stadspoort. Andere belangrijke stadspoorten waren de Windmolenpoort in het zuiden en de Hezelpoort in het westen.Burchtpoort Stadspoort en gevangenis, MijnGelderland Deze poorten vormden, samen met de stadsgrachten, vanaf de 14e tot en met het begin van de 16e eeuw een belangrijk onderdeel van de allereerste omwalling.

Architectuur De poort was voorzien van een hoge toren met kantelen, meerdere hoektorentjes en een spits toelopende dakkap. Er was ook een klokkentoren, die leek op een kerktoren. De poort was ingebouwd in de omwallingsmuur.

Geschiedenis Wanneer de Burchtpoort precies is gebouwd, is niet bekend. Naar alle waarschijnlijkheid gebeurde dit in de tweede helft van de 13e eeuw, niet lang na de verpanding in 1247 van Nijmegen, de burcht en de omgeving, toen de eerste omwalling rond de stad werd gebouwd. De oudste bekende schriftelijke vermelding van de Burchtpoort is uit 1348.

Aanvankelijk werden de Burchtpoort en Windmolenpoort van elkaar gescheiden door een aarden wal, die in het eerste kwart van de 15e eeuw is vervangen door een stenen muur.

In 1526 werd de eerste stadsomwalling afgebroken, waarmee de Burchtpoort (net als de Wiemelpoort) zijn oorspronkelijke functie als toegangspoort verloor. De Burchtpoort kreeg nu een nieuwe bestemming als gevangenis en op een plek in de nabijheid vonden vanaf deze tijd excecuties plaats. Uit deze periode is een ketting met beugel bewaard gebleven, die in een boog van de poort was ingemetseld; vermoedelijk zijn hier ophangingen mee voltrokken.

De Burchtpoort is in 1826 gesloopt. Ongeveer vijftig jaar later zou hetzelfde gebeuren met de andere twee middeleeuwse stadspoorten.

Op de plek waar de poort had gestaan (inmiddels was hier het kruispunt met de Lange Burchtstraat en de straat Oude Stadsgracht) werd twaalf jaar later de eerste schouwburg gebouwd, een creatie van Pieter van der Kemp.

Categorie:Vestingwerk van Nijmegen Categorie:Verdwenen bouwwerk in Nijmegen Categorie:Stadscentrum (Nijmegen) Categorie:Geschiedenis van Nijmegen in de middeleeuwen