thumb|Structuur van het reticulaire celnetwerk. Het reticulumcelnetwerk wordt gevormd door fibroblastische reticulumcellen (FRC's) waarvan de celmembranen een kern van collageenvezels omhullen die fungeert als een geleidingssysteem voor de distributie van kleine moleculen.Ramon Roozendaal, Reina E. Mebius, Georg Kraal, The conduit system of the lymph node, International Immunology, Volume 20, Issue 12, December 2008, Pages 1483–1487, https://doi.org/10.1093/intimm/dxn110 In de meeste andere weefsels bevinden collageenvezels zich daarentegen buiten de celmembranen, waar ze de extracellulaire matrix vormen. Inzet: grafische structuur die de FRC's in het afgebeelde netwerk weergeeft als "knooppunten" (cirkels) en de directe verbindingen ertussen als "randen" (lijnen). Vorm en lengte van de vezels worden niet in de grafiek weergegeven. Een fibroblastische reticulumcel is een type reticulumcel. Fibroblastische reticulumellen spelen een rol bij het sturen van B-cellen en T-cellen naar specifieke gebieden binnen het weefsel.
Fibroblastische reticulumcellen geven lymfeklieren de flexibiliteit om uit te rekken en samen te trekken, zodat ze tijdens een actieve immuunreactie naïeve lymfocyten kunnen vasthouden. Podoplanine (PDPN) handhaaft de spanning in het fibroblastische reticulumcellen-netwerk onder homeostatische omstandigheden. Deze functie wordt geremd tijdens een immuunreactie, wanneer een instroom van dendritische cellen die CLEC2 tot expressie brengen, de PDPN-gemedieerde contractiliteit van de fibroblastische reticulumcellen remt.
Binnen de lymfeklier vormen fibroblastische reticulumcellen een 3D-netwerk dat fungeert als zowel een structurele omtrek als een communicatienetwerk voor immuunsignalering. Immuunsignalering is cruciaal voor het overleven van het menselijk lichaam. Deze specifieke structuren stellen T-cellen in staat efficiënt door de lymfeklier te migreren, waarbij ze antigenen scannen die door dendritische cellen worden gepresenteerd.
Fibroblastische reticulumcellen in lymfeklieren organiseren de structuur, die bloedcellen rekruteren en antigenen presenteren. Bovendien is aangetoond dat ze ook interacties tussen dendritische cellen, macrofagen en lymfocyten induceren. Dit type organisatie, uitgevoerd door de fibroblastische reticulumcellen, zorgt ervoor dat immuunreacties in de juiste volgorde plaatsvinden, waardoor een adequate respons mogelijk wordt.Li, L., Lu, Y., Zhou, L., Shi, S., Zhu, X., & Zhang, L. (2021). Lymph node fibroblastic reticular cells steer immune responses. Trends in Immunology. https://doi.org/10.1016/j.it.2021.06.002
Tijdens een chronische infectie, zoals met hiv-1, verhogen regulatoire T-cellen de productie van TGF-β1, wat fibroblastische reticulumcellen ertoe aanzet hun productie van extracellulaire matrix aanzienlijk te verhogen. Naïeve T-cellen kunnen geen fysiek contact meer maken met fibroblastische reticulumcellen en verliezen de toegang tot IL-7, wat resulteert in wijdverspreide T-celdood en langdurige immuundeficiëntie.Fletcher, A., Acton, S. & Knoblich, K. Lymph node fibroblastic reticular cells in health and disease. Nat Rev Immunol 15, 350–361 (2015). https://doi.org/10.1038/nri3846
Recent onderzoek legt ook een verband tussen fibroblastische reticulumcellen en antitumorale immuniteit. Uit een onderzoek uit 2025 gepubliceerd in Cell blijkt dat fibroblastische reticulumcellen in de buurt van tumoren bij longkanker unieke omgevingen creëren die cytotoxische T-cellen in staat stellen dieper in de tumor door te dringen. Deze gespecialiseerde reticulumcellen vormen in feite paden die T-cellen dieper in het kankerweefsel leiden, waardoor de immuunrespons en de tumorregulatie in het lichaam verbeteren. De bevindingen suggereren dat reticulumcellen, waarvan voorheen werd gedacht dat ze alleen in lymfeweefsels voorkwamen, immuunomgevingen binnen tumoren kunnen hervormen. Dit opent vele nieuwe mogelijkheden voor kankerbehandeling in de geneeskunde.Onder, L., Papadopoulou, C., Lütge, A., Cheng, H.-W., Lütge, M., Perez-Shibayama, C., Gil-Cruz, C., De Martin, A., Kurz, L., Cadosch, N., Pikor, N. B., Rodriguez, R., Born, D., Jochum, W., Leskow, P., Dutly, A., Robinson, M. D., & Ludewig, B. (2025). Fibroblastic reticular cells generate protective intratumoral T cell environments in lung cancer. Cell, 188(2), 430–446. https://doi.org/10.1016/j.cell.2024.10.042
Typen Fibroblastische reticulumcellen zijn een heterogene groep reticulumcellen. Tot de fibroblastische reticulumcellen behoren:Fletcher, A., Acton, S. & Knoblich, K. Lymph node fibroblastic reticular cells in health and disease. Nat Rev Immunol 15, 350–361 (2015). https://doi.org/10.1038/nri3846 reticulumcellen in de T-celzone die interleukine-7 (IL-7) produceren ter ondersteuning van naïeve T-cellen; residente en induceerbare reticulumcellen in de B-celzone die naïeve B-cellen en de integriteit van de follikels ondersteunen; pericytische fibroblastische reticulumcellen die de barrièrefunctie van de hoge endothele venulen (HEV's) ondersteunen; folliculaire dendritische cellen die de functie van het kiemcentrum ondersteunen; marginale reticulumcellen die kunnen differentiëren tot folliculaire dendritische cellen.
Categorie:Cel Categorie:Immunologie Categorie:Histologie Categorie:Anatomie