Carl Björkman (Turku, 15 februari 1873 – Mariehamn, 5 september 1948) was de eerste voorzitter van het Ålandse parlement.
Jeugd en familie Carl Björkman werd geboren in Turku in 1873. Zijn vader, Werner Björkman, was rechter bij het gerechtshof. Zijn moeder, Aina Ithimaeus, had een achtergrond in een familie van geestelijken en ambtenaren. Na zijn afstuderen aan het Zweedstalige gymnasium in Turku in 1893, ging hij rechten studeren aan de Alexander-universiteit in Helsinki, waar hij in 1901 afstudeerde. In datzelfde jaar trouwde hij met Agnes Dahlin (overleden 1915).
Carrière Björkmans eerste functie was als assistent van de districtsgouverneur van Helsinge. Toen er een vacature kwam voor de functie van kroonmagistraat (kronolänsman) in Föglö, solliciteerde hij daarvoor met succes. In maart 1903 verhuisde hij met zijn gezin naar Degerby op Föglö. In de functie van kronolänsman werd Björkman snel gerespecteerd. Hij eiste orde en veiligheid, en voerde een aantal nieuwe wetten in. Tijdens een staking van 1905, waarbij hij op persoonlijke titel actief was in het stakingscomité, kwam hij voor het eerst in contact met Julius Sundblom.
Naast zijn werk in Föglö had Björkman een advocatenpraktijk in Mariehamn.
Activiteiten tijdens de Eerste Wereldoorlog Tijdens de Eerste Wereldoorlog nam Björkmans afkeer van Rusland en de Rode Garde toe. Hij steunde Duitsland, verstrekte hen inlichtingen en hield contact met vrienden in Stockholm om de ontwikkeling te volgen. Veel Ålanders hoopten op hereniging met Zweden. In zijn vrije tijd ontwierp Björkman geweren, bootrompen en later snelle motorboten en jachten die werden gebouwd op de scheepswerf van Uusikaupunki.
De Ålandkwestie Björkman speelde een centrale rol in de Ålandbeweging tijdens en kort na de Eerste Wereldoorlog. Sinds de Krimoorlog was Åland gedemilitariseerd, maar desondanks waren Russische troepen tijdens de oorlog nog steeds aanwezig op de eilanden. Op initiatief van Björkman en Johannes Eriksson werd in augustus 1917 een vergadering gehouden in de Volkshogeschool in Strömsvik, waarbij alle Ålandse gemeenten waren vertegenwoordigd. Een deputatie van Sundblom, Björkman, Eriksson en Gösta Lindeman werd aangesteld om de wens van de Ålanders voor aansluiting bij Zweden aan de Zweedse autoriteiten over te brengen. In januari 1918 reisde Björkman met de Åland-deputatie naar Stockholm om het verzoek in te dienen bij de Zweedse koning.
Toen Finland zich in november 1917 onafhankelijk had verklaard van de Russen werd Hjalmar von Bonsdorff door de nieuwe Finse regering benoemd tot militair gouverneur, en kwamen Björkman en Sundblom in conflict met hem. Op initiatief van Zweden werd een illegale provincieraad gevormd met Björkman als voorzitter. In januari 1919 reisden Eriksson, Sundblom en Johan Jansson naar Versailles om de zaak van Åland te bepleiten in de vredesonderhandelingen rond het Verdrag van Versailles. Toen de Ålanders in 1920 een Fins voorstel voor autonomie verwierpen, werden arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen Björkman, Eriksson en Sundblom, wegens landverraad. Björkman en Sundblom werden gevangengenomen; Eriksson ontsprong de dans omdat hij in Stockholm verbleef. De Volkenbond verleende Finland in 1921 soevereiniteit over Åland, maar Åland kreeg in ruil daarvoor een hoge mate van autonomie en bleef gedemilitariseerd. Op 9 juni 1922 kwam het Parlement van Åland voor het eerst bijeen, onder leiding van Sundblom (premier), Eriksson (vice-premier) en Björkman (lantråd: parlementsvoorzitter).
Lantråd Als lantråd legde Björkman de basis van de autonomie van Åland. In de jaren dertig namen de tegenstellingen tussen de leiders van de provincie toe. Björkman wilde dienstplicht invoeren op Åland uit angst voor bezetting, terwijl Sundblom hiertegen was. Na een motie van wantrouwen in 1938 trad Björkman af. Eriksson overleed kort daarna en tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de eilanden bezet. Björkman nam toen niet deel aan het verzet.
Laatste jaren en nalatenschap Na zijn pensionering hervatte Björkman zijn advocatenpraktijk en wijdde zich daarnaast aan zijn hobby's: schieten en zeilen. Ten tijde van zijn dood was hij nog steeds een controversieel figuur.
Categorie:Ålands persoon Categorie:Geschiedenis van Åland