De Trabo-woning aan de Teenslaan 3 is een vrijstaand woonhuis in de Drentse hoofdstad Assen. Het pand is een representatief voorbeeld van de naoorlogse prefab-montagebouw en is aangewezen als gemeentelijk monument. De woning maakt deel uit van een historisch ensemble van acht (oorspronkelijk negen) betonnen montagewoningen aan de Teenslaan en de Frans Halslaan, die gezamenlijk een unieke blik bieden op de innovatieve woningbouw tijdens de wederopbouwperiode. Geschiedenis en context De woningnood in Drenthe

Kort na de Tweede Wereldoorlog was de behoefte aan woonruimte in de provincie Drenthe nijpend. Hoewel de fysieke verwoesting door oorlogsgeweld meeviel in vergelijking met andere provincies, was de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad problematisch. In het voormalige veengebied woonden veel mensen nog in "plaggenhutten en krotten" die gedurende de oorlog niet konden worden opgeruimd.

In 1947 was meer dan 10% van de Drentse woningen (circa 5270 adressen) overbelast door "ontoelaatbare samenwoning". De oplossing werd bemoeilijkt door een groot tekort aan geschoolde bouwvakkers en schaarse bouwmaterialen. Ontwikkeling van het Trabo-systeem

Om deze crisis het hoofd te bieden, ontwikkelde de Groningse aannemer en architect J.J. van der Riet in 1946 het "Trabo" bouwsysteem (een samentrekking van Transport en Bouw). In samenwerking met de Gewestelijke Dienst voor Sociale Woningbouw en adviseur-architect Y.S. Dijkstra, was het doel om volwaardige woningen te bouwen met een minimale inzet van schaars materiaal en lokale vakmensen.

De woningen werden geproduceerd door de N.V. Beton- en Trabowoningfabriek ‘Emmerschans’ te Emmen. Hoewel het systeem aanvankelijk was ontworpen voor landarbeiders op het platteland, werden de vijftien woningen die in Assen werden geplaatst, bestemd voor ambtenaren van het Bureau Wederopbouw Boerderijen, gevestigd aan de Sluisstraat. Bouwtechniek en constructie

De woning aan de Teenslaan 3 is gebouwd volgens een revolutionair procedé waarbij de woning bijna volledig in de fabriek werd voltooid. Het fragmentensysteem

Het huis is opgebouwd uit zes prefab betonfragmenten met een maximale oppervlakte van ongeveer 2,00 bij 4,50 meter. De beperking in afmeting werd bepaald door de trailerlengte en de manoeuvreerbaarheid op de smalle, bochtige Drentse wegen.

Wandopbouw: De buitenwanden zijn spouwmuren. De buitenzijde bestaat uit 5 cm waterdicht grindbeton, de binnenzijde uit 5 cm poreus sintelbeton. In de spouw bevinden zich kartonnen dozen met raten en een warmte-isolerende vulling.

Afwerking in de fabriek: De elementen werden inclusief kozijnen, leidingen voor gas, water en elektra gestort. Zelfs het pleisterwerk, schilderwerk en de vloerafwerking werden in de fabriek onder ideale omstandigheden aangebracht.

Montage: Op de bouwplaats werden de fragmenten op een eenvoudige fundering van stiepen geplaatst en met een ringbalk gekoppeld. Dit proces duurde per fragment slechts ongeveer een uur.

Architectuur en exterieur

Hoewel de basis van de woning een gestandaardiseerd bouwpakket is, heeft Teenslaan 3 het uiterlijk van een luxe bungalow of landhuisje. Het behoort tot een van de twee toegepaste typen (Type S of IJ.S.D.). Hoofdvorm en daken

De woning heeft een onregelmatige T-vormige plattegrond en staat op een donkergrijs geschilderde, uitkragende plint. Het meest opvallende kenmerk is de kap: een uitkragend, met riet gedekt schilddak met vorstpannen en een gemetselde schoorsteen op de nok. Aan één zijde bevindt zich een uitbouw onder een lessenaardak dat met pannen is gedekt. Gevelindeling

De gevels zijn uitgevoerd in wit geschilderde betonnen platen. De indeling van Teenslaan 3 kent specifieke kenmerken:

Zuidoostgevel (straatzijde): Deze wordt gedomineerd door een risaliet (een vooruitspringend geveldeel) met een groot venster voorzien van een zesdelig stalen raam. Aan weerszijden bevinden zich vensters met stalen kruisramen.

Rechter kopgevel: Bevat twee vensters met stalen kruisramen en een klein venster in het gedeelte dat bij de achteruitbouw hoort.

Linker kopgevel: Voorzien van een venster met een stalen raam en twee lichten in het verbrede deel van de uitbouw.

Achtergevel: Deze is vanaf de openbare weg slecht zichtbaar en bevat een dakkapel onder een opgewipt dakdeel in het dakschild.

Monumentale waardering

De woning aan de Teenslaan 3 is van algemeen belang vanwege verschillende waarden:

Cultuurhistorisch: Het is een bijzondere uitdrukking van de naoorlogse woningbouw voor de middenstand en de innovatiekracht in de (nood)woningbouw.

Architectuurhistorisch: Het dient als een goed voorbeeld van de ontwikkeling in bouwtechniek en architectuurstijl van de late jaren veertig, met een hoogwaardig ontwerp ondanks het prefab-karakter.

Stedenbouwkundig: Het pand heeft een hoge ensemblewaarde als essentieel onderdeel van het complex Trabo-woningen aan de Frans Halslaan en Teenslaan.

Gaafheid: De herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van het exterieur maken het tot een belangrijk lokaal monument. Zie ook Frans Halslaan 2 (Assen) Lijst van gemeentelijke monumenten in Assen

Categorie:Geschiedenis van Assen Categorie:Gemeentelijk monument in Assen