thumb|De stoomveerpont in 1954. thumb|De Krammer kon zo'n 30 auto's meenemen thumb|Veerboot in 1929. De Veerdienst Anna Jacobapolder-Zijpe was een belangrijke historische veerdienst over het Zijpe tussen Schouwen-Duiveland en Sint-Philipsland. De veerdienst werd geëxploiteerd door de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij en was de belangrijkste verbinding van Schouwen-Duiveland met Noord-Brabant en Rotterdam. De dienst overbrugde een korte afstand (vaartijd vaak 10-15 minuten). Na de voltooiing van de Philipsdam in het kader van de Deltawerken werd de veerdienst overbodig en op 6 juli 1988 officieel beëindigd.

De veerdienst startte rond 1900 nadat Sint Philipsland in 1884 via de Slaakdam verbonden werd met het vasteland van Noord-Brabant. De dienst was een onderdeel van de stoomtramlijn Brouwershaven–Steenbergen van de Rotterdamsche Tramweg-Maatschappij (RTM). De concessie omvatte tramvervoer van goederenwagons (vooral suikerbieten in het seizoen) over het water.

Op 10 mei 1940, de dag van de Duitse inval in Nederland, kwam al het vervoer van de Rotterdamsche Tramweg-Maatschappij (RTM) – inclusief tramlijnen en veerdiensten – direct tot stilstand.Vanaf 1905 was het gemeentelijke deel van het vervoer ondergebracht bij de RETM, later RET. In de stad bleef het openbaar vervoer nog lang in de oorlog mogelijk. Dit gold ook voor de veerdienst over het Zijpe.Omdat de verbinding Anna Jacobapolder–Zijpe strategisch belangrijk was voor de Duitse kustverdedigingswerken (de Atlantikwall), werd de dienst al relatief snel hervat: op 18 juli 1940 kon er weer worden gevaren. Dit maakte de veerdienst een van de weinige RTM-diensten die tijdens de bezetting (deels) doorgang vonden.

Later in de oorlog, in februari/maart 1943, inundeeerden de Duitsers opzettelijk grote delen van Schouwen-Duiveland als verdedigingsmaatregel. De bevolking werd geëvacueerd, en op 11 maart 1943 werden zowel de tram- als de veerdienst gestaakt. Veel varend materieel van de RTM, inclusief veerboten, werd door de bezetter gevorderd voor eigen gebruik.

Direct na de watersnoodramp van 1953 werd de pont Minister C. Lely (een van de schepen in de vloot) ingezet voor het vervoer van evacués, onder meer naar Rotterdam. Van 18 maart tot 24 december 1953 werd de normale dienst over het Zijpe tijdelijk vervangen door een noodverbinding: eerst met de oude pont Zijpe, later met de Minister Ph.W. van der Sleijden, tussen Anna Jacobapolder en Zierikzee. Dit was nodig omdat de normale havens en infrastructuur beschadigd of ontoegankelijk waren door het hoge water en de overstromingen.Op 24 december 1953 kon de reguliere dienst over het Zijpe eindelijk hervatten. Nog in datzelfde jaar besloot het Rijk tot modernisering: in de havens van Zijpe en Anna Jacobapolder werden twee fuiken gebouwd voor koplading (in plaats van de oude zijlading), en veerpleinen aangelegd. Dit maakte de dienst efficiënter en beter geschikt voor het groeiende autoverkeer. In februari 1954 kwam de voormalige Moerdijkpont als Krammer in de vaart op de lijn, gevolgd in 1959 door het zusterschip Zijpe (ex-Willemsdorp). Deze moderniseringen waren een direct gevolg van de ramp: de veerdienst moest sterker en betrouwbaarder worden om bij te dragen aan het herstel van de regio.De ramp leidde ook tot het verdwijnen van de bijbehorende tramlijn Zijpe - Burgh, maar de veerdienst zelf groeide juist door – mede door de noodzaak aan goede verbindingen in het post-ramp-tijdperk – en bereikte in de jaren zestig recordaantallen passagiers en auto’s.

In 1902 waren er circa 29.000 passagiers; in 1952 ruim 336.000; in 1963 bijna 935.000 passagiers en 326.000 auto's. In de jaren zestig veroorzaakten toerisme en autoverkeer lange files (tot 6 km) en wachttijden van uren, wat het landelijk nieuws haalde.

Op 6 juli 1988 om 15:30 uur voer de laatste overtocht; gedeputeerde J.D. de Voogd gaf met een seinpistool het startsein voor de opening van de weg over de Philipsdam. De nieuwe wegverbinding maakte de dienst overbodig.

Zie ook Tramlijn Anna Jacobapolder - Steenbergen

Externe bronnen Informatie over de veerdienst op zeeuwseankers.nl

Categorie:Geschiedenis van Schouwen-Duiveland Anna Jacobapolder-Zijpe