Francesca dalla Tiorba († januari 1740) was een Venetiaanse zangeres en teorbist. Tevens bespeelde zij de luit. Van 1691 tot aan haar dood was ze non in een klooster te Conegliano.
Levensloop Francesca werd rond 1670 als weeskind opgenomen in het Ospedale della Santa Maria della Pietà. Het is onbekend hoe oud ze toen was. Ze werd in 1687 nog omschreven als een jongeling, dus ze zal op jonge leeftijd in het weeshuis zijn terecht gekomen.
Muziekonderwijs Het Ospedale besteedde veel aandacht aan muziekonderwijs. In de periode 1682-1703 gaven de broers Giacomo en Bonaventura Spada muzieklessen in het weeshuis, met vernieuwde repetitietechnieken en veel aandacht voor het contrapunt en de basso continuo. Muzikale weesmeisjes als Francesca kregen in hun tienerjaren een muziekopleiding die vier tot zes jaar duurde. Op hun 18e kregen ze de titel figlia di coro ('dochter van het koor') waarna ze in de eigen weeshuiskerk en bij besloten concerten mochten optreden. Ook Francesca werd een figlia di coro. Ze had zich tevens ontwikkeld tot een goed bespeelster van de teorbe.
Weeskinderen uit Ospedale kregen doorgaans de achternaam della Pietà, maar Francesca ontving de naam dalla Tiorba vanwege het instrument dat ze zo virtuoos bespeelde: de teorbe.
Eerste optreden De oudste vermelding van Francesca's muzikale activiteiten dateert van augustus 1687. Zij zong toen als sopraan de rol van Zosima in het oratorium Santa Maria Egiziaca penitente van Giacomo Spada, terwijl ze tussendoor solo's speelde op de teorbe en de luit. De diplomatenkrant La Pallade Veneta was lyrisch over haar uitmuntende spel op beide instrumenten.
Na deze eerste opvoering volgden er nog enkele, waaronder in maart 1688 voor Ferdinando de' Medici.
Klooster Dankzij haar muzikale successen beschikte Francesca over voldoende financiële middelen om een goed leven te kunnen leiden. Ook schonk ze het Ospedale een aanzienlijk jaargeld. In 1691 kon ze mede dankzij haar goede financiën intreden bij het klooster van Corpus Domini te Conegliano. Ze had zich eveneens ontfermd over Lucietta, een weesmeisje van het Ospedale: Francesca nam haar in dienst als begeleidster tijdens de verhuizing naar Conegliano en betaalde tevens mee aan Lucietta's eigen kloosterintrede in 1696.
Het bisschoppelijk verbod op polyfone gezangen en het bespelen van instrumenten lijkt aan Francesca's klooster te zijn voorbijgegaan. In het klooster werden diverse muzikale activiteiten ontplooid en de nonnen zongen tegen betaling tijdens missen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Francesca volgens haar eigen testament over een viool en een teorbe beschikte. Zij zou de viool nalaten aan de non Giovanna Maria Christofoletti, met als doel om het zangkoor muzikaal te kunnen begeleiden. De teorbe liet ze na aan het Ospedale.
Francesca bracht al begin 18e eeuw haar spaartegoeden onder bij het Ospedale, op voorwaarde dat ze van het Ospedale een jaarlijkse uitkering zou ontvangen tot aan haar overlijden. Het Ospedale zou daarna het resterende kapitaal erven. Op deze manier wist Francesca haar oudedagsvoorziening veilig te stellen.
Categorie:Italiaans zanger