Madeleine Kemény-Szemere (geboren als Lenke Szemere, Boedapest, 10 juli 1906 – Zürich, 10 februari 1993) was een Hongaars-Zwitserse schilderes en tekenares. Ze droeg als modetekenaar belangrijk bij aan het succes van het Zwitserse vrouwentijdschrift Annabelle en was lid van de kunstenaarsvereniging CoBrA. Ze bekommerde zich om de nalatenschap van haar echtgenoot Zoltán Kemény en schonk het Centre Georges-Pompidou meer dan 100 van zijn werken.Caroline Kesser: Madeleine Kemény-Szemere. 1995.
Biografie Lenke Szemere werd geboren in een geassimileerde joodse familie. Op twaalfjarige leeftijd stierf haar moeder en Lenke overbrugde verdriet en eenzaamheid met tekenen. In 1924 was ze leerling van István Réti en Adolf Fényes aan de Hongaarse Universiteit voor Beeldende Kunsten in Boedapest. In 1925 had ze haar eerste en succesvolle tentoonstelling in het Ernst Múzeum in Boedapest, in 1927 de tweede.
In 1930 emigreerde Szemere naar Parijs, vond werk als modetekenaar en noemde zich voortaan Madeleine. In Parijs leerde ze de Hongaarse schilder Zoltán Kemény kennen, voerde hem in in de wereld van het modetekenen en trouwde met hem in 1933. Vanaf 1938 werkten beiden ook voor het nieuw opgerichte Zwitserse modetijdschrift Annabelle. In 1940 vluchtte het paar voor het Duitse leger naar Zuid-Frankrijk.
Met hulp van het tijdschrift Annabelle lukte het het paar in 1942 te vluchten naar Zwitserland, waar ze beiden in kampen geïnterneerd werden. Zoltán Kemény werd in 1943 vrijgelaten en kon voor tijdschrift Annabelle in Zürich verder werken. Madeleine Kemény bleef tot na het einde van de oorlog in Frans-Zwitserland geïnterneerd. In de isolatie tekende en schilderde ze weer intensief en leerde ze ook het werk van Jean Dubuffet kennen.
Zoltán en Madeleine Kemény leefden tot hun dood in Zürich.Caroline Kesser: Haar laatste rustplaats vond ze op de begraafplaats Enzenbühl in Zürich.
Werk In haar naturalistische vroege werk stelde ze in donkere kleuren mensen aan de rand van de samenleving en landelijke scènes voor. Midden jaren twintig ontwikkelde ze een vlakkere schilderstijl. Haar briljante modetekeningen, die ze in de jaren dertig voor de kost vervaardigde, staan in schril contrast met haar artistieke ontwikkeling naar een "kunst in ruwe vorm". Ze bracht de kleuren nu dik op, zette gemengde technieken in en gebruikte zand, lakverven en Rugosit in haar schilderijen. Ze liet zich inspireren door kindertekeningen, volks- en stammenkunst en schilderde lompe vrouwenfiguren met overgedimensioneerde ledematen. In 1945 stelde Arnold Rüdlinger drie van haar werken tentoon in de tentoonstelling Ausländische Maler in der Schweiz in de Kunsthalle Bern.Kemeny-Szemere, Madeleine. In: AKL. 2021. Met haar kunst was het voor het publiek midden jaren veertig nog wennen, Jean Dubuffet werd echter op haar attent gemaakt en haalde haar werken voor zijn Foyer de l'art brut naar Parijs. Dat was haar toegangskaart voor de eerste CoBrA-tentoonstelling in 1949 in Amsterdam, waarvoor Corneille haar uitnodigde. Toenemend werden vanaf 1953 haar werken abstracter en de vormen losten zich bijna op in celstructuren. Desondanks waren het nog steeds vrouwenfiguren, waarmee ze zich bezighield.
Op de hoogte van haar artistieke scheppen en succes beëindigde Kemény-Szemere in 1956 haar artistieke activiteit en wijdde zich geheel aan het bevorderen van het werk van haar echtgenoot. Na diens dood in 1965 wijdde ze zich aan zijn nalatenschap. In 1966 schonk ze het Centre Pompidou 11 en in 1980 nog 95 werken van haar man. Af en toe schiep ze tot in de jaren tachtig nog enkele tekeningen en gouaches.
Na de dood van Kemény-Szemere werd haar werk herontdekt door de retrospectieve in het Kunstmuseum St. Gallen 1995/1996. Sindsdien waren haar schilderijen steeds weer in tentoonstellingen met werken van haar man of in CoBrA-tentoonstellingen vertegenwoordigd.
Tentoonstellingen De belangrijkste tentoonstellingen worden in chronologische volgorde opgesomd:
Solotentoonstellingen 1925 en 1927: in het Ernst Múzeum in Boedapest, Hongarije 1947: in de Galerie des Eaux-Vives, Zürich 1952 en 1955: in de Galerie 16, Parijs 1995/96: Madeleine Kemény-Szemere, Kunstmuseum St. Gallen, Zwitserland
Tentoonstellingen met Zoltán Kemény 1950: in de Galerie Mai, Parijs 1954: in de Baldwin Kingrey Gallery, Chicago 2002: Zoltán und Madeleine Kemény in het Cobra Museum voor Moderne Kunst, Amstelveen
Groepstentoonstellingen 1945: Ausländische Maler in der Schweiz, Kunsthalle Bern, Zwitserland 1948: Foyer de l'art brut, Galerie René Drouin, Parijs, Frankrijk 1949: 1. CoBrA-tentoonstelling, Stedelijk Museum, Amsterdam 2004: Von Angesicht zu Angesicht. Das Antlitz des Menschen in der Kunst, Kunstmuseum St. Gallen, Zwitserland 2008: Ladies Only!, Kunstmuseum St. Gallen, Zwitserland 2019: New Nuances, in het Cobra Museum voor Moderne Kunst, Amstelveen 2021: CoBrA. The Women Artists, Museum Jorn, Silkeborg, Denemarken 2022/23: Becoming CoBrA. Anfänge einer europäischen Kunstbewegung, Kunsthalle Mannheim
Collecties Kemény-Szemeres werken worden onder andere verzameld in het Kunstmuseum St. Gallen, in het Cobra Museum voor Moderne Kunst (Amstelveen) en in de Collection de l'Art Brut (Lausanne).
Bekende werken 1929: Begegnung (Kunstmuseum St. Gallen) 1943: Femme au bouquet (Kunstmuseum St. Gallen) 1943: Autoportrait (Kunstmuseum St. Gallen) 1947: Rue du village II (Kunstmuseum St. Gallen) 1945: Nues 1947: Femme aux bras croisés 1947: Femme et chat dans la porte 1947: Femme assise devant le mur 1947: Râpeuse de pommes de terre 1948: Dormeuses 1948: Tapeuse de tapis 1949: Ecarteuses de rideau en perles de bois 1950: Lavandière 1954: Vielle brodeuse à la broderie blanche (Kunstmuseum St. Gallen) 1954: Femme 1955: Femme couchée dans les feuilles 1956: Fillettes en luge I (Kunstmuseum St. Gallen) 1975: Composition
Boeken Madeleine Szemere-Kemeny. Ausstellungskatalog. 1947, OCLC 218412489 (Frans). Zoltan Kemeny et Madeleine S. Kemeny exposent du 23 mai au 13 juin 1950, Galerie Mai, Paris. Katalog der Ausstellung in der Galerie Mai in Paris vom 23. Mai bis 13. Juni 1950. Galerie Mai, Parijs 1950, OCLC 604734690 (Frans). Exposition des peintures et reliefs de Madeleine Szemere-Kemeny. Katalog der Ausstellung in der Galerie 16, Limmatquai 16, Zürich, 15.–30. April 1955. Galerie 16, Zürich 1955, OCLC 906845652. Cobra 1948-1951. Katalog zur Ausstellung mit Werken von Zoltan Kemény und Madeleine Szemere-Kemény im Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris, 9. Dezember 1982 bis 20. Februar 1983. Musée d'art moderne de la ville de Paris, 1982, OCLC 634513418 (Frans). Caroline Kesser: Madeleine Kemény-Szemere. Biografie, Werkverzeichnis und Katalog der Ausstellung „Madeleine Kemény-Szemere 1906-1993" im Kunstmuseum St. Gallen vom 11. November 1995 bis 28. Januar 1996. Red.: Roland Wäspe. Cantz, Ostfildern-Ruit 1995, . Ed Wingen: Zoltan & Madeleine Kemeny 1943-1956 – vergeten kunstenaarspaar van Cobra, 2002, . Zoltan Kemeny. Les donations de Madeleine Kemeny dans les collections du Centre Pompidou, Musée national d'art moderne. Katalog zur Ausstellung im Centre Pompidou, Galerie du Musée, 30. Juni – 27. September 2004. Centre Pompidou, Parijs 2004, (Frans). Michel Ragon, Margot Welle, Gerard Meulensteen, Vincent Polakovič: Madeleine & Zoltán Kemény. Collection van Stuijevenberg. Danubiana Meulensteen Art Museum, Bratislava 2007, (Engels). Jean Dubuffet, Sarah Lombardi, Baptiste Brun, Vincent Monod: Almanach de l'art brut. Fac-similé. 5 Continents, Milaan / Lausanne 2016, (Frans). Christian Kortegaard Madsen, Karen Kurczynski: CoBrA. Katalog der Ausstellung CoBrA - the women artists / de kvindelige kunstnere, Museum Jorn, Silkeborg, 10. September – 12. Dezember 2021. Museum Jorn, Silkeborg 2021, (Engels, Deens).
Artikelen Annelies Zwez: endlich im licht. madeleine kemeny-szemere (1906–1993). In: neue bildende kunst. zeitschrift für kunst und kritik. Band 6, Nr. 1, 1996, ISSN 0941-6501, p. 95–96. Roland Wäspe: Kemeny-Szemere, Madeleine. In: Andreas Beyer, Bénédicte Savoy, Wolf Tegethoff (red.): Allgemeines Künstlerlexikon. 2021.
Externe links Met afbeeldingen Caroline Kesser: Geactualiseerd 2017.
Categorie:Hongaars kunstschilder Categorie:Zwitsers kunstschilder Categorie:Zwitsers tekenaar Categorie:Cobra