miniatuur|Luchtfoto Garagecomplex EHAD Helmond, Engelseweg (ca. 1975)De Eerste Helmonds(ch)e Autobusdienst-onderneming, kortweg EHAD, is een vervoersbedrijf dat van 1924 tot 2026 heeft bestaan in Helmond. In de volksmond heette de afkorting te staan voor: Eerst Helpen AanDuwen.
Voorgeschiedenis De onderneming dateert uit de jaren ’20, toen de bus zijn intrede deed voor meer grootschalig personenvervoer. De fa. Spierings & Van Hout was de eerste particuliere busonderneming in Helmond. Marinus Spierings - eerder stoker en machinist - startte met (Jo)Hannes van Hout als stille vennoot in 1920 met een smederij, met naast autoreparatie ook een taxibedrijf. In 1924 begon het bedrijf met een lijndienst tussen Helmond en Eindhoven met een aangepaste T-Ford. Na een tweede T-Ford volgde een jaar later een echte bus, een D.A.A.G. De concurrerende tramwegmaatschappijen startten op hun trajecten ook met busdiensten. Voor het traject Helmond-Eindhoven kreeg ook de tramwegmaatschappij De Meierij een concessie. Het gemeentebestuur van Helmond die de vergunning van Spierings & Van Hout hiervoor had verlengd werd in hoger beroep teruggefloten. Ook bij een alternatieve route via Gerwen en Nuenen dreigde soortgelijke problemen. Spierings & Van Hout droegen medio 1933 hun zaak en materieel over aan een nabuur, Gerardus Rooijackers.
Rooijackers startte met twee bussen met 90 zitplaatsen. In 1934 richtte hij een garagebedrijf naast het door hem en zijn echtgenote Jana Dankers geëxploiteerde café op. De exploitatie van de alternatieve route Helmond-Eindhoven was succesvol in de concurrentiestrijd met De Meierij mede dankzij de extra service. Geleidelijk breidden de activiteiten zich verder met andere vervoersdiensten, onder meer vervoer van en naar de werkverschaffing. Eind 1940 nam de EHAD de stalhouderij annex expeditiebedrijf met een afdeling voor begrafenistransporten van plaatsgenoot Verbaandert over. Ondertussen traden de stiefkinderen stiefzoon Janus en zijn zus Leonarda Dankers in het bedrijf. Hoewel het wagenpark uitgedund was tot twee uitgeleefde bussen die vervolgens gevorderd werden door de Britten, wist de EHAD al snel mee te liften op de naoorlogse economische groei. Het personeelsvervoer werd een belangrijke activiteit, met name voor VIPRE en de Vlisco. Daarnaast was er nog het losse groepsvervoer en verder – tot 1954 – het goederentransport en het verhuisbedrijf.
De tweede generatie Broer en zus Dankers bouwden na het overlijden van Rooijackers in 1951 de zaken verder uit. EHAD (inmiddels VOF) telde bij de overname tien bussen en drie vrachtwagens. Het wagenpark werd uitgebreid, gebouwen en outillage ook. Er kwam in 1954 een nieuwe, tweede garage tot stand, eind 1957 bezat de EHAD 21 touringcars. In de per 1958 tot NV omgevormde onderneming waren Janus en Leonarda zowel enige aandeelhouder als directie. EHAD, als grootste op het gebied van personeelsvervoer in de regio, groeide uit de vestiging aan de Weg op den Heuvel, er werd in 1960 een volledig nieuw zelfstandig bedrijfscomplex aan de Churchilllaan opgericht, met een eigen wasstraat, pompstation en onderhoudsafdeling naast twee woningen voor de chefs. Naast het werkverkeer werden ook andere vervoersactiviteiten uitgebreid. In dat kader nam de EHAD in 1964 de reiscentrale H.J. van Dijk te Mierlo-Hout over.
Volle vaart vooruit en teruguit De groei zette in de jaren zestig en het begin van de jaren zeventig verder door. In 1972 beschikte EHAD over 60 grote en 55 achtpersoonsbussen en had 70 werknemers in dienst. Begin dat jaar werd een complex hallen aan de Engelseweg officieel geopend, met uiteindelijk een oppervlakte van 10.000 m² bebouwd op 2,3 ha grond. In 1973 werd de NV EHAD een besloten vennootschap. Het afnemend personeelsvervoer werd gecompenseerd door het recreatief vervoer voor grote touroperators als Neckermann, Arke, Cosmos, Bolderman, Eurosporting en Oad. Janus Dankers nam in 1979 afscheid na eerst zijn 40-jarig dienstjubileum gevierd te hebben. De aandelen waren inmiddels in 1978 ondergebracht in de Stichting Administratiekantoor Dankers Beheer BV. Eind jaren zeventig begon het tij te keren, het groepsvervoer voor bedrijven liep af en op de markt voor het toerwezen ontstond overcapaciteit. In 1980 volgde ontslag van 8 man, in 1986 kregen 19 van de 90 personeelsleden gedeeltelijk of geheel ontslag. De terugloop in de toeristenstroom uit de VS was een belangrijke oorzaak, maar ook het eerdere financiële beleid werd als oorzaak benoemd. Een nog drastischer ingreep volgde april 1988: 64 werknemers collectief ontslag, een deel kon op nieuwe voorwaarden en met een nieuw dienstverband terugkomen. EHAD behoorde met 80 man personeel in vaste loondienst toen nog altijd tot de grootste particuliere touringcarbedrijven in Nederland. Er volgde een omschakeling, onder een externe manager, M. Swinkels, later als interim-directeur. Twee van de zittende directieleden, P.J.J. en L.H.J.M. Nancy Dankers, vertrokken begin 1990 om respectievelijk in de politiek en als zelfstandig consultant verder te gaan. De directie bestond toen uit A.L.G. Dankers en M. Swinkels.
Samen en over In 1997 verkocht de familie Dankers EHAD aan Munckhof Reizen uit Horst, destijds dochterbedrijf van de openbare vervoerder Hermes (vervoerbedrijf). In 2000 stopte Hermes haar activiteiten in het besloten busvervoer. Wilnard Dankers, jongste zoon van Janus Dankers, startte samen met Bergerhof uit Mierlo een nieuw bedrijf. Het 'klein' wagenpark een deel van het personeel en de naam Ehad verhuisden mee naar de de gecombineerde onderneming waarin Bergerhof de meerderheid van de aandelen had. Beide bedrijven bleven onder eigen naam verdergaan. De samenwerking ging wel gepaard met ontslagen. EHAD richtte zich verder op personenvervoer. De oude bedrijfshallen aan de Engelseweg werden begin 2010 prooi van een brand en vervolgens geheel gesloopt. Een invulling van het EHAD-terrein bleef sindsdien uit. In 2017 scheidden de wegen van Bergerhof en EHAD zich en nam de familie Dankers de 51% aandelen van Bergerhof weer terug over. De gecombineerde onderneming telde toen 180 medewerkers. In 2026 viel het besluit de onderneming op te heffen en verder te gaan onder de vlag van de grote vervoersgroep Munckhof Groep. De naam Ehad zal langzaam uit het straatbeeld verdwijnen.
Links en literatuur Giel van Hooff ea, Ehad, 1924-2004. 80 jaar personenvervoer vanuit Helmond (Nuenen/Helmond 2004)
EHAD op informatiepagina Industrieel Atrium Helmond
Categorie:Geschiedenis van Helmond Categorie:Voormalig Nederlands busbedrijf