Gisèle Pelicot (geboren als Gisèle Marie Françoise Guillou, Villingen, 7 december 1952) is een Franse gepensioneerde leidinggevende in de industriële logistiek, die in 2024 bekend werd als internationaal feministisch icoon door bij te dragen aan het doorbreken van het taboe rond seksueel geweld. Ze was het slachtoffer van jarenlang systematisch seksueel misbruik door haar toenmalige echtgenoot Dominique Pelicot en tientallen andere mannen, via haar toenmalige echtgenoot. In de omvangrijke Mazan-verkrachtingszaak in 2024 besloot Pelicot afstand te doen van haar recht op anonimiteit, zodat het proces openbaar plaatsvond. Met deze keuze wilde zij bijdragen aan het doorbreken van het taboe rond seksueel geweld en gendergerelateerd geweld en het publieke debat hierover stimuleren.

Biografie Gisèle Marie Françoise Guillou werd geboren in Villingen, in het toenmalige Franse bezettingsgebied in Duitsland, waar haar vader als beroepsmilitair was gestationeerd. Op vijfjarige leeftijd verhuisde zij met haar gezin naar Frankrijk. Toen zij negen jaar oud was, overleed haar moeder aan kanker. Op negentienjarige leeftijd ontmoette zij Dominique Pelicot, met wie zij in april 1973 trouwde. Het echtpaar kreeg drie kinderen. Na ruim vijftig jaar huwelijk werd hun echtscheiding in 2024 afgerond, kort voor de aanvang van het strafproces tegen haar ex-echtgenoot.

Na enkele jaren van tijdelijk werk begon Pelicot haar loopbaan bij Électricité de France (EDF), het grootste elektriciteitsbedrijf van Europa. Zij bekleedde daar diverse functies en sloot haar carrière af als leidinggevende binnen een logistieke afdeling die verantwoordelijk was voor de bevoorrading van kerncentrales.

Na haar pensionering woonde zij in het Provençaalse dorp Mazan, in het departement Vaucluse, en bracht zij een groot deel van haar tijd door op het eiland Île de Ré.

Mazan-verkrachtingszaak

Tussen juli 2011 en oktober 2020 werd Gisèle Pelicot gedurende een lange periode systematisch gedrogeerd door haar echtgenoot Dominique Pelicot, waardoor zij in een toestand van bewusteloosheid werd gebracht. In deze toestand werd zij herhaaldelijk door hem verkracht en uitgeleverd aan tientallen andere mannen, die via online platforms werden gerekruteerd. De misdrijven vonden voornamelijk plaats in het echtelijk huis in Mazan, maar ook op andere locaties in Frankrijk, waaronder Île-de-France en Île de Ré.

Dominique Pelicot, haar echtgenoot, maakte duizenden foto's en videobeelden van de verkrachtingen, die later als bewijsmateriaal dienden. In totaal werden meer dan vijftig medeverdachten geïdentificeerd. Tijdens het strafproces in het najaar van 2024 werden Dominique Pelicot en vijftig andere mannen veroordeeld tot langdurige gevangenisstraffen.

Gisèle Pelicot verklaarde geen herinneringen te hebben aan het misbruik, wat de verwerking van het trauma bemoeilijkte. In interviews en haar autobiografie beschreef zij hoe zij aanvankelijk afstand probeerde te nemen van wat haar was aangedaan, voordat zij geleidelijk de omvang en ernst van het geweld onder ogen kon zien.

Publieke rol en feministische betekenis links|miniatuur|227x227px|Protestbord, Internationale Vrouwendag (Düsseldorf, 2025) Door haar besluit het proces openbaar te laten plaatsvinden, trok de zaak grote nationale en internationale media-aandacht. Pelicot werd wereldwijd gezien als een symbool van verzet tegen seksueel geweld. Tijdens de zittingen in Avignon kreeg zij dagelijks publieke steunbetuigingen en werd zij bij aankomst in de rechtszaal vaak met applaus begroet.

Haar uitspraak la honte doit changer de camp ("de schaamte moet van kant wisselen") werd internationaal geciteerd en groeide uit tot een kernleus binnen feministische bewegingen. Hoewel Pelicot zichzelf niet als radicaal feministe beschouwt, stelde zij haar verhaal bewust beschikbaar aan activistische initiatieven om bewustwording te vergroten en slachtoffers te ondersteunen. Hierdoor is ze wereldwijd voor veel bekende en minder bekende feministen een feministisch icoon, al noemt ze zichzelf "niet erg radicaal".

Publicatie

Het originele Franse boek Et la joie de vivre werd geschreven in samenwerking met journalist en romanschrijver Judith Perrignon. In het Engels verschijnt het boek onder de titel A Hymn to Life: Shame Has to Change Sides. In dit autobiografische werk blikt Pelicot terug op haar leven, het misbruik, de rechtszaak en haar persoonlijke herstelproces. Het boek verscheen op 17 februari 2026 in een wereldwijde uitgave in 22 talen en kreeg brede internationale aandacht.

Erkenning Decoratie Benoemd tot ridder in de Nationale Orde van het Legioen van Eer (11 juli 2025), de hoogste Franse onderscheiding.

Onderscheidingen BBC 100 Women – Een van de 100 meest inspirerende en invloedrijke vrouwen ter wereld van 2024, volgens de BBC. FT's 25 Most Influential Women – Een van de 25 meest invloedrijke vrouwen van 2024, volgens de Financial Times (2024). The New European's Person of the Year volgens The New European (2024). CFR's Women Around the World: This Week, van de Council on Foreign Relations (27 september 2024). Meest markante persoonlijkheid van het jaar 2024, volgens een Odoxa-enquête uitgevoerd voor Public Sénat en twintig regionale media. Women of the Year 2025, een van de vrouwen van het jaar 2025 volgens Time. The Independent's Influence List – Eerste plaats onder de 50 meest invloedrijke vrouwen ter wereld in 2025 die de hedendaagse Britse samenleving vormgeven, volgens The Independent. Prix Liberté 2025 (regio Normandië) – Laureaat van de Vrijheidsprijs 2025 van de regio Normandië, toegekend "voor haar strijd tegen de trivialisering van verkrachting en seksueel geweld". Four Freedoms Award – Vrijwaring van Vrees – Laureaat 2026, toegekend door de Roosevelt Foundation, vanwege haar inzet om schaamte en angst rond seksueel geweld te doorbreken (uitreiking in Middelburg, 16 april 2026).

Eerbetonen In verschillende Franse steden verschenen muurschilderingen ter ondersteuning van Pelicot. Daarnaast werd in de Spaanse regio Asturië een opvangcentrum voor vrouwelijke slachtoffers van gendergerelateerd geweld naar haar vernoemd. Haar portret sierde tevens de poster van het feministisch symposium Le Temps des féminismes in Straatsburg in 2025.

Bronnen

Categorie:Frans feminist Categorie:Slachtoffer van seksueel misbruik