Een kroonluchtercel (Engels:Chandelier cell) is een interneuron met axonen die op een kroonluchter lijken. Ze werden voor het eerst beschreven in 1974 door de Hongaarse neuroanatomist Peter Somogyi tijdens zijn onderzoek naar de microscopische structuur van de hersenschors.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4437759/
Het is een inhiberende GABA-erge interneuron die voorkomt in de hersenschors. Kroonluchtercellen synapsen via axon-initiële segmenten exclusief op piramidecellen, waardoor ze direct bepalen of piramidecellen wel of niet vuren. Het axon-initiële segment is een structureel en functioneel afgescheiden microdomein van het axon. Een van de functies van het initiële segment is het scheiden van het hoofdgedeelte van een axon van de rest van het neuron; een andere functie is het helpen initiëren van actiepotentialen.
Kroonluchtercellen hebben een kortdurend actiepotentiaal. Ze hebben ook de karakteristieke eigenschappen van een hoge vuurfrequentie zonder aanpassing van de vuurfrequentie, een korte membraantijdconstante en een grote amplitude van hyperpolarisatie na het afvuren van een actiepotentiaal.Povysheva NV, Zaitsev AV, Gonzalez-Burgos G, Lewis DA (2013) Electrophysiological Heterogeneity of Fast-Spiking Interneurons: Chandelier versus Basket Cells. PLoS ONE 8(8): e70553. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0070553
De axonpatronen die gevormd worden door kroonluchtercellen zijn een van de synapstypen die de meest dramatische veranderingen vertonen tijdens de normale adolescentie en zouden mogelijk relevant kunnen zijn voor het ontstaan van psychiatrische aandoeningen op volwassen leeftijd. Zo hebben wetenschappers bij schizofrenie veranderingen in hun vorm en functionaliteit waargenomen, zoals een afname van 40% in de dichtheid van de axonuiteinden. Verder worden veranderingen in kroonluchtercellen in verband gebracht met epilepsie en autismespectrumstoornissen.
Functie Hun functie is: Krachtige remming van piramidecellen Regulatie van hersenactiviteit Synchronisatie van neurale netwerken
thumb|Reconstructie van een met biocytine gevulde kroonluchtercel uit een hersenplakje van de neocortex van een muis. Het cellichaam en de dendrieten zijn blauw gemarkeerd, de axonvertakkingen rood. Kroonluchtercellen hebben karakteristieke eindgedeelten van hun axon, die korte verticale rijen vormen die op kandelaars lijken. Elke kandelaar innerveert een enkel axonaal initiaal segment van een piramidecel.thumb|upright=1.0|Kroonluchtercel in de verschillende lagen van de neocortex. Dendrieten vertakken zich radiaal binnen een diameter van 100-150 μm en bestaan uit twee hoofdstammen: een bovenste (vertakkend naar L1) en een onderste (vertakkend naar L4). Het hoofdaxon daalt 50–100 μm af voordat het zich overvloedig vertakt binnen een diameter van 100–200 μm en beslaat L2–L4. De axon terminale segmenten bestaan uit verticaal georiënteerde multiple synaptische contactpunten (cartridges), die elk 1–2 μm groot zijn en uitsluitend het axon-initiële segment van piramidecellen innerveren. Het soma is ovaalvormig en bevindt zich voornamelijk in de bovenste L2/3thumb|Morfologische kenmerken van kroonluchtercellen ( ChCs) en korfcellen (BCs) bij apen en ratten. A. Representatieve voorbeelden van kroonluchtercellen van apen en ratten (let op de verticale axonvertakkingen die reeksen synaptische contactpunten (cartridges) bevatten). B. Representatieve voorbeelden van BCs van apen en ratten (let op de axonale vertakkingen die zowel horizontaal als verticaal lopen) (schaalstreep 100 µm).thumb|Synaptische contactpunten (cartridges) van kroonluchtercellen.
Categorie:Cel Categorie:Hersenen