Emmaplein 4-5 is een monumentale dubbele villa in de stad Groningen, gelegen in het zuidoostelijke kwadrant van het Emmaplein. Het gebouw is in 1901 ontworpen en gebouwd in een late eclectische bouwstijl en is aangewezen als rijksmonument. Geschiedenis
De dubbele villa werd gebouwd in opdracht van de aannemer en architect Piebe Belgraver, die rond de eeuwwisseling veelvuldig actief was in de schil rond de Groningse binnenstad. Anno 2026 is het pand in gebruik als kantoor (nummer 5) en als een combinatie van kantoor en woonhuis (nummer 4). Terwijl het interieur van nummer 5 door diverse verbouwingen in de loop der tijd is aangepast, is de oorspronkelijke indeling en aankleding van nummer 4 goed bewaard gebleven. Architectuur
Het gebouw is een markant voorbeeld van de late eclectische architectuur, waarbij verschillende historische stijlelementen op een monumentale wijze zijn gecombineerd. Het pand valt op door zijn symmetrische opzet en rijke geveldecoratie. Exterieur
Het gebouw is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en bestaat uit een gedrukte begane grond met daarboven twee volledige bouwlagen. Het geheel wordt gedekt door een afgeknot schilddak met zwarte Friese golfpannen.
Gevelindeling: De begane grond is voorzien van rustiek pleisterwerk, terwijl de verdiepingen zijn uitgevoerd in roodbruine baksteen met gepleisterde dorpelbanden. De gevels worden afgesloten door een kroonlijst met spiegels en gepaarde, gecanneleerde consoles.
Toegangspartij: Centraal in de voorgevel bevindt zich een fors risalerende toegang op het niveau van de begane grond. Twee trappenvluchten met smeedijzeren hekwerk leiden naar een bordes. De eigenlijke toegangen op de bel-étage liggen verdiept in een portiek.
Ornamentiek en balkons: Boven de entree bevindt zich op de tweede verdieping een balkon op bewerkte rolwerkconsoles. De openslaande balkondeuren hebben rondboogtrommels die zijn ingelegd met geglazuurde rode en groene tegels. De vensters op de eerste verdieping hebben negblokken en sluitstenen met diamantkoppen in stuc.
Topgevels: Het toegangsrisaliet wordt bekroond door gepaarde topgeveltjes met trappen, die fungeren als dakkajuiten. Ook de zijgevels hebben middenrisalieten met soortgelijke topgeveltjes en balkons.
Achtergevel: Aan de achterzijde bevinden zich op de bel-étage rechthoekige houten serres die op stiepen rusten.
Interieur
Hoewel het gebouw als één rijksmonument is aangewezen, is er een verschil in de staat van de binnenzijde. Bij nummer 5 is het interieur door diverse verbouwingen in de loop der tijd aangepast. Bij nummer 4 is de oorspronkelijke indeling en aankleding daarentegen goed bewaard gebleven, waardoor de historische structuur en decoratieve elementen hier nog tastbaar aanwezig zijn. Waardering
De dubbele villa wordt beschermd als rijksmonument vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde. De waardering is gebaseerd op de volgende aspecten:
Compositie: De goede compositie van de gevels en de zorgvuldig uitgevoerde decoraties.
Architectonische gaafheid: De hoge mate van gaafheid van het exterieur.
Stedenbouwkundige situatie: De ligging aan het zuidoostelijk kwadrant van een rond-point (het Emmaplein) en de positie in een belangrijke zichtas maken het pand tot een bepalend element in de hoogwaardige stedenbouwkundige structuur van de Groningse singelreeks. Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Groningen
Categorie:Bouwwerk van Piebe Belgraver Categorie:Bouwwerk in Groningen (stad) Categorie:Rijksmonument in Groningen (stad) Categorie:Woning in Groningen (gemeente) Categorie:Herenhuis in Nederland