De Byzantijnse synagoge van Kafarnaüm (Hebreeuws. בית הכנסת בכפר נחום) is de ruïne van een Joodse synagoge uit de 2e tot 5e eeuw na Christus. Deze is gelegen nabij de Noord-Israëlische stad Kafarnaüm of Kaperrnaüm. Het is de beroemdste antieke synagoge in Galilea en een van de oudste synagogen ter wereld. Ze werd gebouwd op de overblijfselen van een synagoge uit de 1e eeuw, die volgens het Nieuwe Testament door Jezus van Nazareth werd bezocht.
In 1838 werd de locatie onthuld door de Amerikaanse archeoloog Edward Robinson (een specialist in bijbelse geografie). In 1866 identificeerde de Britse cartograaf Charles William Wilson de ruïnes van de synagoge.
In 1894 kocht de Franciscaanse Custodie van het Heilige Land een deel van het terrein, en in 1905 legden de Duitse archeologen Carl Watzinger en Heinrich Kohl de synagoge bloot. In 1921 en 1926 begon de Franciscaan Gaudentius Orfali met de restauratie van het gebouw, die in 1968 werd voortgezet door de archeologen Virgilio Corbo en Stanislao Loffreda. Zij ontdekten ten zuiden van de synagoge ook het vermeende huis van de apostel Petrus uit de 1e eeuw (Basiliek van Sint-Petrus in Kafarnaüm).
De kalkstenen ruïnes van de "Synagoge van Kapernaüm" bestaan uit: Een rechthoekig gebouw in vier delen (ongeveer 25 × 18 m ) waarvan de zuidgevel uitkijkt op Jeruzalem: een atrium, de gebedsruimte (24×18 m), de westelijke patio, een zuidelijke balustrade en een kleine ruimte in het noordwesten van het gebouw. Rijke ornamenten met Grieks-Romeinse invloed: geometrische, florale en maritieme motieven, het zegel van Salomo (vijfpuntige ster of pentagram) en het schild van David (zespuntige ster of hexagram) In het midden van het gebouw bevindt zich een stele (ongeveer 11 × 11 m) met de menora (een Joodse kandelaar met zeven armen) en inscripties in het Oudgrieks : "Herodes, (zoon van) Monimos en Ioustos, zoon van Amatios, en zijn kinderen hebben deze zuil gemaakt."
Volgens de vier evangeliën verliet Jezus Nazareth en vestigde zich in Kapernaüm, waar hij predikte en regelmatig terugkeerde. In de synagoge van de stad onderwees hij en genas zieken.
Zie ook Anim-synagoge Arbel-synagoge
Categorie:Synagoge in Israël