Adriaan van Meerbeeck, gelatiniseerd Adrianus a Meerbeeck of Meerbecanus (Antwerpen, gedoopt 20 mei 1560 – Brussel, begraven 23 april 1643)Op zijn portretgravure in Chroniicke vande gantsche werelt (1620) werd zijn leeftijd gegeven als 57 jaar, waardoor zijn geboortejaar rond 1563 werd gesitueerd, maar de recenter opgespoorde doopakte van de Onze-Lieve-Vrouwekerk maakt hem enkele jaren ouder (Adam 2022, p. 103, 105).Het laatste spoor van Adriaan van Meerbeeck is een brief die Erycius Puteanus hem stuurde in 1630, maar een exactere datering van zijn overlijden – tenzij het een andere persoon zou betreffen – biedt een aantekening in de parochieregisters van de Sint-Goedelekerk op datum van 23 april 1643 (Adam 2022, p. 103, 106). was een Zuid-Nederlands kroniekschrijver en vertaler.
Leven Hij werd geboren in Antwerpen in 1560 als zoon van Jan van Meerbeeck en Lynken de Vos. Hij stichtte een gezin en vestigde zich rond 1590 als schoolmeester in Bornem. Vandaar verhuisde hij naar Aalst, waar hij in 1604 rector werd van de Latijnse school. Hij woonde er minstens tot 1625.
Hoewel geen geleerde of geestelijke, schreef hij er twee kronieken over de Tachtigjarige Oorlog, gepubliceerd in resp. 1620 en 1625. Tussendoor publiceerde hij een funeraire compilatie over de begrafenissen van de vorsten Ferdinand II van Aragon, keizer Karel V, Filips II van Spanje, keizer Rudolf II, Filips III van Spanje en aartshertog Albrecht van Oostenrijk. Van Meerbeeck streefde ernaar de gebeurtenissen naar waarheid weer te geven, al liet zijn katholiek-Habsburgse sympathie zich niet wegcijferen. Vooral zijn kloeke Chroniicke vande gantsche werelt, een werk van 1300 bladzijden over de periode 1500-1620, kende succes.
Later verhuisde hij naar Brussel en werkte hij daar als drukker-boekhandelaar met zijn jongere familielid Jan van Meerbeeck. Er is vermoed dat ze broers waren, maar de archiefstukken spreken dat tegen, en zelfs de familieband is niet helemaal zeker. Adriaans inbreng als vennoot lijkt er onder meer uit te hebben bestaan dat hij klanten wierf uit zijn netwerk, zoals Aubertus Miraeus, Antonius Sanderus, Richard Verstegen en de Gentse abt Willem van Castillo.Adam 2022, p. 112-114
Publicaties Als auteur Chroniicke vande gantsche werelt, ende sonderlinghe vande seventhien Nederlanden (Antwerpen, J. Verdussen, 1620) Tonneel der wt-vaerden van Ferdinandus coninck, Carolus keyser, Philippus den tweeden, Rudolphus den tweeden, Philippus den derden, midtsgaders t’leven, ouerlijden ende begravinghe, van Albertus van Oostenrijck (Brussel, F. de Hoeymaecker, 1622) Theatrum funebre Ferdinandi Romanorum Regis, Carol. V. imperatoris, Philippi II. Hisp. Regis, Rodolphi II, Imp. Philippi III. Hisp. Regis, Alberti Pii, Belgarum Principis (1622) Theatre funèbre du Roi Ferdinand, de l'empereur Charles Quint, de Philippe II, de Rodolphe II, de Philippe III. Avec la vie et la mort et la pompe funèbre d'Albert le Pie, Archiduc d'Austriche (1622) Nederlantschen Mercurius oft waerachtig verhael van de geschiedenissen van Nederlandt ende oock van Duytschlandt, Spaengien, Italien, Vranckrijck ende Turckijen, sedert den jare 1620 tot 1625 (Brussel, Jan van Meerbeeck, 1625) De verdervernisse ofte destructie van Jerusalem (alleen bewaard in een herdruk uit 1711)
Als vertaler Hij vertaalde uit het Latijn en het Frans naar het Nederlands: Lodovicus van Granaden en Michael van Isselt, Den lvsthof der ghebeden (Antwerpen, Gheleyn Janssens, 1602) Franciscus de Sales, Aen-leydinghe oft Onderwiis tot een devoot godturughtigh leven (Antwerpen, G. Lesteens, 1616) Nicolaes van Montmorency, Fonteyne der Liefde (Antwerpen, Caesar Joachim Trognaesius, 1617) Ian van Cotvvyck, De loflycke reyse van Iervsalem ende Syrien (Antwerpen, Hieronymus Verdussen, 1620)
Literatuur Bram De Ridder en Joost Van Meerbeeck, Oproer en omwenteling. Antwerpen, de Nederlanden en de wereld door de ogen van Adriaan van Meerbeeck (1560-1625), Ertsberg, 2025. Renaud Adam, "Jan van Meerbeeck and the Book Business in Brussels in the First Third of the Seventeenth Century" in: The Book World of Early Modern Europe. Essays in Honour of Andrew Pettegree, vol. 2, eds. Arthur der Weduwen en Malcolm Walsby, 2022, p. 100-127. Paul Bergmans, "Meerbeeck (Adrien van)" in: Biographie Nationale, vol. 14, 1897, kol. 252-254 A.J. van der Aa, "Meerbeeck (Adriaan van)" in: Biographisch Woordenboek der Nederlanden, vol. 12-1, 1869, p. 483
Voetnoten
Categorie:Zuid-Nederlands historicus (voor 1830) Categorie:17e-eeuws kroniekschrijver Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw