Stationsweg 1 is een monumentale stadsvilla in Meppel in de Nederlandse provincie Drenthe. Het pand is gebouwd in de stijl van de neorenaissance en is aangewezen als provinciaal monument. De villa bevindt zich op de kruising van het Zuideinde met de Stationsweg, een gebied dat cultuurhistorisch van belang is vanwege de concentratie van woningen voor de stedelijke burgerij en elite uit de periode 1880-1920. Geschiedenis
Hoewel de provinciale monumentenomschrijving spreekt van een bouwjaar rond 1895, werd het pand op 20 februari 1905 aanbesteed door de houthandelaar Cornelis van Leijden. Het ontwerp is van de Meppeler architect Gerhardus Otten. De bouw werd in het voorjaar van 1906 voltooid; uiterlijk in maart van dat jaar was de villa gereed.
Het pand vormt een architectonisch ensemble met de naastgelegen stadsvilla aan het Zuideinde 53, die eveneens een beschermde status geniet. Hoewel de oorspronkelijke tuinaanleg niet meer aanwezig is, wordt het perceel aan de straatzijde nog steeds begrensd door het originele smeedijzeren hekwerk. Omschrijving
De villa is opgetrokken uit rode baksteen op een natuurstenen plint en heeft een samengestelde plattegrond van twee bouwlagen onder een afgeknot schilddak met gesmoorde Tuiles du Nord dakpannen. Exterieur
De gevels kenmerken zich door een gedetailleerde afwerking in neorenaissancestijl:
Schoorstenen: Hoog opgemetselde schoorstenen op natuurstenen consoles met speklagen aan zowel de oostelijke als westelijke zijgevel.
Daklijst: Een decoratieve kroonlijst met een houten bakgoot op consoles, gecombineerd met een fries van hanglijsten en panelen.
Vensters: De begane grond is voorzien van staande vensters met segmentbogen en natuurstenen aanzet- en sluitstenen. De eerste verdieping heeft vensters met decoratief metselwerk in de boogvelden.
Erker en balkon: De zuidgevel bevat een risaliserend deel met een rechthoekige erker. Daarboven bevindt zich een balkon met een decoratief houten hekwerk.
Aan de noordzijde (achtergevel) is een houten serre geplaatst op een natuurstenen basement, voorzien van een groep van zes smalle rondboogvensters met gekleurd glas-in-lood. Entree
De toegang bevindt zich aan de oostzijde van de voorgevel in een open portiek met een natuurstenen stoep. De portiek is afgewerkt met decoratieve geglazuurde tegels. De houten paneeldeur heeft een dubbel getoogd venster met een smeedijzeren sierrooster en een natuurstenen briefopening. Waardering
De stadsvilla met bijbehorend hekwerk is van provinciaal belang op basis van de volgende criteria:
Cultuurhistorische waarde: Als een bijzondere uitdrukking van de huisvesting van de stedelijke elite in Drenthe.
Architectuurhistorische waarde: Vanwege het ontwerp in de stijl van de neorenaissance, de esthetische kwaliteiten en de zorgvuldige detaillering.
Stedenbouwkundige waarde: Door de beeldbepalende ligging op de kruising van het Zuideinde met de Stationsweg en de ensemblewaarde met de omliggende monumentale bebouwing.
Gaafheid: Vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur en de relatie tot de historische structuur van het gebied Zuideinde/Stationsweg/Wilhelminapark. Zie ook Lijst van provinciale monumenten in Drenthe
Categorie:Bouwwerk in Meppel Categorie:Provinciaal monument in Drenthe