thumb|Rivierenlandschap van het Gelders Eiland thumb|Topgrafische kaart van de voormalige gemeente Rijnwaarden, waarvan het Gelders Eiland het kerngebied vormt
Het Gelders Eiland is een geografische benaming voor een gebied in het oosten van de Nederlandse provincie Gelderland. Het gebied ligt in de gemeente Zevenaar en vormt het zuidelijke deel van de streek de Liemers. Door de ligging tussen verschillende rivieren heeft het gebied het karakter van een riviereiland, waaraan de benaming is ontleend.
Beschrijving Het Gelders Eiland omvat het kerngebied van de voormalige gemeente Rijnwaarden, die op 1 januari 2018 is opgegaan in de gemeente Zevenaar. Binnen het gebied liggen zes woonkernen:
Lobith Tolkamer, met buurtschap Tuindorp Spijk Herwen Aerdt Pannerden
Het Gelders Eiland wordt omsloten door de Rijn in het zuiden, het Pannerdensch Kanaal in het westen, de Oude Rijn en de Wild in het noorden en de Duitse grens in het oosten. De loop van de Rijn heeft zich door de eeuwen heen voortdurend verlegd. Met de aanleg van het Pannerdensch Kanaal (1701-1709) en het Bijlands Kanaal (1773-1776) kreeg de rivier haar huidige loop, waardoor het Gelders Eiland een duidelijk afgebakend riviereiland werd. (PDF)
Het gebied vormt een samenhangend natuur- en cultuurlandschap dat is ontstaan in de voormalige uiterwaarden van het Rijnstrangengebied. Een doorgaande ringdijk beschermde historisch de dorpen en omliggende boerderijen tegen hoogwater.
Het Gelders Eiland maakt deel uit van de Gelderse Poort, een beschermd Natura 2000-gebied bij de plek waar de Rijn Nederland binnenstroomt. Grote delen van de uiterwaarden zijn ingericht als natuurgebied, met ruimte voor natuurlijke rivierprocessen en herstel van ooibossen. Het door Staatsbosbeheer beheerde gebied Oude Rijnstrangen tussen Pannerden en Herwen is een belangrijk leefgebied voor riet- en moerasvogels. De Geuzenwaard bij Lobith is een broedgebied voor diverse weidevogels.
Vanaf het midden van de 19e eeuw ontwikkelde de baksteenindustrie zich sterk in het Gelders rivierengebied. Tussen Tolkamer en Spijk ontstond een concentratie van steenfabrieken, die een van de grootste baksteenindustrielandschappen langs de Rijn vormde. Over een afstand van nog geen vier kilometer stonden vijf steenfabrieken. Van deze periode resteert onder meer een hijskraan uit circa 1930–1940 met laad- en loskade in Spijk, die als rijksmonument is aangewezen.
Het gebied wordt voor recreatie gebruikt. Er zijn diverse fiets- en wandelroutes, waaronder meerdere klompenpaden en het 14 kilometer lange Rijnstrangenpad. Ook de langeafstandswandelroute het Pieterpad doorkruist het gebied. Tussen Tolkamer en Herwen ligt recreatiegebied De Bijland, met zandstranden, wandel- en fietspaden, watersportvoorzieningen, een jachthaven en een recreatiepark.
Fotogalerij
Externe links en referenties 't Gelders Eiland, officiële webpagina van het Toeristisch Informatiecentrum
Categorie:Liemers Categorie:Voormalige Kleefse enclave Categorie:Geografie van Zevenaar