thumb|Een scène van een eerste contact tussen buitenaardse wezens en mensen in Robert Sheckley's Warrior Race uit 1952 Het eerste contact met buitenaardse wezens is een veelvoorkomend thema in sciencefiction, dat gaat over de eerste ontmoeting tussen mensen en (intelligent) buitenaards leven.
Het idee van een eerste contact met buitenaardse wezens gaat terug tot vroege sciencefictionverhalen. Een van de eerste en belangrijkste hiervan is H.G. Wells' boek The War of the Worlds uit 1898. Dit boek vertelt het verhaal van Marsbewoners die de aarde binnenvallen en behandelt thema's zoals kolonialisme, menselijke zwakheid en technologische verschillen.
Communicatie Indien daadwerkelijk contact met buitenaards leven plaatsvindt, zou waarschijnlijk eerst worden gekeken naar de Verenigde Naties en specifieker naar UNOOSA als vertegenwoordiger van de mensheid. Omdat veel landen bij de Verenigde Naties zijn aangesloten, kan deze organisatie namens de wereld een gezamenlijke welkomstboodschap formuleren. Het daadwerkelijke overbrengen van die boodschap zou echter beter passen bij wetenschapper, aangezien zij geen politieke of militaire belangen hebben.
Bij de ontdekking van buitenaards leven zullen mensen waarschijnlijk zeer uiteenlopend op het nieuws reageren, variërend van angst en paniek tot ontzag en verwondering. Dezen ontdekking zou ingrijpende gevolgen hebben voor alle facetten van de samenleving, van politiek en religie tot wetenschap, technologie, economie en filosofie. Er bestaat echter geen gecoördineerd, wereldwijd plan voor een dergelijk scenario. Het SETI Institute heeft wel de Declaration of Principles Concerning Sending Communications with Extraterrestrial Intelligence (Nederlands: Verklaring van beginselen betreffende het verzenden van berichten naar buitenaardse intelligentie) opgesteld, maar deze richtlijnen hebben alleen betrekking op het ontvangen van radiosignalen van een andere beschaving en zijn niet juridisch bindend voor staten. Daarnaast is het theoretisch mogelijk dat sommige overheden geheime protocollen hebben ontwikkeld, waarvan de inhoud slechts bij een beperkt aantal functionarissen bekend is. Hier zijn echter geen officiële bevestigingen of gedocumenteerde aanwijzingen van bekend.
Gevaren Het is de vraag of het verstandig is om een onderzoeker naar een buitenaards ruimtevaartuig te sturen, omdat de intenties van de buitenaardse wezens onbekend zijn. Ze kunnen vredelievend, nieuwsgierig of mogelijk vijandig zijn. Zelfs bij goede bedoelingen is voorzichtigheid geboden, aangezien hun biologie sterk kan verschillen van de onze. Micro-organismen die voor mensen onschadelijk zijn, kunnen voor hen gevaarlijk zijn en omgekeerd. Daarom zijn strenge quarantaine-maatregelen nodig, waarbij het ruimtevaartuig geïsoleerd blijft en contact alleen plaatsvindt met beschermende pakken.
De natuurkundige Stephen Hawking heeft in het verleden gewaarschuwd voor de risico's van het actief uitzenden van signalen naar mogelijke buitenaardse beschavingen. Volgens Hawking kan contact gevaarlijk zijn, omdat een buitenaardse beschaving technologisch vergevorderd kan zijn en de mensheid mogelijk als zwak of inferieur beschouwt. Hoewel de mensheid al tientallen jaren radiosignalen de ruimte in zendt, benadrukte Hawking dat voorzichtigheid geboden is bij het beantwoorden van mogelijke signalen van planeten zoals Gliese 832 c. Ook de paleontoloog Simon Conway Morris adviseerde bij de eerste bijeenkomst van de Royal Society voorzichtig te zijn: "Als de kosmische telefoon rinkelt, neem dan niet op."
Ethisch aspect Veel bekende schrijvers hebben nagedacht over hoe mensen buitenaardse wezens zouden moeten behandelen bij een ontmoeting. Een van de ideeën is dat de mensheid zich zou moeten onthouden van inmenging in de ontwikkeling van buitenaardse beschavingen. Een bekend voorbeeld hiervan is de Prime Directive uit de televisieserie Star Trek, een soort grondwet voor contact tussen ontwikkelde soorten en minder ontwikkelde soorten. Toch blijkt de Prime Directive vaak niet werkbaar, omdat er situaties zijn waarin ingrijpen noodzakelijk is om grotere schade of onrecht te voorkomen. Denk aan het redden van kinderen van een dodelijke ziekte of het bevrijden van een samenleving van onderdrukking.
In sciencefiction van de Sovjet-Unie was er een populair idee van progressors, aardse agenten die in minder ontwikkelde beschavingen werkten om hen te helpen verbeteren, gebaseerd op communistische ideeën (die al als succesvol werden gezien op aarde). De term werd bedacht in het Noon-universum van de gebroeders Stroegatski. In latere boeken van de Strugatsky's was er een krachtige organisatie, genaamd КОМКОН (de Commissie voor Contacten), die verantwoordelijk was voor het bevorderen van vooruitgang en het tegenwerken van buitenaardse progressors op aarde. De Strugatsky's verwierpen het idee van de export of revolution, acties van een succesvolle revolutionaire regering in het ene land om soortgelijke revoluties te bevorderen in andere landen.
Zie ook Paleocontacthypothese Post-detectie protocol
Categorie:Buitenaards leven