De reuzen van Eeklo vertegenwoordigen de folkloristische reuzencultuur uit de Oost-Vlaamse stad Eeklo. Naast de twee verdwenen reuzen Gratiaan en Ermelinde (1953) zijn er zeven bestaande reuzen, waarvan Wieze van 't Kruisken (1958) en haar echtgenoot Gust Pom Pom van de Roze (1961) de oudste zijn. Er zijn geen door de Vlaamse overheid Immaterieel Cultureel Erfgoed-erkende reuzenbeheerders, maar lokale verenigingen nemen wel het beheer van de reuzen op zich.
Samenstelling Op basis van verschillende bronnen kunnen we volgende reuzen uit Eeklo beschrijven:
Gratiaan (2,4 m) en zijn gemalin Ermelinde zijn twee reuzen van de Boelare. Beide reuzen ontstonden in het begin van de jaren 1950, gezien het vernieuwde succes van de reuzenfolklore in andere Vlaamse steden. Het idee ontstond in 1952 en op 26 juli 1953 deden ze hun intrede. Vrij kort daarna werd het hoofd van Ermelinde al beschadigd, maar konden de grootste brokken gelijmd worden, waardoor het hoofd "herbakken" werd. De naam van de huidige Herbakkers zou van die tijd dateren. In 1963 gingen ze voor de laatste keer uit. De hoofden zouden bewaard gebleven zijn maar niemand weet waar ze zijn. De lichamen zouden geschonken zijn aan Broeders van Liefde, waar ze zeker tot in 1971 wachten op nieuwe redders. Andere bronnen melden dat ze in de jaren 1980 in de vlammen zijn opgegaan.
Wieze van 't Kruisken (1958, 3,7 m): Op 28 september 1958 werd Wieze ingehuldigd. De reuzin werd genoemd naar de eerste dekenin van de dekenij van de wijk 't Kruisken, maar was ter ere van Mietje van 't Kruisken, de dochter van de wever Ivo Van Veerdegem die de kermis in de negentiende eeuw tot leven had gebracht en die toen nog leefde. Na de Eerste Wereldoorlog en decennia van succes verdween het feest geleidelijk. Maar in de jaren 1940 kwamen de herinneringen aan het verleden weer boven en herrees het feest uit zijn as. Gust Pom Pom van de Roze (1961): Op 1 oktober 1961 werd de reuze echtgenoot van Wieze's onthuld. Gustaaf Teugelmans werd gepresenteerd onder de naam Gust Pom-Pom van de Roze, afkomstig van Roze, een van de straten in de 't Kruiskenbuurt. Berten Den Pompier (1972) en André Dellaert (2015) zijn de reuzen van de wijk ’t Kaaiken, beheerd door de Dekenij Kaaiken. Berten de Pompier was een gekend dorpsfiguur. En de rijdende reus André Dellaert werd gemaakt naar het beeld van een andere volksfiguur, met name de eerste Prins Carnaval, en later de eerste Keizer Carnaval van Eeklo. André Dellaert (1928-2015) was vele jaren deken van de wijk alsook schrijver van een boek over Het Verzet in het Meetjesland. De reus André Dellaert werd ter gelegenheid van de ‘grootste rommelmarkt van Vlaanderen’ voorgesteld, vijf maanden na het overlijden van de grote bezieler ervan. Reus Bernard (2018, 4 m) valt onder het beheer van het Plattelandscentrum Meetjesland. De reus verwijst naar Bernard IV Huysman (1899-1967). Zijn pet en typerende snor ontbreken niet bij de reus. De familie Huysman heeft 260 jaar gepacht op het Groot Goed, in de volksmond en tegenwoordig de Huysmanhoeve genoemd. Bernard kan bezocht worden als de Huysmanshoeve open is, hij staat in de koestal. Twee nieuwe reuzen, de nakomelingen van Gratiaan en Ermelinde, werden Sam en Niels genoemd naar de eerste twee ingeschreven leerlingen van de school de Kleine Helden. De school creëerde in september 2024 deze nakomelingen in samenwerking met vrijwilligers van de Huysmanhoeve.
Evenementen Berten van het Kaaiken was aanwezig in september 2012 op de wereldrecordstoet in Deurne. Tijdens de jaarlijkse Kaaifeesten is er een rondgang in de wijk met de reuzen Berten Den Pompier en André Dellaert bijgestaan door een fanfare. De reuzen Gust Pom Pom Van de Roze en Wieze van ’t Kruisken liepen tot 2015 rond op de kermis van ’t Kruisken. Sinds 2022 is dat weer zo. De Boelare stond op 22 september 2024, naar aanleiding van Autoloze Zondag 2024, in de kijker tijdens het feestweekend ‘Dag van de Stad’ georganiseerd door de KVVV Eeklo. De reuzenstoet was de eerste keer na veertig jaar. Tijdens het evenement had de doop van de twee mini-reuzen plaats in aanwezigheid van twintig Meetjeslandse reuzen. De reus Bernard maakt ook zijn eerste stoet mee. De freinetschool De Kleine Helden, gevestigd in de Boelare, had een erfpachtakkoord met de kerkfabriek Oostveld om de voormalige kerk om te vormen tot hun nieuwe school. Dat vierden ze op 24 oktober 2024 met de hele school. In een grote stoet wandelden ze onder muzikale begeleiding van een fanfare met hun reuzen, kinderen, leerkrachten, ouders en familie richting de nieuwe locatie.
Gerelateerde verenigingen Gebuurtedekenij Steunt Elkander, beter bekend als 't Kaaiken, is ontstaan in 1927. Zij organiseren de jaarlijkse Kaaifeesten met de grote rommelmarkt. De Koninklijke Vereniging voor Volkscultuur Eeklo (afgekort KVVV-Eeklo) is een cultuurvereniging en een erfgoedgemeenschap, opgericht op 27 februari 1968, die activiteiten organiseert om het Eekloos (roerend en immaterieel) cultureel erfgoed te beheren. De school De Kleine Helden is een onafhankelijke gesubsidieerde basisschool. Plattelandscentrum Meetjesland vzw werd opgericht op 19 april 2002 en beheerd onder andere de Huysmanhoeve.
Externe links Project Boelare - Reuzenstoet - 22 september 2024 (KVVV-Eeklo) Foto’s in de Erfgoedbank Meetjesland
Categorie:Eeklo Categorie:Cultuur in Oost-Vlaanderen Eeklo