De Communist Party of Great Britain (CPGB; Nederlands: Communistische Partij van Groot-Brittannië) was de grootste communistische organisatie in Groot-Brittannië. De partij werd in 1920 opgericht door een fusie van verschillende kleinere marxistische groeperingen. Tijdens de Algemene staking van 1926 in het Verenigd Koninkrijk sloten veel mijnwerkers zich bij de partij aan. In 1930 richtte de CPGB de krant Daily Worker op, die in 1966 werd hernoemd tot Morning Star. In 1936 waren partijleden aanwezig bij de Slag om Cable Street, waar zij meehielpen bij het organiseren van verzet tegen de British Union of Fascists. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog werkte de CPGB samen met de Sovjet-Unie aan de oprichting van het Britse Bataljon van de Internationale Brigades, dat onder bevel stond van partijactivist Bill Alexander.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog volgde de CPGB het standpunt van de Komintern en steunde of verzette zij zich tegen de oorlog afhankelijk van de betrokkenheid van de Sovjet-Unie. Tegen het einde van de oorlog was het ledental van de partij bijna verdrievoudigd en bereikte zij het hoogtepunt van haar populariteit. Verschillende prominente partijleden bekleedden leidende functies binnen de Britse vakbeweging, waaronder Jessie Eden, David Ivon Jones, Abraham Lazarus, Ken Gill, Clem Beckett, GCT Giles, Mike Hicks en Thora Silverthorne.
Het standpunt van de CPGB over rassengelijkheid en antikolonialisme trok ook verschillende zwarte activisten aan, onder wie Trevor Carter, Charlie Hutchison, Dorothy Kuya, Billy Strachan, Peter Blackman, George Powe, Henry Gunter, Len Johnson en Claudia Jones, die het Notting Hill Carnival in Londen oprichtte. In 1956 verloor de partij een aanzienlijk aantal leden na haar steun aan de Hongaarse Opstand van 1956 en de daaropvolgende interventie. In de jaren zestig spraken CPGB-activisten hun steun uit voor Vietnamese communisten tijdens de Vietnamoorlog. In 1984 richtte Mark Ashton, leider van de jongerenorganisatie van de partij, de actiegroep Lesbians and Gays Support the Miners op.
Van 1956 tot het einde van de jaren zeventig ontving de partij financiële steun van de Sovjet-Unie. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 besloot de eurocommunistische partijleiding de CPGB te ontbinden en richtte zij de organisatie Democratic Left op. In 1988 had een anti-eurocommunistische factie reeds de Communist Party of Britain opgericht, die nog steeds bestaat.
Categorie:Communistische partij Categorie:Voormalige Britse politieke partij