Jan Moen (Utrecht, 29 maart 1946) is een Nederlands emeritus hoogleraar Management en Organisatie in de gezondheidszorg aan Tilburg University, verbonden aan TRANZO (Tilburg School of Social and Behavioral Sciences). Daarnaast is hij zelfstandig organisatieadviseur. Hij is vooral bekend om zijn werk over leiderschap en bestuur in de zorgsector. Hij is een van de grondleggers van de Erasmus School of Health Policy and Management (ESHPM).
Loopbaan Jan Moen studeerde chemie aan de Universiteit Leiden, met als bijvakken organisatiesociologie en wetenschapsbeleid. Na zijn afstuderen in 1973 werd hij in 1975 beleidsmedewerker bij de toenmalige Medische Faculteit Rotterdam (het huidige Erasmus Universitair Medisch Centrum). In 1980 werkte hij als organisatieadviseur bij de Rijksuniversiteit Limburg, waar hij samenwerkte met Mathieu Weggeman.
Van 1981 tot 1986 was hij directeur van de studierichting Beleid en Management Gezondheidszorg van de Erasmus Universiteit Rotterdam. In die functie was hij tevens hoofddocent onder de leerstoel Beleid & Organisatie van prof. Jan Edelman Bos. In diezelfde periode was hij ook als freelance medewerker wetenschapsbeleid actief voor het Chemisch Weekblad en de Volkskrant.
In 1989 promoveerde hij op het proefschrift Innoveren in universitair onderwijs. In 1994 werd hij benoemd tot hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg, waar hij een SWOOG-leerstoel bekleedde bij het TRANZO departement. De Stichting tot Bevordering van Wetenschappelijk Onderzoek in de Gezondheidszorg (SWOOG) was in 1985 opgericht door Brabantse zorginstellingen en droeg bij aan de oprichting van TRANZO in 2000. Moen leidde bij TRANZO het Stolte Advanced Program en bekleedde de SWOOG-leerstoel ruim twintig jaar. Van 1994 tot 2002 verzorgde hij de intervisie van het Master of Health Administration-programma van de TIAS Business School. Daarna deed hij dat tot 2016 voor de Erasmus Master of Health Business Administration. Eind vorige eeuw ontwikkelde hij samen met Aad de Roo de leergang Management voor Medici, die medisch specialisten voorbereidt op bestuurlijke en managementrollen. Deze leergang wordt tot op heden aangeboden via de Academie voor Medisch Specialisten van de Federatie Medisch Specialisten.
Bijdrage aan de totstandkoming van de ESHPM In 1979 schreef Jan Moen samen met Aad de Roo voor de faculteit geneeskunde van de Erasmus Universiteit het voorstel voor de School voor Algemene Gezondheidszorg (SAG).Moen J., de Roo A.A., Een School voor Algemene Gezondheidszorg, Medisch Contact (50), 1575–1579, 1979. Aansluitend ontwikkelden zij een innovatief onderwijsconcept, geïnspireerd op het probleemgerichte onderwijs van de Medische Faculteit Maastricht.Moen J., A new educational programme in the Netherlands: health care administration education, Journal of Health Administration Education (2) 327-338, 1984.. In 1988 ontvingen Moen en De Roo in Italië de onderwijsprijs van de European Health Management Association voor dit programma.Moen J. en de Roo A.A., Rotterdamse opleiding beleid en management gezondheidszorg functioneert succesrijk, Het Ziekenhuis (21) 965–966, 1988.. Nadat de SAG in 1982 van start ging, werd de naam in 1987 gewijzigd in Beleid en Management Gezondheidszorg (iBMG) en in 2017 in Erasmus School of Health Policy and Management.
Onderzoek en advisering Het onderzoek en de advisering van Moen richt zich in de zorgsector op succes- en faalfactoren van topmanagement, governance en toezicht, leiderschap en zelfreflectie bij bestuurders, en dilemma's in bestuurskamers. Een centraal thema in zijn werk is dat bestuurders niet altijd beseffen hoe zij overkomen op anderen. Hij stelt dat bij leidinggevenden het verschil tussen zelfbeeld en het beeld dat anderen hebben bijzonder groot kan zijn, met name op het gebied van openheid en toegankelijkheid. Dit thema werkte hij uit in vijf boeken, waarbij hij wetenschappelijke inzichten combineerde met praktijkervaring als organisatieadviseur.Jan Moen: levelen, schakelen en snorkelen, MT/Management Team.
Tijdens zijn afscheidssymposium als hoogleraar constateerde Moen dat de hectiek in bestuurskamers de afgelopen jaren sterk is toegenomen in alle deelsectoren van de zorg. Hij benadrukte dat gedrag, houding en emotionele beheersing even belangrijk zijn als inhoudelijke expertise, en dat bestuurders die moeten vertrekken dat doorgaans doen vanwege tekortschietende leiderschapsvaardigheden, niet vanwege gebrek aan vakkennis.Afscheid Jan Moen als hoogleraar Universiteit Tilburg, Zorgcongressen.nl.
De Erkende Lezer In 2005 richtte hij de leesclub De Erkende Lezer op, die jaarlijks bijeenkomt in Hotel Heidebad te Epe. Voor dit gezelschap hield hij vijftien interviews met schrijvers, die hij in 2019 bundelde in het boek Schrijven als Ambacht, de kracht van de verbeelding.
Publicaties Innoveren in universitair onderwijs, dissertatie (1989) Koorddansen zonder vangnet, oratie (1996) Leiden of lijden, met P. Ansems, J. Hanse en M. Vintges (2000) Brevet van Leiderschap, met P. Ansems (2004) Kleur bekennen, met P. Ansems (2009) De bovenkamer, met Joep Choy (2014) Hectiek in de bestuurskamer (2016) Schrijven als Ambacht, de kracht van de verbeelding (2019)
Externe links Erasmus School of Health Policy and Management TRANZO - Tilburg University Gesprek met de oprichters van ESHPM Master Health Business Administration Academie voor Medisch Specialisten – Federatie Medisch Specialisten Jan Moen op NARCIS 'Levelen, schakelen en snorkelen' - MT/Management Team Afscheidssymposium Jan Moen - Zorgcongressen.nl
Referenties
Categorie:Hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam Categorie:Hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg