thumb|Johannes de Doper (2010) Langestraat 78 te Amsterdam is een gebouw aan de Langestraat in Amsterdam-Centrum. Het gebouw is sinds 1970 een rijksmonument. De geschiedenis van het gebouw en de daarin geplaatste gevelsteen is opgenomen in het boek Gevelstenen van Amsterdam (2007) van onderzoekers Onno Broers (auteur), Hans Brandenburg en fotograaf Pancras van de Vlist.
Achtergrond De Langestraat ligt in de Amsterdamse grachtengordel en maakt deel uit van de stadsvergroting van 1585/86, de zogenaamde 'eerste uitleg'. Die Langestraat dankt haar naam aan haar opmerkelijke lengte in een gebied dat gekenmerkt wordt door een systeem van korte straten en stegen die de verbinding verzorgen tussen de lange kades van de Singel en Herengracht. De Langestraat loopt parallel tussen beide grachten in. Het huis ligt in park D, het gedeelte tussen Korsjespoortsteeg en Blauwburgwal. Op de kaart van Pieter Bast van 1597 is te zien dat de westzijde van de Langestraat in dat jaar al vrijwel volledig bebouwd was. Ook op de plek van het huidige nummer 78 stond een pand. Aan de Langestraat staan in 2026 35 rijksmonumenten. In juli 1970 werd dit gebouw opgenomen in het monumentenregister van rijksmonumenten. Aangezien de monumentennummering per gebouw oploopt, lijkt dit datum een van administratieve invoer; waarschijnlijk had het eerder de bescherming van monumentenzorg. De straat kent overigens een geschiedenis van bouwen, renoveren, slopen en herbouwen, zie bijvoorbeeld Langestraat 61, geen rijksmonument, maar een van de elf gemeentelijke monumenten in de straat.
Bewoningsgeschiedenis 17e en 18e eeuw Uit huispapieren van het hoekhuis Korsjespoortsteeg 17, het noordelijke buurpand waar jarenlang een bakker gevestigd was, blijkt dat Langestraat 78 in 1610 eigendom was van Hendrik Jacobsz, van beroep snijder (=kleermaker) In 1628 verkopen de erven van kleermaker Henrick Jacobsz het pand aan Jan Barentsz, hoedenmaker van beroep. De omschrijving luidt: een huis en erf, staande bij de Corsgenbrug, in de Korte Langestraat. Een huisnaam wordt niet genoemd (Amsterdam kende in die eeuwen nog geen adressen).
Latere bewoners Uit latere koop/verkoopaktes blijkt dat vele jaren in het pand het kleermakersbedrijf werd uitgeoefend. In 1663 wordt het pand gekocht door de kleermaker Tieleman Broens. Het pand was verhuurd, kennelijk ook aan een kleermaker. In de overdrachtsakte wordt namelijk bepaald dat het uithangbord aan de huurder toekomt en dat het evenals de snijderstafel, door hem weggenomen zal worden.
Het gebouw heeft in de 21e eeuw nog steeds het uiterlijk van een bedrijfsgebouw. De bedrijfsverdieping heeft een pui van hout en glas met een centraal geplaatste dubbele toegangsdeur. Daarboven bevindt zich een woonetage met ramen in een klassieke negenvlaksverdeling. Op de tweede verdieping, die iets minder hoog is dan de eerste, bevinden zich twee ramen met een klassieke zesvlaksverdeling, met daartussen in een raampartij, die duidt op een voormalige laad- en losopening. In de klokgevel bevindt zich dan nog een raam. Het gebouw heeft een puntdak met dakpannen. De omschrijving van het gebouw in het register is summier:Monumentenregister (geraadpleegd 16 maart 2026)
Gevelsteen Rond 2020 telde de Langestraat acht gevelstenen. Bij de overdrachtsakte van 21 januari 1749, als de diaconie van de Nederduits Gereformeerde Gemeente het pand verkopen wordt het pand omschreven als een huis met Sint Jan Baptist in de gevel, een eerdere melding is niet bekend (gegevens 2026). De gevelsteen bevindt zich tussen de ramen van de eerste verdieping net boven een lijst. De afbeelding geeft Johannes de Doper met het Lam Gods in een nisvormige omlijsting. De staande figuur, gekleed in een kemelharen mantel, wijst met zijn hand op het voor zijn voeten liggende Lam Gods. Hij draagt hier geen kruisstaf of boek zoals gebruikelijk, maar er is wel een zwaard afgebeeld met kruisvaantje afgebeeld. Het onderschrift in de onderlijst luidt S.JAN BAPTISTA.
Bij onderzoek naar de achtergrond van de gevelsteen, zag men dat hoewel dat de steen pas in 1749 omschreven is, deze vermoedelijk van oudere datum is. De stijl van de steen met vooral de nisvormige omlijsting zou daarop wijzen; men schatte in eerste kwart van de 17e eeuw. Dit wordt deels onderbouwd met dat Johannes de Doper gold als patroon van o.a. wevers, stoffenververs, kleermakers en bontwerkers; een bedrijf dat toen in het pand gevestigd was.
Restauratie In 2014 is de gevelsteen met steun van de Vereniging Vrienden van Amsterdamse Gevelstenen onderzocht en gerestaureerd. De gevelsteen is toen ook voorzien van kleur. Tegen een blauwe achtergrond staat Johannes de Doper in een rood gewaad en vaal gewaad. Het lam werd wit, kruis met vaan werden goudkleurig. De naamgeving bleef uitgevoerd in zwarte letters. Vereniging Vrienden van Amsterdamse Gevelstenen (geraadpleegd 16 maart 2026)
Categorie:Rijksmonument in Amsterdam-Centrum