De pausverkiezing van 1073 vond plaats op 22 april 1073 in de basiliek San Pietro in Vincoli in Rome, een dag na het overlijden van paus Alexander II, en leidde tot de verkiezing van Hildebrand van Sovana als paus Gregorius VII.
Deze pausverkiezing was sensu stricto nog geen conclaaf, omdat de kardinalen niet werden opgesloten.
Achtergrond Na de dood van paus Alexander II ontstond er geen langdurige vacante periode. Hildebrand van Sovana, de kardinaal-diaken van Santa Maria in Domnica, speelde al sinds de jaren 1050 een leidende rol in de hervormingen van de Kerk. Hildebrand genoot brede steun onder zowel geestelijkheid als volk. Tijdens de uitvaartplechtigheden van Alexander II werd hij door een samengestroomde menigte van geestelijken en burgers spontaan uitgeroepen tot nieuwe paus. Dit gebeurde in een periode waarin de hervormingsbeweging steeds meer nadruk legde op onafhankelijkheid van wereldlijke macht en op de zuivering van de clerus.
Verloop De verkiezing vond plaats volgens de regels uit de bul In Nomine Domini (1059), die bepaalde dat kardinaal-bisschoppen de paus moesten kiezen, met instemming van de lagere geestelijkheid. In 1073 waren er vier kardinaal-bisschoppen, maar slechts twee bevonden zich in Rome op het moment van het overlijden van paus Alexander II, met name: Giovanni, kardinaal-bisschop van Porto Ubaldo, kardinaal-bisschop van Sabina
Twee andere kardinaal-bisschoppen waren afwezig, onder wie één die zich op buitenlandse zending bevond. Ondanks deze beperkte aanwezigheid werd Hildebrand vrijwel unaniem aanvaard, mede door de sterke volkssteun.
Gevolgen De verkiezing van Gregorius VII markeert het begin van een van de meest invloedrijke pontificaten uit de middeleeuwen. Zijn hervormingsagenda leidde tot: versterking van de pauselijke autoriteit strikte maatregelen tegen simonie en lekeninvestituur een directe confrontatie met het Heilige Roomse Rijk, die zou uitmonden in de Investituurstrijd
Gregorius VII werd een sleutelfiguur in de strijd om de autonomie van de Kerk tegenover wereldlijke heersers, een conflict dat de politieke en religieuze verhoudingen in West-Europa blijvend zou veranderen.
1073 Categorie:Christendom in de middeleeuwen Categorie:1070-1079